6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Teminat mektubu bedelinden kaynaklanan gayrinakit alacak için ihtiyati haciz talep edilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2410 E. 2019/1685 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Bir bankanın teminat mektubu verilmesine ilişkin gayri nakdi kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak, mektup bedeli tazmin edilip rücu hakkı doğmadıkça İİK 257 anlamında vadesi gelmiş bir para borcu niteliği taşımaz; bu nedenle sadece riskin üstlenilmesi mahiyetindeki gayrinakit teminat mektubu alacakları için ihtiyati haciz kararı verilemez, teminatın depo edilmesi amacıyla ihtiyati haciz talep edilemez.

Ele alınan sorunlar

Meri teminat mektuplarından kaynaklanan gayrinakit alacak yönünden ihtiyati haciz talep edilip edilemeyeceği → ret

İddia: Alacaklı vekili, meri teminat mektuplarından kaynaklanan 97.440-TL gayrinakit alacak yönünden ilk derece mahkemesince hüküm kurulmadığını, genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca gayrinakit alacak bedellerinin depo edilmesinin talep edilebileceğini, bunun Yargıtay içtihatlarıyla da desteklendiğini, ihtiyati haciz için alacağın tam ve kesin olarak tespitinin gerekli olmadığını ileri sürerek bu tutar yönünden de ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

Gerekçe: İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK 257. maddesindeki şartların oluşması gerekir; bu maddeye göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 27.12.2017 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamına göre; bankanın teminat mektubu verilmesini sağlamak amacıyla yaptığı gayri nakdi kredi sözleşmesinden doğan borç, doğrudan nakit çıkışı değil bir riskin üstlenilmesi niteliğindedir; risk gerçekleşip banka muhataba ödeme yapmadıkça (mektup bedeli tazmin edilmedikçe) bankanın müşterisine rücu hakkı doğmaz ve takip yapılamaz. İİK 257. maddesinde 4949 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle madde başlığı ve metninde 'borcun' ibaresi 'para borcunun' şeklinde değiştirilmiştir; bu değişiklik, teminat alacakları için genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılabilse de ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini göstermektedir, çünkü İİK 257 ihtiyati haczi sadece 'para alacakları' için öngörmüştür. İhtiyati haciz bir icra işlemi değil özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan ancak İİK 257'deki şartlar çerçevesinde karar verilebilir; teminatın depo edilmesi için ihtiyati haciz kararı verilemez. Bu bağlayıcı içtihadı birleştirme kararı uyarınca gayrinakit alacak için ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Kararın benimsediği ilk derece gerekçesi, YİBK 2016/1 E. 2017/6 K. sayılı bağlayıcı içtihadı birleştirme kararına dayanarak, teminat mektubundan kaynaklanan gayrinakit alacakların İİK 257 anlamında para borcu sayılmadığını ve bu tür alacaklar için ihtiyati haciz talep edilemeyeceğini teyit etmesi bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz İİK 257 gayrinakit kredi/teminat mektubu para borcu içtihadı birleştirme kararı rücu hakkı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257İİK 257/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2410

KARAR NO 2019/1685

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/10/2019

NUMARASI 2019/683 D.İş 2019/746 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 31/12/2019

İlk derece mahkemesince verilen 18/10/2019 tarihli ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ilişkin kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, müvekkili bankanın Dünya Ticaret Merkezi Şubesi kredi müşterisi olan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine ..., ... Tic. Ltd. Şti., .... San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ...'ın müteselsil kefaletleriyle krediler kullandırıldığını, hesabın kat edildiğini ve borçlulara tebliğ edilmesine rağmen borcun ödenmediğini, toplam ipotek limitinin 11.625,-TL olduğunu, kredi borçlusu .... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden şimdilik 22.753.839,97-TL nakit ve 97.440,-TL gayrinakit olmak üzere toplam 22.851.279,97-TL; müteselsil kefiller ..., ...Tic. Ltd. Şti., ... San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ... yönünden 34.378.839,97-TL nakit ve 97.440,-TL gayrinakit olmak üzere toplam 34.476.279,97-TL üzerinden teminatsız olarak borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ...'ın TBK 584/3 maddesi uyarınca eş rızasından muafiyeti sağlar şekilde borçlu şirketle herhangi bir ortaklığı ve yöneticiliği bulunmadığından ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, diğer borçlular yönünden ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile; .... San. ve Tic. Ltd. Şti. borcun 22.753.839,97 TL'sinden sorumlu olmak üzere 34.378.839,97 TL'lik alacak miktarının varlığı ve alacağın vadesinin geldiği anlaşılmakla; bu alacak için borçlular tarafından verilmiş bir rehin de bulunmadığından ihtiyati haciz isteyenin bu borçlular hakkındaki talebinin İİK'nun 257. maddesindeki yasal koşulların gerçekleştiği gerekçesiyle talebin kısmen kabulüne, 97.440- TL'lik gayri nakit alacak yönünden İİK 257.

maddesindeki yasal şartlar oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili; meri teminat mektuplarından kaynaklanan 97.440-TL gayrinakit alacak yönünden mahkemece herhangi bir hüküm kurulmadığını, genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca gayrinakit alacak bedellerinin depo talebinin yasal olduğunu, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, ihtiyati haciz talebinin kabulü bakımından kanaat edinmiş olmasının yeterli olup, alacağın tam ve kesin olarak tespit edilmesinin gerekli olmadığını, bu nedenlerle borçlular ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Kartal Loj. Tic. Ltd. Şti., ...San. Tic. Ltd. Şti., ... ve ... hakkında toplam 97.440-TL gayrinakit alacak yönünden hüküm kurulmasını ve talebi gibi ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257. maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.Uyuşmazlık meri teminat mektup tutarlarından kaynaklanan gayrinakit alacak nedeniyle ihtiyati haciz kararı vrilip verilmeyeceği noktasındadır. Konuya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.12.2017 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamında; "Bankanın teminat mektubu verilmesini sağlamak amacıyla yapılan gayri nakdi kredi sözleşmesinden doğan borcunun doğrudan nakit çıkışı yapılması değil, bir riskin üstlenilmesi niteliğinde olduğu; risk gerçekleşip bankaca muhataba ödeme yapılmadıkça, diğer deyişle mektup bedeli tazmin edilmedikçe bankanın müşterisine rücu etmesinin de söz konusu olamayacağı anlaşılmaktadır.

Mektup bedeli tazmin edilmeden ve rücu hakkı doğmadan takip yapılamaz (Bank. K. m.48).İİK’nun 257. maddesinde 17.07.2003 gün ve 4949 sayılı Kanunun 59’uncu maddesiyle yapılan değişiklikte, madde başlığı “İhtiyatî haciz” iken “İhtiyatî haciz şartları”; birinci fıkrasında yer alan “borcun” ibaresi, “para borcunun” şeklinde değiştirilmiştir. Bu değişiklik göstermektedir ki, teminat alacakları için İİK’nun 42. maddesi gereğince genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılabilir ise de ihtiyati haciz kararı verilemez. Çünkü İcra ve İflas Kanunu’nun 257. maddesinde ihtiyati haciz, sadece “para alacakları” için öngörülmüştür. İhtiyati haciz; “icra işlemi” değil, özel geçici hukuki koruma müessesesi olduğundan, ancak İcra ve İflas Kanunu’nun 257.

maddesindeki şartlar çerçevesinde karar verilebilir. O hâlde, teminatın depo edilmesi” için ihtiyati haciz kararı verilemez."denilmiştir. İlk derece mahkemesince gayrinakit alacak için gerekçesi yukarıda yazılı, bağlayıcı bulunan içtihadı birleştirme kararı uyarınca ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından alacaklı banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı banka vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/12/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/246271 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.