Yeddiemin ücretinde TBK 52 hakkaniyet indirimi ve alacağın likit niteliği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/274 E. 2021/257 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Yeddiemin Ücreti ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Sözleşme özgürlüğü ilkesi uyarınca taraflar yediemin ücretini resmi tarife dışında serbestçe kararlaştırabilir; ancak bu ücretin toplam tutarı, hacizli malın değeri ve Bakanlık tarifesine göre belirlenen ücretle karşılaştırıldığında fahiş nitelikte kalıyorsa, TBK 52 gereğince somut olayın koşulları (mal değeri, yedieminlik süresi, haciz tarihi, hakkaniyet kuralları) dikkate alınarak hakkaniyet indirimi uygulanır; günlük ücret sözleşmeyle belirlendiğinden alacak likit sayılır.
Ele alınan sorunlar
Yediemin ücretinin resmi tarife dışında sözleşmeyle belirlenebilmesi → ret
İddia: Davalı, ücretin Adalet Bakanlığı tarifesine göre belirlenmesi gerektiğini, sözleşmeyle kararlaştırılan ücreti kabul etmediklerini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Sözleşme yapma özgürlüğü Anayasa'nın 48. maddesiyle güvence altına alınmış olup ancak kanunla sınırlanabilir; bu ilke uyarınca taraflar resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilirler. Somut olayda haczedilen mallar 05.03.2015 tarihli yediemin teslim zaptı ile davacının deposuna bırakılmış ve teslim zaptında yediemin ücreti günlük 260-TL olarak belirlenmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Avukat stajyerinin teslim zaptını imzalama yetkisi → ret
İddia: Davalı, teslim zaptı ve sözleşmenin hukuken geçerli olmadığını, zorunlu olarak imzaladıklarını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Yediemin teslim zaptı davalı tarafa atfen stajyer avukat tarafından imzalanmış olup icra dosyasında stajyer avukatın yetki belgesi bulunmaktadır. Avukat stajyeri, asıl avukatın yazılı onayı ile icra dairesinde işlem yapma yetkisine haizdir ve haciz ile devamındaki muhafaza işlemi de bu kapsamdadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yediemin ücret alacağının likit nitelikte olup olmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, alacağın likit olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Günlük yediemin ücreti taraflarca kararlaştırıldığından alacak likit ve bilinebilir niteliktedir; bu nedenle alacak likit bulunduğundan davalının %20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
TBK 52 uyarınca hakkaniyet indirimi yapılması gerekliliği → kısmi kabul
İddia: Davalı vekili, ücretin fahiş olduğunu belirterek alacak miktarından indirim yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TBK 52 gereğince indirim talebi her somut olayın koşullarına göre değerlendirilir; hacizli malların değeri, yedieminlik ücretinin Bakanlık tarifesine göre belirlenen ücretten çok yüksek oluşu, hakkaniyet kuralları, emtianın haczedildiği tarih ve süre gibi hususlar dikkate alınır. Mahcuz malların bedeli 260.000-TL olup takip tarihi itibarıyla mallar 438 gün yedieminde kalmıştır; daha önce takip yapılarak itirazın iptaline karar verilen miktarla birlikte toplam ücretin 113.880-TL olması fahiş niteliktedir. Aynı sözleşmeye ilişkin daha evvel açılan dosyada yapılan %25 indirim oranı hakkaniyete uygun görüldüğünden bu davada da aynı oranda indirim uygulanmıştır. Buna göre 260x89=23.140-TL olarak hesaplanan alacaktan %25 hakkaniyet indirimi yapılarak kalan 17.355-TL üzerinden itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda yeddiemin ücretinin sözleşmeyle resmi tarife dışında belirlenebileceği ve bu ücretin fahiş olması durumunda TBK 52 kapsamında hakkaniyet indirimi uygulanabileceğine ilişkin genel bir kural ortaya konmuştur; bölgesel BAM kararı olarak ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yeddiemin ücreti↗ itirazın iptali↗ sözleşme özgürlüğü↗ TBK 52 hakkaniyet indirimi↗ icra inkar tazminatı↗ likit alacak↗ avukat stajyeri yetkisi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/274
KARAR NO 2021/257
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH 13/07/2018
NUMARASI 2018/124 Esas-2018/680 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/02/2021
Davanın kabulüne yönelik hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalının alacaklı olduğu Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 05.03.2015 tarihinde bir kısım menkul malların haczedilip günlük 260-TL depo bedeli ile depoya getirildiğini, bu konuda davalı ile sözleşme yapıldığını, bu malların 17.05.2016 tarihinde depodan alındığını, sözleşmeden kaynaklı alacak için Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, takibe yapılan itiraz üzerine de davanın kabulüne karar verildiğini, davalı tarafın 17.02.2016-17.05.2016 tarihi arasındaki 89 günlük bakiye depo ücretini ödememesi üzerine Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, takibe yapılan itirazın iptali ile davalının %20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; ücret sözleşmesinin kabulünün mümkün olmadığını, malların Adalet Bakanlığına bağlı yediemin deposu bulunmadığından davacıya teslim edildiğini, davacının talep ettiği ücretin Adalet Bakanlığı tarifesine göre belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ
Yapılan yargılama sonunda davacının takip tarihi itibarı ile 89 günlük depolama ücretinden dolayı 23.140-TL alacaklı olduğundan bu miktar üzerinden itirazın iptali ile davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili; mahcuz malların, haczedildiği yerde Adalet Bakanlığına bağlı yeddiemin deposu bulunmadığından, davacıya ait depoya konulduğunu, ücretin fahiş olduğunu, kabul etmediklerini, hacizli malların götürüleceği yerin kendileri tarafından seçilmediğini, zorunlu olarak imzaladıklarını, teslim zaptı ve sözleşmenin hukuken geçerli olmadığını, ayrıca alacağında likit olmadığını ve alacak miktarından indirim yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına ,davanın reddine davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; T.B.K.'nın 561 vd maddelerine dayalı olarak açılan yeddiemin ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı takip talebinde 17.02.2016-17.05.2016 tarihleri arasında günlük 260-TL'den 89 günlük yeddiemin ücretinin talep emiştir.Sözleşme yapma özgürlüğü T.C. Anayasası’nın 48. maddesi ile güvence altına alınmış olup, bu özgürlük ancak kanunla sınırlanabilmektedir. Dolayısıyla taraflar bu ilke uyarınca resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilirler. Somut olayda; davalının alacaklısı olduğu icra takibi nedeniyle Küçükcekmece .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında haczedilen malların 05.03.2015 tarihli yediemin teslim zaptı ile davacının deposuna bırakılmış, teslim zaptında yediemin ücreti olarak günlük 260-TL olarak belirlenmiştir.Yediemin teslim zaptı davalı tarafa atfen Stajyer avukat ...
tarafından imzalandığı, icra dosyasında stajyer avukatın yetki belgesinin olduğu görülmüştür. Avukat stajyeri; asıl avukatın yazılı onayı ile icra dairesinde işlem yapma yetkisine haiz olup haciz ve devamındaki muhafaza işlemi de bu kapsamdadır. Eldeki davadan daha önceki döneme ilişkin davacı tarafından davalı hakkında Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip yapıldığı ve 349 günlük ücret talep edildiği, bu konuda Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği ve kararın istinafı İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi'nin 2017/2583 Esas- 2019/2236 Karar sayılı kararı ile BK 43 maddesi gereğince %25 hakkaniyet indirimi yapılmak sureti ile takibin devamına karar verilmiştir.Mahcuz malların günlük 260-TL bedelle muhafazası kararlaştırıldığından toplam borç 260x89= 23.140-TL olarak hesaplanmaktadır.
Davalı vekilinin, hakkaniyet indirimine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmüştür. TBK 52 maddesi gereğince indirim yapılması talebi her somut olayın koşullarına göre değerlendirilmesi gerektiği, hacizli malların değeri, yedieminlik ücretinin Bakanlık tarifesine göre belirlenen yeddieminlik ücretinden çok yüksek oluşu, hakkaniyet kuralları, emtianın haczedildiği tarih, süre vs. gibi nedenler dikkate alınarak yapılacaktır. (Yargıtay 13. HD nin 21/01/2014 tarih 2013/19629 E. ve 2014/1362 K. Nolu kararı; 08/03/2017 tarihli 2015/38418 E., 2017/2929 K. sayılı kararları) Davalı vekili alacağın likit olmadığını ileri sürmekte ise de ,günlük yediemin ücreti taraflarca kararlaştırıldığından likit ve bilinebilir niteliktedir.Mahcuz malların bedeli 260.000-TL olup takip tarihi itibarı ile malların 438 gün yedieminde kalmış olduğu ve daha önce takip yapılarak itiraz iptaline karar verilen miktarla birlikte toplam ücretin 113.880-TL olup fahiş nitelikte olduğu davalı vekilinin hakkaniyet indirimi yapılmasına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmüştür.Aynı sözleşmeye ilişkin dosyada daha evvel yapılan %25 indirim oranı hakkaniyete uygun görüldüğünden ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına ,yeniden hüküm verilerek alacak olarak hesaplanan 23.140-TL den %25 hakkaniyet indiriminden sonra kalan 17.355-TL üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına ,fazla istemin reddine, alacak likit bulunduğundan davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/124 Esas-2018/680 Karar sayılı ve 13/07/2018 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın KISMEN KABULÜNE, Davalının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 17.355-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazla istemin reddine,Kabul edilen kısım üzerinden %20 oranda hesaplanan 3.471-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine"İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 1.185,52-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 395,18-TL, icra veznesine yatırılan 115,70-TL olmak üzere toplam 510,88-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 674,64-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından mahkeme ve icra veznesine yatırılan toplam 587,98- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 141-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,Davacı vekili için takdir olunan 4.080-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı vekili için Mahkemece takdiri indirim yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş olduğundan vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Davalı tarafından yatırılan 395,20-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından yapılan 54-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,Davalı tarafından yapılan 36-TL istinaf yargı giderinden davanın kabulü ve reddi oranında hesaplanan 9-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, kalan giderin davalı üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.
25/02/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/239570 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi