6102TTK Türk Ticaret Kanunu

SİSBİS suistimal kaydı silme davasında husumet ve eksik incelemeyle ret

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1987 E. 2020/198 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SİSBİS) veri tabanındaki suistimal kaydının silinmesi talebinde, ilgili yönetmelikte kaydın kim tarafından silineceği düzenlenmemiş olsa da, Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelge'nin 3.4. maddesi uyarınca kaydı oluşturan/değerlendiren sigorta şirketi gerekçeli açıklama yaparak kaydı silme yetkisine sahiptir; bu nedenle kaydın silinmesi talebiyle açılan davada, bildirimde bulunan sigorta şirketine pasif husumet yöneltilebilir ve mahkemenin işin esasına girip delilleri toplaması gerekir.

Ele alınan sorunlar

SİSBİS suistimal kaydının silinmesi talebinde davalı sigorta şirketine pasif husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği → kabul

İddia: Davacı vekili, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin cevabi yazısında kaydın silinmesi hususunda kendisinin görevli olmadığını, talebin ilgili sigorta şirketince değerlendirilmesi gerektiğini belirttiğini, ayrıca Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelge'nin 3.4 m. uyarınca kaydı oluşturan kurumun bu kaydı silebileceğini, süresiz şerhin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu ileri sürerek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

Gerekçe: Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti Bildirimi Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 11. maddesi, sigorta şirketlerinin yanlış sigorta uygulaması şüphesiyle tazminat talebini reddettiklerinde bunu ilgiliye bildirme ve Merkez veri tabanına işleme yükümlülüğünü düzenlemekte, ancak verilerin kim tarafından silineceğine ilişkin bir düzenleme içermemektedir. Bu boşluğu dolduran Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)'nın 01/11/2017 tarihli 2017/12 sayılı Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelgesi'nin 3.4. maddesi uyarınca, kayda ilişkin düzeltme başvuruları Merkez tarafından değerlendirmeyi yapan kuruma iletilecek ve o kurum gerekçeli açıklama yaparak, gerekçesini belirtmek suretiyle SİSBİS'teki kaydı silebilecektir. Bu düzenleme, kaydı oluşturan sigorta şirketine kaydın silinmesi konusunda bir yetki ve buna bağlı olarak husumet ilişkisi tanımaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin, davalı sigorta şirketinin kaydın silinmesi konusunda hiçbir yetki ve yükümlülüğünün bulunmadığı gerekçesiyle davayı pasif husumet yokluğundan reddetmesi hatalıdır; Genelge hükmü uyarınca davalı şirkete husumet yöneltilebileceği dikkate alınıp işin esasına girilerek deliller toplanmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirdi.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

SİSBİS suistimal kaydının silinmesine ilişkin davalarda, ilgili yönetmelikte açık düzenleme bulunmasa da Genelge hükmü uyarınca kaydı değerlendiren sigorta şirketine husumet yöneltilebileceğine ilişkin tespit içermesi nedeniyle bu tür davalarda husumet meselesine ışık tutmaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
pasif husumet (davalı sigorta şirketine yöneltilebilir bulunmuştur)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
pasif husumet SİSBİS suistimal kaydı yanlış sigorta uygulaması eksik inceleme

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)-a-4-6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1987

KARAR NO 2020/198

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/02/2019

NUMARASI 2017/456 Esas- 2019/239 Karar

DAVA

Suistimal Kaydının Silinmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/02/2020

Davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkete sigortalı bir araca vermiş olduğu bakım ve tamir hizmeti nedeniyle davalının müvekkili aleyhine şikayette bulunduğunu ve Sigorta Bilgi ve Denetim Merkezine bildirim yaparak müvekkili şirket kaydına şerh düştüğünü, yapılan ceza yargılaması sonuca müvekkili şirket yetkilileri hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini ve kararda belirtilen 5 yıllık denetim süresinin dolduğunu, ancak buna rağmen suistimal şerhinin kaldırılmadığını, şerhin kaldırılması için gerek davalı şirkete gerekse Sigorta Bilgi ve Denetim Merkezine yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını,Sigorta Bilgi ve Denetim Merkezinin bu şerhin ancak sigorta şirketi tarafından kaldırılabileceğini belirttiğini, bu şerh sebebiyle müvekkilinin diğer sigorta şirketleriyle sözleşme yapamamakta olduğunu ileri sürerek SİSBİS kaydındaki müvekkili aleyhine olan suistimal şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, zira müvekkilinin SİSBİS kaydının silinmesi hususunda yetki veya görevi olmadığını, kaldı ki söz konusu kaydın silinmesinin gerekmediğini ve istenemeyeceğini, zira ceza yaptırımı niteliğinde olmadığını, sektörde iş yapan kişilerin iş kabulleri ve risk değerlendirmelerini yapmalarını sağlayan bir bilgi havuzu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi(SİSBİS) 5684 Sayılı yasanın uygulanmasına yönelik yanlış sigorta uygulamalarının tespiti, bildirimi, kaydı ve bu uygulamalarla mücadele usul ve esasları hakkında yönetmelik dahilinde davacı şirketin kaydını oluşturduğu, bu kaydı davalı şirketin bildirimi üzerine ilgili yönetmeliğin 11.m. gereğince gerçekleştirdiği, bildirim sonucunda kaydı oluşturulanın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi olduğu, davalı ... şirketinin sadece yasal yükümlülüğünü yerine getirdiği, bu anlamda davalının kaydın ortadan kaldırılması ya da silinmesi konusunda artık bir yükümlülüğü bulunmadığı gibi davalıdan da kaydın silinmesinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin 28.11.2018 tarihli cevabi yazısında suistimal kayıtlarının silinmesi hususunda görevinin olmadığının, talebin ilgili sigorta şirketince değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, ayrıca Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelge’nin 3.4.m. uyarınca kaydı oluşturan kurumun bu kaydı silebileceğinin belirtildiğini, müvekkili aleyhindeki kaydın çalışmasını olumsuz etkilemekte olduğunu, süresiz olarak konulan şerhin hakkın kötüye kullanılması teşkil edeceğini belirterek hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Sigorta Bilgi ve Gözetin Merkezi veri tabanında kayıtlı oluşturulan suistimal kaydının silinmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. 30/04/2011 tarihinde 27920 sayılı RG’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yanlış Sigorta Uygulamalarının Tespiti Bildirimi Kaydı ve Bu Uygulamalarla Mücadele Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in, “Bildirim Yükümlülüğü” başlıklı 11.m. “ Sigorta şirketleri yanlış sigorta uygulaması şüphesi nedeniyle tazminat talebini reddettiklerinde durumu ilgiliye yazılı olarak bildirmek ve Merkezde bu amaçla hazırlanan veri tabanına işlemek zorundadırlar.” şeklinde düzenlenmiş, verilerin kim tarafından silineceği hususunda bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı)’nın 01/11/2017 tarihli 2017/12 sayılı Yanlış Sigorta Uygulamalarına İlişkin Genelgesinde ise, yanlış sigorta uygulamalarına ve sigorta suistimaline ilişkin veriler hakkındaki esaslar belirlenmiştir. Genelge’nin 3.4 m. uyarınca bu verilere ilişkin kaydın düzeltilmesine ilişkin başvurular Merkez tarafından 1 iş günü içerisinde kayda ilişkin değerlendirmeyi yapan kuruma güvenli elektronik ortamda iletilecek ve ilgili kurumca 7 iş günü içerisinde kayıt hakkında Merkez’e gerekçeli açıklama yapılacaktır. ...Anılan kaydı oluşturan kurum bu açıklamanın yanında gerekçesini belirterek SİSBİS’teki kaydı silebilecektir.

3. 5 m. uyarınca tesis edilen işlem ise Merkez tarafından başvuruna sahibine gerekçeli olarak iletilecektir. O halde ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen Genelge hükmü uyarınca davalı ... şirketine husumet yöneltilebileceği dikkate alınıp işin esasına girilerek ve deliller toplanarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353(1)-a-4-6 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; ... Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/02/2019 tarihli 2017/456 Esas 2019/239 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-4-6 m. gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye İADESİNE"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 44,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 13/02/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/245766 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.