6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gümrük şirketine yapılan ödeme, alacaklı davacıyı bağlamaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/460 E. 2021/488 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Bir malın veya hizmetin gümrükleme/temsil ilişkisi kapsamında vekil sıfatıyla hareket eden üçüncü kişi aracılığıyla temin edildiği durumlarda, vekilin bu ilişki kapsamında üçüncü kişiden (hizmet sağlayıcıdan) aldığı hizmetin bedelinden asıl (temsil olunan) sorumludur. Asıl tarafından vekile verilen avanstan mahsup suretiyle yapıldığı ileri sürülen bir ödeme, alacaklı (hizmet sağlayıcı) tarafından borcun sona erdirildiğine ilişkin bir anlaşma veya ödeme kaydı bulunmadıkça, alacaklıyı bağlamaz ve borcu sona erdirmez.

Ele alınan sorunlar

Fatura bedelinin dava dışı gümrük şirketine ödendiği iddiası ve borçtan kurtulma → ret

İddia: Davalı, ithal işlemlerinde gümrük işlemlerini yürüten dava dışı şirkete avans verdiğini, fatura bedellerinin bu avanstan mahsup edilerek gümrük şirketine ödendiğini, dolayısıyla borcun sona erdiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı tarafından davalıya nakliye hizmeti verildiği ve davalının faturalara itirazı bulunmadığı sabittir. Bilirkişi raporuna göre dava konusu faturalar davacının defterlerinde davalı hesabında kayıtlı olup, davalının defterlerinde ise dava dışı gümrük şirketi hesabına, davalının bu şirkete verdiği avanstan ödenmiş olarak gösterilmiştir; ancak faturalar davacının dava dışı şirketle olan cari hesabında kayıtlı değildir ve fatura bedellerinin davacıya ödendiğine dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Davalı şirketin gümrük işlemlerini yürüten dava dışı şirketle ilişkisi vekalet sözleşmesine dayanmaktadır; vekilin davalı adına davacıdan aldığı nakliye hizmetinin bedelinden davalı şirket sorumludur. Davalı tarafından gümrük şirketine ödeme yapıldığı ileri sürülmüş olsa da, bu ödemenin davacı bakımından bağlayıcılığı yoktur. Sonuç olarak davacıya hizmet bedelinin davalı veya dava dışı şirket tarafından ödendiği kanıtlanamadığından, borç sona ermemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Dava dışı gümrük şirketine ihbar yapılmadan karar verilmesi → ret

İddia: Davalı, dava dışı gümrük şirketine ihbar yapılmadan hüküm kurulmasının usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 62(2) maddesi uyarınca ihbar talebi üzerine duruşmanın ertelenemeyeceği öngörüldüğünden, mahkemece ihbar talebinin yerine getirilmemesi eleştirilmekle yetinilmiştir; bu husus hükmün kaldırılmasını gerektirir bir eksiklik olarak görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Alacağın likit ve muaccel olmadığı, icra inkar tazminatının yerinde olmadığı iddiası → ret

İddia: Davalı, alacağın likit ve muaccel bir borç olmadığını, bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava ve takip konusu alacak faturaya dayalı olduğundan, niteliği itibariyle likittir ve davalı takibe haksız olarak itiraz etmiştir; bu yöndeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Vekalet ilişkisi kapsamında üçüncü kişiye (gümrük şirketine) yapılan ödemenin, alacaklı üçüncü kişiyi (hizmet sağlayıcıyı) bağlamayacağı ve asıl borçlunun sorumluluğunun devam edeceği yönündeki tespit, benzer gümrükleme/temsil ilişkilerine dayalı alacak uyuşmazlıklarında emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali icra inkar tazminatı vekalet ilişkisi borcun nakli cari hesap likit alacak ihbar (davaya)

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 62(2)HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 196

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/460

KARAR NO 2021/488

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/09/2018

NUMARASI 2015/936 Esas - 2018/895 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili tarafından davalıya sunulan nakliye hizmeti neticesinde düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediğini, toplam 22.184-TL alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile başlatılan icra takibine, davalının alacağın muaccel ve likit olmadığından itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin ithal ettiği ürünlerin gümrük işlemlerini 2011 yılından beri dava dışı ... yaptığını, bu şirketin vergi,..gümrük masrafları gibi ödemeleri yaparak müvekkilinden tahsil ettiğini, ancak faturaların müvekkili adına kesildiğini, gümrük şirketinin müvekkilinden avans alarak masrafları karşıladığını, davacının da 2011 yılından bu yana müvekkilinin nakliye işlemlerini yaptığını ve fatura bedellerini Doğuş Gümrük'ten aldığını, müvekkili ile davacı arasında hiçbir zaman cari hesap ilişkisi olmadığını, 2013 yılındaki bir işlem nedeniyle gümrük şirketinin müvekkiline borçlandığını,ödemelerin cari hesapta dava dışı şirkete verdiği bu avanstan düşüldüğünü ve müvekkilinin alacağından mahsup edildiğini, davacının fatura bedellerini gümrük şirketinden talep edip tahsil edemeyince müvekkilinden istediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasında dava ve takip konusu faturalara ilişkin hizmetin verildiğine dair bir uyuşmazlık bulunmadığı, davalının gümrük işlemlerini yapan dava dışı ... tarafından ödendiğini, dava dışı şirkete harcamalar için avans verildiğini , ticari defterlerindeki kayıtlarında da dava konusu faturaları dava dışı şirket hesabına kaydedip şirkete verdiği avanstan mahsup etmiş ise de, davacıya ödeme yapıldığına ilişkin ödeme belgesinin olmadığı, davacının defterlerinde faturaların davalı şirket hesabına kaydedildiği,TBK'nın 196. maddesi uyarınca davacı ile dava dışı şirket arasında borcun nakli hususunda yapılmış bir anlaşmanın ispatı yönünde bir delil de sunulmadığı, ayrıca davacının, defterlerine göre dava dışı şirketten de alacaklı olduğu,davacının takipte talep ettiği 22.184-TL tutarında davalıdan alacaklı ve takibe itirazın haksız olduğu gerekçesiyle, itirazın iptali ile davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin ithal ettiği ürünleri dava dışı ... aracılığı ile gümrük işlemlerini yaptırdığı,faturaların müvekkili şirket adına kesildiğini, adı geçenin müvekkili şirketten avans alarak yaptığı masrafları da bu avanstan karşıladığını,fatura bedellerinin dava dışı gümrük şirketine ödendiğini,öncelikle fatura bedelleri ... ödendiğinden davanın ... ihbarı gerektiğini, dava ihbar edilmeden karar verildiğini, ayrıca alacağın likit ve muaccel bir borç olmadığından mahkemenin icra inkar tazminatına ilişkin kararının da yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliye hizmet bedeli için düzenlenen fatura alacağına dayalı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafından davalıya nakliye hizmeti verildiği, dava konusu faturaların da verilen hizmet bedeline ilişkin olduğu, davalının adına düzenlenen faturalara yönelik bir itirazının bulunmadığı,davalı tarafından, fatura bedellerinin müvekkili adına gümrük işlemlerini yapan dava dışı ... verilen avansdan mahsup edilmek suretiyle ödendiği ileri sürülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile ; dava ve takip konusu faturaların davacının ticari defterlerinde davalı hesabında kayıtlı olduğu, söz konusu faturaların davalı defterlerinde ise dava dışı .... hesabına, davalının avans hesabından ödenmiş olarak kaydedildiği, faturaların davacının dava dışı ...

ile olan cari hesabında ise kayıtlı olmadığı, fatura bedellerinin davacıya ödendiğine dair bir kayıt bulunmadığı anlaşılmaktadır.Davalı şirketin, adına gümrükleme işlemlerini yapan dava dışı ... ile olan ilişkisi ve bu şirketin temsil yetkisi, vekalet sözleşmesine dayanmaktadır. Vekilin davalı adına davacı şirketten aldığı nakliye hizmetinin bedelinden, davalı şirket sorumludur. Davalı vekilince bu bedelin gümrük şirketine ödendiği ileri sürülmüşse de, yapıldığı iddia edilen bu ödemenin davacı bakımından bağlayıcılığı yoktur. Sonuç olarak davacı tarafından davalıya hizmetin verildiği ve bedelinin gerek davalı gerekse davadışı şirket tarafından ödendiğinin kanıtlanamadığı anlaşılmakla,davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Hükümde başkaca bir eksiklik bulunmadığı,HMK 62(2)maddesinde ihbar talebi üzerine duruşmanın ertelenemeyeceği öngörüldüğünden,mahkemece ihbar talebinin yerine getirilmemesi eleştirilmekle yetinilmiştir.Dava ve takip konusu alacak faturaya dayalı olduğundan, niteliği itibariyle likit ve itirazda haksız bulunmakla, davalı vekilinin bu yönde ileri sürdüğü istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.515,38-TL istinaf karar harcından peşin yatan 381,85-TL nin mahsubuyla bakiye 1.133,53- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,56-TL davacı istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/04/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/238009 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.