Kambiyo senedine dayalı ihtiyati hacizde rehin itirazının kapsamı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2424 E. 2019/1682 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Alacaklının talebi kambiyo senedine (bonoya) dayanıyorsa, İİK 167 uyarınca alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senedine dayalı takip ve buna bağlı ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir; bu, İİK 45'in istisnasıdır. Ayrıca ihtiyati hacze itiraz, İİK 265 kapsamında sebep, teminat ve yetki itirazlarıyla sınırlı ve tahdididir; senedin teminat senedi olduğu veya iradeye aykırı doldurulduğu gibi iddialar, ihtiyati hacze itirazda değil ancak menfi tespit davasında ileri sürülebilir.
Ele alınan sorunlar
Alacağın rehinle temin edilmiş olmasının kambiyo senedine dayalı ihtiyati hacze engel olup olmadığı → ret
İddia: Borçlu vekili, senedin kredi sözleşmesine teminat olarak verildiğini, alacağın ipotekle güvence altına alındığını ve kredi taksitlerinin ödendiğini, bu nedenle ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK 257/1 uyarınca alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Ancak alacaklının talebi emre muharrer senede (bonoya) dayanmaktadır; İİK 167 uyarınca kambiyo senedine müstenit alacaklı, alacağı rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde bulunabilir ve bu husus İİK 45'in istisnasını oluşturur. Bu nedenle asıl borçlu bakımından kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi, aynı alacak için kambiyo senedi düzenlenmişse, rehine başvurmadan kambiyo senedine dayalı takip yapılmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati hacze itiraz sebeplerinin kapsamı ve senedin teminat senedi olduğu iddiasının bu itirazda ileri sürülüp sürülemeyeceği → ret
İddia: Borçlu vekili, senedin kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini ve iradesi dışında doldurulduğunu ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İhtiyati hacze itiraz İİK 265. maddesinde düzenlenmiş olup, borçlu ya da etkilenen üçüncü şahsın itiraz hakları şekli ve tahdidi olarak sayılmıştır; itiraz eden borçlu ancak ihtiyati haczin sebebine, teminata ve yetkiye itiraz edebilir. Bunun dışında menfi tespit davası, istihkak davası veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. İtiraz eden vekilinin senedin kredi sözleşmesinin teminatı olduğuna ilişkin iddiası, ancak açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilecek bir husustur. İhtiyati haciz kararı, vadesi geçmiş, üzerinde nakden kaydı bulunan ve teminat senedi olduğuna ilişkin bir kayıt taşımayan senede dayalı olarak verilmiştir; ilk derece mahkemesinin itirazın reddine yönelik ek kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, rehinle temin edilmiş bir alacak için kambiyo senedi düzenlenmesi halinde rehine başvurulmadan kambiyo senedine dayalı takip yapılabileceği ve ihtiyati hacze itirazın İİK 265 uyarınca sebep, teminat ve yetkiyle sınırlı olduğu yönündeki tespitler, benzer nitelikteki ihtiyati haciz/itiraz uyuşmazlıklarında ikna edici emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ kambiyo senedine dayalı takip↗ rehinle temin edilmiş alacak↗ İİK 167↗ İİK 45 istisnası↗ ihtiyati hacze itiraz↗ itiraz sebeplerinin tahdidi↗ menfi tespit davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/2424
KARAR NO 2019/1682
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/07/2019
NUMARASI 2019/478 2019/462
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/12/2019
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; borçluların tanzim ederek müvekkiline tevdi ettiği 09/03/2017 tanzim 27/06/2019 ödeme tarihli 700.000- TL bedelli bononun günü geldiğinde 663.000- TL'lik kısmının ödenmediğini, yapılan istihbarada göre borçlunun ödemelerini durdurduğu, piyasaya olan borçları nedeniyle mal kaçırma, adreslerini terk etme hazırlıkları içinde bulunduğunu, alacağının herhangi bir teminat ile güvence altına alınmadığından borçlular hakkında 663.000-TL için alacağına karşılık menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, senet metninde senetten dolayı rehin verildiği yazılı bulunmadığından alacağın rehinle de temin edilmediği, borçluların her ikisininde keşideci olarak senet bedelinden beraber sorumlu tutulduğu gerekçesiyle İİK'nın 257. ve devam eden maddeleri gereğince talebin teminat karşılığı kabulüne, davacının iddia ettiği 663.000- TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçluların taşınır mallarının, taşınmaz mallarının, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden vekili; alacaklı bankanın ödenmesi gereken taksitleri belirlemeden ve blokeli parayı da mahsup etmeden ve borcun vadesi gelmeden yani alacağı muaccel olmadan boş olarak aldıkları bonoyu İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takibe koyduklarını müvekkilinin kendi çevresinde saygın ve dürüstlüğü ile tanınan bir tacir olması bir yana alacaklılarından mal kaçırma gibi bir amacının olmadığını , müvekkilinin şirketine uygulanan haksız icra takibinde müvekkiline ait 3 adet dükkan ve 1 adet dairesine haciz konulması nedeniyle haciz kaldırma masraflarını ödemek için de maddi kayıp yaşacağının muhakkak olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararına yaptıkları itirazın kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; borçlu vekili tarafından senedin kredi sözleşmesine teminat olarak verildiği, kredi sözleşmesinin belirlediği taksitlerin süresinde ödendiği, müvekkilinin iradesi dışında doldurulduğunu gösterecek şekilde yazılı protokol sunması gerektiği, ancak bunların hiçbirini sunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran ... istinaf başvuru dilekçesinde; alacağın ipotekle güvence altına alındığını,senedin kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini, müvekkilinin senede konu kredi sözleşmesi taksitlerini ödediğini ve halen ödemeye devam ettiğini, bahse konu ihtiyati haciz için senet bedelinin tamamının talep edilmediğini,müvekkilinin icra takibinin durması için teminat göstermeye hazır olduğunu, müvekkilinin mal kaçırma ihtimalinin olmadığını, görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nun 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. Alacaklının ihtiyati haciz istemi emre muharrer senede (bonoya) dayalı olup, İİK'nın 167. maddesi gereğince alacağı ...senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde bulunabileceği belirtilmiş olup bu husus İİK'nın 45. maddesinin istisnasını teşkil etmektedir. Bu nedenle, her ne kadar asıl borçlu bakımından kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak rehinle temin edilmiş olsa dahi, aynı alacak için kambiyo senedi düzenlenmiş olması halinde, rehine başvurmadan kambiyo senedine dayalı olarak takip yapılmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
(Yargıtay 11. HD 22.11.2016 tarih 2016/11743 esas, 2016/ 9022 karar sayılı ilamı) İhtiyati hacze itiraz İİK’nun 265. maddesinde düzenlenmiş olup, borçlu ya da etkilenen 3. şahsın itiraz haklarının şekli ve tahdidi olarak sayıldığı, itiraz eden borçlunun ancak ihtiyati haczin sebebi ile teminata ve yetkiye itiraz edebileceği, bunun dışında menfi tespit davası, istihkak davası veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususların, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemeyeceği, itiraz eden vekili her ne kadar ihtiyati hacze dayanak yapılan senedin kredi sözleşmesinin teminatı olduğunu ileri sürmüş ise de bu hususun ancak açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebileceği açıktır.İhtiyati haciz kararı vadesi geçmiş üzerinde nakden kaydı bulunan ,teminat senedi olduğuna ilişkin bir kayıt ta taşımayan senede dayalı olarak verilmiş olup;ilk derece mahkemesinin itirazın reddine yönelik ek kararında hukuka aykırılık bulunmadığından,ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.31/12/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/246352 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi