Cari hesapta ispatlanamayan fatura bedeli için yemin delili ve itirazın iptali
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/297 E. 2021/186 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Fazla Ödemenin İadesi ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Cari hesap ilişkisinde, bir tarafça düzenlenip diğer tarafın defterlerinde ve BA formlarında kayıtlı olmayan ve tebliği ispatlanamayan bir fatura konusu malın teslim edildiğine ilişkin yazılı delil bulunmuyorsa, mal teslimi ispatı için yemin teklif edilebilir; karşı tarafın bu yemini eda etmesi halinde, faturayı düzenleyenin ödemeye karşılık mal teslim ettiği yönündeki savunması kanıtlanamamış sayılır. Ayrıca, alacaklının başka bir takipte (örn. çeke dayalı takipte) takas def'inde bulunmamış olması, tek başına eldeki alacağın mevcut olmadığına karine oluşturmaz.
Ele alınan sorunlar
Fatura konusu malın teslim edildiğinin ispatı ve yemin delili → ret
İddia: Davalı, davacının sipariş verdiğini ve siparişin karşılanmadığını ispatlaması gerektiğini, davacı şirket yetkilisinin yemininin ispat için yeterli olmadığını, faturanın davadan önce düzenlenip KDV'sinin ödendiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taraflar arasında avans usulüyle işleyen bir cari hesap ilişkisi bulunmaktadır. Her iki tarafın ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve lehlerine delil teşkil ettiği tespit edilmiştir. Davalı tarafından düzenlenen 15.000,99 TL bedelli fatura davacı kayıtlarında bulunmamakta, davacı BA formlarında da yer almamakta ve tebliği kanıtlanamamaktadır. Mal teslimine ilişkin yazılı delil sunulmadığından, davalı bu hususta yemin teklif hakkını kullanmış; davacı şirket temsilcisi, faturayı tebliğ almadıklarına ve fatura konusu malları teslim almadıklarına dair yemini eda etmiştir. Bu durumda davalının, yapılan ödemeye karşılık mal teslimi yaptığına yönelik savunması kanıtlanamamış olup, davacının cari hesap üzerinden belirlenen alacağının varlığı kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Önceki çeke dayalı takipte takas def'inde bulunulmamasının alacağın varlığına etkisi → ret
İddia: Davalı, davacı hakkında önceden çeke dayalı icra takibi yaptıklarını, davacının bu takibe itiraz etmeksizin borcu ödediğini, eğer alacaklı olsaydı takas def'inde bulunması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Söz konusu çekin, takip dosyasında ödendikten sonra davalı cari hesabına kayıt edildiği anlaşılmış olup, çeke dayalı icra takibinde takas def'inde bulunulmamış olması, alacağın mevcut olmadığına karine teşkil etmemektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Cari hesap ilişkilerinde karşı tarafın defterlerinde/BA formlarında yer almayan ve tebliği ispatlanamayan bir faturaya dayalı mal teslimi iddiasının yemin delili ile çözümlenmesi ve önceki takipte takas def'i ileri sürülmemesinin alacağın varlığına karine oluşturmayacağı yönündeki değerlendirmeler açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ cari hesap↗ ticari defter delili↗ yemin delili↗ takas def'i↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/297
KARAR NO 2021/186
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/11/2018
NUMARASI 2016/1008 Esas - 2018/754 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİH 11/02/2021
Davanın kabulune ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dilekçesinde davacının ayakkabı imalatı ve toptan satışı yaptığını, davalının da ayakkabı tabanı yaptığını, taraflar arasında davalının satıcı davalının alıcı bulunduğu, davacının davalıya bir kısım avans ödemesi yaptığını , alacağın ödenmemesi nedeni ile davalı hakkında İstanbul ....İcra Müd.... E. Sayılı dosyası ile yaptıkları takibe davalının itiraz ettiğini 14.355,04 -TL için itirazın iptaline ve davalının % 20 inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili marifeti ile verdiği cevapta , ayakkabı tabanlarını davacıya sattığını , davacının kendileri tarafından gönderilen faturaları kaydetmeyerek avans verdiğini iddia ettiğini davanın reddi ile % 20 tazminata mahkum edilmesini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ
Mahkemece ,taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre davalıdan 16.280,03- TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre ise davalının davacıdan 646-TL alacaklı olduğu, aradaki farkın davacının ticari defterlerinde kayıtlı 1.925- TL ödeme ile davalı tarafından düzenlenen 26/05/2016 tarihli ve 15.000,99 -TL bedelli faturadan kaynaklandığı, bu iki husus dışında diğer bilgilerin her iki tarafın ticari defterlerinde aynı şekilde kayıtlı olduğu, davacı tarafından ödeme yapıldığı iddia edilen ancak belgesi bulunmayan 1.925-TL ödemenin davacı alacağından düşülmesi sonucunda davacının davalıdan 14.355-TL belgeye dayalı alacağının bulunduğunu, davalı tarafından düzenlenmiş olan 15.000,99- TL tutarındaki faturanın davacı kayıtlarında mevcut olmadığı,mal teslimine ilişkin delil bulunmadığı,davalı tarafından düzenlenen 15.000,99- TL bedelli fatura muhteviyatı malların tesliminin ispatı yönünden davalı tarafından davacıya teklif edilen yeminin davacı tarafından eda edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının % 20 inkar tazminatı ile mahkum edilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili, taraflar arasındaki ilişkide mal satışının vadeli yapıldığını, sektörde mal karşılığı avans verilmesinin yaygın olmadığını, kaldıki davalının davadan önce bir faturayı düzenleyip KDV sini de ödemesinin söz konusu olmadığını, davacının kayden alacaklı olması yeterli olmadığını, davacının sipariş verdiğini ve siparişin karşılanmadığını ispatlaması gerektiğini, davacı şirket yetkilisinin alacaklı olduğuna dair yemininin ispat için yeterli olmadığını , ayrıca davacı hakkında Büyükçekmece İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip yaptıklarını 11.11.2016 tarihinde davacının çeke dayalı yaptıkları takipte borcunu ödediğini, davacı alacaklı konumunda olsa idi takibe itiraz ederek takas talebinde bulunması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava,davalıya yapılan fazla ödemesinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece ,tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, her iki tarafın defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ,lehlerine delil vasfı olduğu ,her iki tarafın ticari defterlerinde davacı genellikle alacaklı ,davalının da genellikle borçlu (-) olduğu avans usulü ile çalıştıkları belirlenmiştir. Davacı kayıtlarına göre 01.01.2015- 31.12.2016 tarihleri itibarı ile alınan malların ve ödemelerin düşümü ile davacının 16.280,03- TL alacaklı olduğu,taraflar arasındaki cari hesabın 31.12.2016 tarihi itibarı ile belirlendiği takip tarihi itibarı ile de davacının davalıdan 16.280-TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.Davacının ,davalıyı izlediği cari hesabın zaman zaman avans ödemesi yapılıp, alınan mal alımlarının cari hesaptan düşüldüğü,ticari ilişkinin bitiminde davacının takip tarihi itibarı ile talep ettiği 14.355,03- TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerinde kayıtlı olan 26.05.2016 tarihli davacıya 15.000,99 TL lik fatura kesildiği ve bu faturanın kaydı ile davalının alacaklı hale geldiği anlaşılmaktadır.Davacı faturanın tebliğ alınmadığını ve mal teslimi yapılmadığını ileri sürmüştür.Davalı faturasının davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı ,davacı BA formlarında bulunmadığı tebliği de kanıtlanamamıştır.Malların teslimine dair yazılı delil sunulmadığından mal tesliminin ispatı bakımından davalının yemin teklif hakkını kullandığı ve davacı şirket temsilcisi tarafından söz konusu faturanın tebliğ alınmadığı ve fatura konusu malları teslim almadıklarına dair yemini eda ettiği bu kapsamda ,davalının yapılan ödemeye karşılık mal teslimi yapıldığına yönelik savunmasının kanıtlanamadığının kabulü gerekmektedir.
Davalı vekili daha evvel davacı hakkında cari hesapta olup ödenmeyen çek için icra takibi yaptıklarınıve borcun itirazsız takip dosyasına ödendiği eğer alacaklı olsaydı takas defiinde bulunulacağı ileri sürülmüş isede söz konusu çekin takip dosyasında ödendikten sonra sonra davalı cari hesabına kayıt edildiği, çeke dayalı icra takibinde takas defiin de bulunulmaması alacağın mevcut olmadığına karine teşkil etmediğinden belirlenen borç miktarı kadar itirazın iptaline ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.Davalı vekili tarafından hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 980,59-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 245,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 735,44-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 56-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 11/02/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/238558 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi