Menfi tespit davasında çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2373

KARAR NO 2019/1660

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/06/2019 (Ara Karar)

NUMARASI 2019/875 D. İş-2019/925 Karar

TALE İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/12/2019

20/06/2019 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın ihtiyati tedbir isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen alacaklı vekili, davalı şirket ile müvekkilinin 15/02/2019 tarihinde sözleşme imzaladığını, davalının sözleşme konusu malları 17/03/2019 tarihinde müvekkiline teslim edeceğini, müvekkilinin de davalının teslim edeceği mallara karşılık olarak davalıya 31/05/2019 tarihli 34.300- TL'lik, 30/06/2019 tarihli 34.300- TL'lik 30/07/2019 tarihli 34.350- TL olmak üzere toplam 3 adet çek verdiğini, davalı tarafın süresinde edimini yerine getirmediğini, sözleşmenin 3.4. maddesinde "belirtilen seramik ve yapı malzemesi iş bu sözleşmesini yapılmasının müteakip 30 gün içerisinde (son gün 17/03/2019) satıcı tarafından alıcının adresinde teslim edileceği,aksi halde satıcının temerrüde uğradığını, satıcı kabul ve beyan eder." denildiğini, müvekkilinin teslim edilmesi gereken malların karşılığı olarak davalıya çek verdiğini, davalı tarafın da edimini hem zamanında ifa edemediğini, hem de eksik ifa ettiğini, davalının sözleşmeye göre iadesi gereken 30/06/2019 tarihli ve 30/07/2019 tarihli çekleri de müvekkiline iade etmediğini, davalının edimini ifa etmediği kısıma karşılık gelen 30/06/2019 tarihli ve 30/07/2019 tarihli çeklerle ilişkin olarak borcunun olmadığının tespiti için menfi tespit davası açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, ancak çeklerin ödeme tarihinin yaklaştığı ve yine menfi tespit davasının da bu süre içerisinde karara bağlanma olasılığı bulunmadığından 30/06/2019 tarihli ve 30/07/2019 tarihli çeklerin açılacak olan menfi tespit davasının kesinleşmesine kadar ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk Derece mahkemesi'nce; davanın yaklaşık ispatının yargılamayı gerektirmesi gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir isteyen vekili ; mahkemenin ihtiyati tedbir kararlarını gerekçeli karar yazmaksızın verdiğini şifahen öğrendiklerini, Yargıtay 11. HD'nin 2013/12461 Esas ve 2013/17276 karar sayılı ilamında; HMK.'nın 391/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi halinde kanun yoluna başvurma olanağının getirildiğini, ancak temyiz edilen bir kararın Yargıtay tarafından temyiz incelemesinin yapılabilmesi için ihtiyati tedbir kararının HMK.'nın 391/2 maddesi uyarınca gerekçeli karar şeklinde yazılması gerektiğinin belirtildiğini ,müvekkilinin karşı tarafın uğrayacağı muhtemel zararın karşılığı olarak teminat göstermeye hazır olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, çek nedeniyle açılacak menfi tesbit davasında, davaya konu edilecek çeklerin ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir.İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir. Talep sahibinin isteği çekin ibrazında ödenmemesine ilişkin olup ,bu talebin açıkça yazılı olmasa da ,İİK 72/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi uygun bulunmuştur.Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd.

maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.Somut olayda, dosyaya ibraz edilen çek teslim belgesi, sunulan sözleşme sureti ve tüm dosya kapsamı delillere göre;

talep konusu çeklerin teslim edilecek mallara karşılık verildiğinin anlaşıldığı ,sunulan irsaliyeli faturalar tutarı gözönüne alındığında talep sahibinin sunduğu belgelerin yaklaşık ispat şartını sağladığı soncuna varılmıştır.İlk derece mahkemesince talebin yargılamayı gerektirir nitelikte olduğundan bahisle ihtiyati tedbir istemi reddedilmiş ise de,bu gerekçe her uyuşmazlığın çözümünün yargılamayı gerektirdiği gözönüne alındığında hukuka uygun bulunmadığından,ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, istemin reddine ilişkin kararın kaldırılarak yeniden yargılamayı gerektirir bir husus bulunmadığından yeniden karar verilmesine, talebe konu 30/06/2019 tarihli 5943724 seri numaralı 34.300- TL'lik ve 30/07/2019 tarihli 5943725 seri numaralı 34.350- TL'lik çeklere ilişkin olarak , %15 oranında teminat yatırıldığında çeklerin karşı yan tarafından bankaya ibrazında ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/875 D. İş-2019/925 Karar sayılı ve 20/06/2019 tarihli ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA, TARAFLAR ARASINDA HÜKÜM İFADE ETMEK ÜZERE ; İhtiyati tedbir isteminin kabulü ile ... Yenibosna Şubesine ait "Talebe konu 30/06/2019 tarihli ... seri numaralı 34.300- TL'lik ve 30/07/2019 tarihli 5943725 seri numaralı 34.350- TL'lik çeklerin ibraz eden karşı yana ödenmemesi için HMK 389(1),İİK 72/2 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir KONULMASINA .Takdiren %15 oranında(10.297,50-TL nakit veya kesin süresiz teminat mektubu) teminat yatırıldığında muhatap bankaya yazı yazılmasına,Teminat alınması ve bankaya müzekkere yazılması işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,"İhtiyati tedbir isteyen tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.

27/12/2019