Çek istirdadı davasında hasım seçimi ve pasif husumet

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/199

KARAR NO 2021/156

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/07/2018

NUMARASI 2015/221 Esas 2018/696 Karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/02/2021

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı ...A.Ş. ve Kılıç Tekstil- ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı şirkete ait ...Bankası Göktürk Kemerburgaz Şubesi ... nolu hesaptaki 30119873 nolu çekin 26.12.2013 tarihinde şirkette meydana gelen hırsızlık olayında çalındığını,bu konuda Bakırköy 17.Asliye Ticaret Mahkemesince tedbir kararı verildiğini, çekin.... Bankasının çekin mevcut durumu ile ilgili bilgi edinmesi çok kolay olduğu halde yerine getirmediğini, iyi niyetli olmaksızın İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını belirterek dava konusu çekin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevabında, çekin diğer davalı ... Ltd.Şti.'den kredi borcunun ödenmesi amacı ile alındığını, çekin ibrazı tarihinde ... Bankası tarafından ödeme yasağına ilişkin bilgi verilmediğini, kusursuz olduklarını 20.03.2015 tarihinde takip dosyasından feragat ettiklerini, takip dosyasından feragat ettiklerinden davacının hukuki yararı bulunmadığını, davacı lehine istirdat kararı verildiğinden, keşideci dışındaki cirantalar yönünden dosyanın akamete uğrayacağını açılan istirdat davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ilgili çekin müvekkileri adına sahte düzenlendiğini, imzanın kendisine ait olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalılar süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ

Mahkemece; çekteki imzanın şirket temsilcisi ... el ürünü olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu ... Bankası Göktürk Kemerburgaz Şubesi 14.07.2014 tarihli ... nolu keşidecisi davacı olan çekin istirdadı ile davalı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

1-Davalı ... kendilerinin iyi niyetli hamil olduklarını, çekte keşideci dışında ciranta bolçlular bulunduğunu, ayrıca davacı yönünden takipten feragat edildiğini, davacının bu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, kararın kaldırılarak yeniden karar verilmesini yada hükmün kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... -...; çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, davada birden çok davalı bulunmasına rağmen HMK 297/1-2 maddeleri gereğince açık olmadığını, ayrıca gerekçede çekin davalıdan alınıp davacıya (maddi hata davalıya) verilmesi ibaresinin hangi davalıya ait olduğunun belirli olmadığını, ilk derece Mahkemesinin 1 ve 2 nolu hüküm fıkrasının ortadan kaldırılmasına, kendilerine karşı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava TTK 792 maddesine göre açılan çek istirdadı davasıdır.Davalı banka vekili çeki diğer davalıdan kredi borcuna istinaden aldığını, daha sonra davacı hakkında başlatılan takipten feragat edildiğini ve davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını savunmuştur.Somut uyuşmazlıkta dava konusu çekin .... Göktürk Şubesine ait 14.07.2014 keşide tarihli 73.400-TL'lik çek olduğu, çek keşidecisinin davacı, lehdar ...-... ve sırası ile .... Ltd. Şti. ve .... Bankası A.Ş. Olduğu, hamil banka tarafından çek borçlularına karşı takip yapıldığı, 20.03.2015 tarihinde alacaklı vekili tarafından münhasıran davacıya yönelik olarak takipten vazgeçtiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından dava dilekçesi ile çekin boş olarak çalındığından bahisle istirdadı talep edildiği, 22.04.2015 tarihinde dilekçe vererek çekin boş olarak çalındığını bildirmiş, mahkemece bu husus imza inkarı olarak nitelendirilerek ve imza incelemesi yaptırılarak çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının belirlendiği gerekçesiyle davalıdan istirdatına karar verilmiştir.Davacı tarafından açılan dava menfi tespit davası olarak açılmadığı ve davada istinaf eden davalılar dışında 2 ayrı davalı daha bulunmaktadır.HMK 297/1-c maddesi gereği, taraflar yönünden delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin yapılması gerektiği, 297/2 fıkrasında taleplerin her biri hakkında verilen hüküm ve taraflara yüklenen borç ve hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekmektedir.

İstinafa konu hüküm HMK 297/2 maddesindeki hususlarını içermediği gibi, davacının dava dilekçesi ile çekin istirdadını talep ettiği, açılan davada keşidecinin çekin istirdadı talebi koşullarının bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği halde bu yolda inceleme yapılmadan çek üzerindeki davacıya atfen atılan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığından, çek üzerinde davacıdan başkaca çek borçluları bulunduğu halde, diğer borçlulara da başvuruyu engeller şekilde çekin istirdadına karar verilmesi doğru görülmemiştir.TTK 792 mad gereğince "çek herhangi bir şekilde hamilin elinden çıkarsa, çeki elinde bulunduran hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" işbu davada davacı çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerekir.

Aksi durum çekin mücerretlik ilkesine aykırıdır. Dava çek istirdadı olarak açıldığından davanın çeki elinde bulunduran hamile karşı açılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle davalı banka ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, hamil davalı banka hakkındaki davanın ispatlanamadığından reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... ve ... vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/07/2018 Tarih 2015/221 Esas 2018/696 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalı .... yönünden ispatlanamayan davanın reddine,Diğer davalılar yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine"İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 59,30-TL harcın ; peşin yatırılan 1.253,49- TL harçtan mahsubu ile fazla olan 1.194,19- TL'nin davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, Davalı ... tarafından yapılan 50-TL posta masrafının davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, Davalı ....

lehine reddolunan miktar üzerinden hesaplanan 10.342-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ....'ne ödenmesine,Davalı ... ... lehine takdir olunan 4.080-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... -...'a verilmesine, Kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" İstinaf yoluna başvuran taraflarca yatırılan peşin istinaf karar harcının(Davalı ...Ş.

1. 253,48-TL, davalı ... - ...

1. 253,90-TL) istek halinde kendilerine iadesine, Davalı .... tarafından yapılan 160-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, Davalı ... ... tarafından yapılan 38,35-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/02/2021