Yabancı para alacağına dayalı itirazın iptali davasında TL'ye çevirerek hüküm kurulamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/26 E. 2021/110 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Alacaklı, konusu yabancı para olan bir alacak için takip ve dava açarken yabancı para cinsi üzerinden talepte bulunmuşsa (TBK 99), bu seçimlik hakkının kullanılmasında yasal bir engel yoktur. İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı bir dava türü olduğundan, yabancı para üzerinden başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davasında mahkemenin takip talebine ve davacı istemine aykırı olarak TL üzerinden hüküm kurması talebe aykırılık oluşturur ve bu hata, yeniden yargılama gerektirmiyorsa istinaf mahkemesince kararın kaldırılıp esas hakkında yeniden (yabancı para üzerinden) hüküm kurulmasını gerektirir.
Ele alınan sorunlar
Yabancı para alacağı üzerinden başlatılan takibe dayalı itirazın iptali davasında TL üzerinden hüküm kurulmasının hukuka aykırılığı → kabul
İddia: Davacı vekili, takipte ve davada alacağın euro üzerinden istenildiğini, ancak ilk derece mahkemesince TL üzerinden karar verildiğini belirterek kararın kaldırılıp takibin 2.800-Euro üzerinden devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir; ancak ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, alacağının aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir. Bu hüküm dikkate alındığında, davacının yabancı para cinsi üzerinden takip başlatmasında seçimlik hakkını bu yönde kullanmasında yasal bir engel yoktur. İtirazın iptali davası, niteliği gereği icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, yabancı para üzerinden başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davasında, takip talebine ve davacının istemine aykırı olarak TL üzerinden karar verilmiş olması talebe aykırılık teşkil etmektedir. Ancak belirtilen hata/eksiklik yeniden yargılama gerektirmediğinden, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın kabulüne, 2.800-euro asıl alacağın fiili ödeme günündeki karşılığı ödenmek üzere itirazın iptaline ve buna göre hesaplanan tutarda icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Yabancı para cinsinden başlatılan icra takibine dayalı itirazın iptali davalarında, mahkemenin talep ve takibe aykırı olarak TL üzerinden hüküm kuramayacağı, TBK 99 uyarınca alacaklının yabancı para üzerinden talepte bulunma seçimlik hakkının korunması gerektiği yönünde bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ yabancı para alacağı↗ seçimlik hak↗ icra inkar tazminatı↗ talebe aykırılık↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/26
KARAR NO 2021/110
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/09/2018
NUMARASI 2018/20 Esas 2018/880 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/02/2021
Davanın kabulüne ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin, senedi, gümrük belgeleri ve faturadan anlaşılacağı üzere davalı tarafa hizmet verdiğini, bu ilişkiden doğan ve davalı borçluya düzenlenen 04/02/2017 tarihli 2.800-Euro tutarındaki e-fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, davalı şirketin müvekkili şirketten takibe konu faturaya ilişkin hizmet aldığının taşıma senedi ve gümrük belgeleri ile de açıkça görüldüğünü, müvekkili tarafından Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazının iptali ile takip konusu miktarın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; mahkemenin yetkili olmadığını, bu nedenle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Ankara Batı Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında hizmet alımına ilişkin bir ilişki kurulduğunu, ancak kesilen faturalar karşılığında yapılan işin ne şekilde ve nasıl yapıldığına ilişkin yazılı bir belge sunulmadığını, taraflar arasında bir sözleşme de bulunmadığını, davacının bu hizmeti tam verdiğine dair iddiasının tek taraflı bir iddia olduğunu, davacı cari hesap ekstresine dayanmadığı gibi rastgele faturaları icraya koyduğunu belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; takibin para alacağı olması nedeniyle TBK'nın 89/1. maddesi kapsamında para alacağının ifa yeri davacı alacaklının ikametgahı olduğundan, davalı tarafın icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının yerinde olmadığı, alınan bilirkişi raporu ile davacının davalıdan takip tarihi itibariyle toplam 12.640,97- TL alacaklı olduğunun saptandığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile takibin 12.640,88- TL üzerinden devamına, %20 oranında hesaplanan (2.528-TL)icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; takipte alacağın euro üzerinden istenildiği ve davanın da bu bedel üzerinden açılmasına rağmen mahkemece TL üzerinden karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulü ile takibin 2.800-Euro üzerinden devamına, müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, taşıma hizmet bedeli alacağına dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre; "Konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." Davacı alacaklı tarafından icra takibi 2.800-euro asıl alacak üzerinden başlatılmış, davalının takibe yönelik itirazı üzerine de yine işbu dava 2.800- euro üzerinden, ancak zorunlu olarak harca esas değer olarak TL karşılığı gösterilmek suretiyle açılmıştır.
TBK'nın 99. maddesi hükmü dikkate alındığında, davacının yabancı para cinsi üzerinden takip başlatmasında, seçimlik hakkını bu yönde kullanmasında yasal bir engel yoktur. İtirazın iptali davası ise, niteliği gereği icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, yabancı para üzerinden başlatılan takibe yönelik işbu itirazın iptali davasında, takip talebine ve davacının istemine aykırı olarak TL üzerinden karar verilmiş olması talebe aykırılık teşkil etmektedir. Ancak belirtilen hata/eksiklik yeniden yargılama gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın kabulüne 2.800-euro asıl alacağın fiili ödeme günündeki karşılığı ödenmek üzere itirazın iptaline ve takip tarihi itibariyle efektif satış kurundan yapılan hesap neticesinde ( 2.800x4,5146=12.640,09x20/100 =2.528,18 ) 2.528,18-TL tutarında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/20 Esas-2018/880 Karar sayılı ve 17/09/2018 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın KABULÜNE, Davalının Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalının itirazının 2.800-euro asıl alacak üzerinden iptaline, Takibin 2.800- euro asıl alacağa davacının takipteki talebi aşılmamak üzere, 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarınca euro cinsi bir yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanmasına, Kabul edilen asıl alacak üzerinden hesaplanan 2.528,18-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak;
Alınması gereken 863,50-TL karar harcından mahkeme ve icra veznesine peşin yatırılan toplam 215,88-TL'nin mahsubu ile bakiye 647,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 1.600-TL bilirkişi ücreti, 189,40-TL tebligat gideri ile 256,98-TL davacı tarafından ödenen peşin harç olmak üzere toplam 2.046,38-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili lehine takdir olunan 4.080-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL peşin istinaf karar harcının davacıya iadesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan 66-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/02/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/239411 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi