Zayi davasında verilen ödeme yasağı, çeki elinde bulunduran hamilin ihtiyati haciz talebini engellemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2454 E. 2020/21 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çekin zayi olduğu ileri sürülerek hasımsız açılan zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı kararı, davanın tarafı olmayan ve çeki fiilen elinde bulunduran hamilin ihtiyati haciz talebine engel oluşturmaz; çekin gerçekte zayi olmadığı ve hamilin elinde bulunduğunun anlaşılması halinde, ödeme yasağı kararına dayanılarak ihtiyati haciz talebinin reddedilmesi hukuka uygun değildir.
Ele alınan sorunlar
Çek zayi davasındaki ödeme yasağı kararının, çeki elinde bulunduran hamilin ihtiyati haciz talebine engel olup olmadığı → kabul
İddia: Alacaklı vekili, ihtiyati haciz şartlarının vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir alacağın varlığından ibaret olduğunu, müvekkilinin çekin hamili ve iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, çek iptali ve zayi davasının tarafı olmadığını, borçlunun çeki rızası dışında kaybettiğine dair delil bulunmadığını, yalnızca çek iptali davasının varlığına dayanılarak talebin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun varlığı; İİK 258/1 uyarınca da alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi gerekir. Hamilin çeki bankaya ibraz ettiği, ancak çek zayii davasında verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığının çek arkasına yazıldığı sabittir. İlk derece mahkemesi, zayi nedeniyle açılan iptal davasında verilen ödeme yasağı kararının ihtiyati haciz talebine engel olduğu gerekçesiyle talebi reddetmiş ise de; zayi edildiği ileri sürülen çekin zayi olmadığı, ihtiyati haciz talep edenin elinde olduğu anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz isteyen hamilin taraf olmadığı, hasımsız açılan çek zayi davasında verilen ödeme yasağı kararı, çeki elinde bulunduran hamilin çeke dayalı talep haklarını engellemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çeki elinde bulunduran ve zayi davasına taraf olmayan hamilin, o davada verilen ödeme yasağı kararına rağmen ihtiyati haciz talep edebileceğine ilişkin tespit, benzer çek zayii/ödeme yasağı ihtilaflarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- İİK 261. madde uyarınca, ihtiyati haciz kararının on gün içinde infaz edilmemesi halinde kendiliğinden kalkmış sayılacağı belirtilmiştir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ çek zayi davası↗ ödeme yasağı↗ hamil↗ rehinle temin edilmemiş alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/2454
KARAR NO 2020/21
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/09/2019
NUMARASI 2019/444 D.İş 2019/462 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/01/2020 (17/01/2020 yazım tarihli )
İlk derece mahkemesince verilen 30/09/2019 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Alacaklı vekili dilekçesinde; borçluların müvekkiline olan borçları karşılığında; ... Bankası Sanayi-Güngören/İstanbul şubesine ait, 24/08/2019 keşide tarihli 2002446 seri nolu 40.000-TL bedelli çeki tanzim ederek müvekkiline verdiğini, alacağın teminata bağlı bulunmadığını, bankaya ibraz edilmişse de ödemenin gerçekleşmediğini, çekin keşide tarihinde ödenmediğine dair arkasına şerh düşüldüğünü, borçluların mal kaçırmasından endişe edildiğinden borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dava konusu çekin bankaya ibraz edildiği, banka tarafından çekin arkasına Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/598 esas sayılı dosyasının kararına istinaden ödeme yapılmadığına ilişkin şerh işlendiği, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/598 Esas sayılı dosyasının dava dilekçesi incelendiğinde davanın zayi nedeniyle çek iptali davası olduğu ve dosyanın halen derdest olduğu, davalı ...'un Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/598 Esas sayılı dosyasında davacı olduğu ve söz konusu dosyadan çek üzerine ödeme yasağı konulduğu, davacının Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak dava konusu çekin elindiği bulunduğunu bildirmediği gerekçesiyle yasal koşulları bulunmayan ihtiyati haciz talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Alacaklı/ihtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde; ihtiyati haciz şartlarının; alacak bakımından vadesi gelmiş bir alacağın bulunması ve bu alacağın herhangi bir rehinle teminat altına alınmamış olması olduğunu, müvekkilinin söz konusu çekin hamili olduğunu, alacağın herhangi bir rehne de bağlı olmadığını, yalnızca çek iptali davası dayanak gösterilerek ihtiyati haciz talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olup, çek iptal ve zayi davasının tarafı olmadığını, çek iptali davası incelendiğinde davacı ...'un, keşidecinin yani ... Tekstil şirketinin yetkilisi olduğunu, borçlu ...'un çeki kaybettiğinin belirtildiğini, borçlunun rızası dışında çekin uhdesinden çıktığını gösteren tek bir delil dahi bulunmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.İİK'nın 258/1. maddesinin 2. Cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Hamilin çeki bankaya ibraz ettiği ,mahkemece çek zayii davasında verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığı çek arkasına yazılmıştır.İlk derece mahkemesince ;kaybedilen çek hakkında açılan zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı kararının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı verilmesi talebinin reddine karar verilmiş ise de ;
zayi edildiği ileri sürülen çekin zayii olmadığı ,ihtiyati haciz talep edenin elinde olduğu anlaşılmaktadır.İhtiyati haciz isteyen hamilin taraf bulunmadığı hasımsız açılan çek zayi davasında verilen ödeme yasağı kararı çeki elinde bulunduran hamilin çeke dayalı talep haklarını engellemez. İhtiyati haciz talep eden vekilinin hükme yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353(1)b-2 uyarınca ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin reddine yönelik kararının kaldırılmasına ,yeniden karar verilerek ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/09/2019 Tarih 2019/444 D.İş.-2019/462 Karar sayılı kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;
İhtiyati haciz isteminin kabulune ;"40.000- TL alacak yönünden alacağın % 15 'ine tekabül eden 6.000- TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE,
İİK'nın 261. maddesi uyarınca on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, ”
İlk derece yargılamasına ilişkin olarak:
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
"Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 606- TL vekalet ücretinin karşı yan borçlulardan alınarak alacaklıya ödenmesine,
Teminatın tamamlanmasına dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafça yatırılan 44,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafça aşamalarda yapılan toplam 134,70-TL yargı giderinin borçlulardan alınarak alacaklıya ödenmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/01/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/246529 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi