6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taşıma hizmet bedeli alacağında akdi ilişkinin ispatı ve itirazın iptali

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/377 E. 2021/484 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Taşıma

Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Taraflar arasındaki taşımadan kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, davalının sözleşmesel ilişkiyi ve borcu inkar etmesi halinde, faturalarda yazılı hizmetin verildiğini ve akdi ilişki nedeniyle düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir. İmzası inkar edilmeyen sözleşme, e-fatura niteliğindeki faturalara süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle muhteviyatın kesinleşmesi, davalının BA kayıtlarında hizmet alışını beyan etmiş olması ve kısmi ödemelerin bulunması birlikte değerlendirildiğinde akdi ilişki ve alacağın varlığı kanıtlanmış sayılır. Önceden hazırlanmış bir sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğinde olması, davalı aleyhine ağırlaştırıcı hüküm içermiyorsa geçersizlik sonucu doğurmaz. Bilirkişi incelemesine kendi ticari defterlerini sunmayan taraf, raporun karşı tarafın defterlerine göre hazırlanmış olmasını istinaf sebebi olarak ileri süremez.

Ele alınan sorunlar

Sözleşmesel ilişkinin ve taşıma hizmetinin ispatı → ret

İddia: Davalı, sözleşmesel ilişkiyi ve borcu inkar etmiş; faturaların salt ifaya ilişkin olduğunu, borç ilişkisinin ayrıca ispatlanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı sözleşmesel ilişkiyi ve borcu inkar ettiğinden, faturalarda yazılı hizmetin davalıya verildiğini ve faturanın bu akdi ilişki nedeniyle düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir; davacı bunu uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Taraflar arasında imzası inkar edilmeyen taşıma hizmet sözleşmesi ve ek protokolün bulunması akdi ilişkiyi kanıtlamaktadır. Takiplere dayanak faturaların e-fatura niteliğinde olduğu, davalı tarafça yasal süresinde itiraz edilmediğinden fatura muhteviyatlarının kesinleştiği, davalının BA kayıtlarında ilgili dönemde 17 fatura karşılığı hizmet alışını beyan ettiği, ayrıca kısmi ödemelerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu olgular birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından davalıya taşıma hizmeti verildiği ve dava konusu bakiye alacağın mevcut olduğu kanıtlanmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğinde olması nedeniyle geçersizlik iddiası → ret

İddia: Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin önceden hazırlanmış, çok sayıda sözleşme ilişkisinde kullanılmak üzere düzenlenmiş genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu, müzakere imkanı bulunmadığını ileri sürerek geçersizliğini savunmuştur.

Gerekçe: Dayanak sözleşme önceden hazırlanmış nitelikte olsa da, davalı taraf aleyhine onun durumunu ağırlaştıran hükümler içermemektedir. Taraflar arasındaki ilişki taşıma hizmetinden kaynaklanmakta olup, davanın konusu da davacı tarafından verildiği sabit olan taşıma hizmetinin bedelidir. Bu nedenle sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğinde bulunması, geçersizlik sonucunu doğurmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Bilirkişi raporunun salt davacı ticari defterlerine göre hazırlanmış olması → ret

İddia: Davalı vekili, bilirkişi raporunun salt davacı şirketin ticari defterleri incelenerek hazırlanmasının müvekkilinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş olmakla birlikte, davalı kendi ticari defterlerini incelemeye sunmamıştır. Bu nedenle raporun salt davacı defterlerine göre hazırlanmış olması, davalının kendi eksikliğinden kaynaklanan bir durum olup istinaf sebebi olarak kabul edilmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İcra inkar tazminatına hükmedilmesi → ret

İddia: Davalı vekili, alacağın likit olmadığını, bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacının alacağının likit olduğu ve davalının bu likit alacağa haksız itiraz ettiği anlaşıldığından, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Taşıma hizmet bedeli alacağına dayalı itirazın iptali davalarında, davalının sözleşmesel ilişkiyi inkar etmesi durumunda ispat yükünün davacıda olduğu; e-faturaya süresinde itiraz edilmemesinin fatura muhteviyatını kesinleştirdiği ve önceden hazırlanmış sözleşmenin davalı aleyhine ağırlaştırıcı hüküm içermemesi halinde genel işlem koşulu sayılsa da geçersiz olmayacağı yönündeki değerlendirmeler açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali taşıma sözleşmesi ispat yükü e-fatura faturaya itiraz süresi genel işlem koşulu ticari defter icra inkar tazminatı likit alacak

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/377

KARAR NO 2021/484

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/11/2018

NUMARASI 2017/692 Esas - 2018/1043 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı arasında 15/03/2016 tarihli taşıma sözleşmesi ve aynı tarihli ek protokol akdedildiğini, müvekkilinin davalı şirketin gönderilerini taşıyıp alıcılarına teslim ettiğini, davalı şirketin taşıma ücreti faturalarını ödemediğinden davalı aleyhine başlattıkları Bakırköy.... İcra Müdürlüğünün ..., Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takiplerine itiraz üzerine takiplerin durduğunu, davalıya ait gönderilerin taşınarak alıcılarına teslim edildiğini, faturalara yasal süresinde itiraz edilmediğini, müvekkilinin 68.631,56- TL tutarında taşıma ücreti alacağı bulunduğunu belirterek, davalının her üç icra takibine vaki itirazının iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkiline tebliğ edilmiş bir fatura bulunmadığını, taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunun kanıtlanamadığını, müvekkilinin takibe konu fatura ve hesap ekstrelerine dayalı hiçbir borcunun bulunmadığını, davacı ile müvekkili arasında yapılan bir taşıma sözleşmesinin mevcut olmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini belirterek, davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; bilirkişi raporlarında da açıklandığı üzere, davacıya ait 2015-2016 yılı ticari defterleri lehine delil teşkil ettiğinden ve BA formunda davalının 17 adet 139.169-TL tutarındaki faturaları beyan ettiğinden, davalı ticari defterlerini bilirkişi incelemesine sunmadığından davacının ticari defterlerinden ve BA formlarında tespit edildiği üzere, davalının takibe konu icra dosyalarındaki miktarlardan dolayı davacıya borçlu olduğu, alacağın da likit olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; davacı tarafından sunulan sözleşmenin çok sayıda sözleşme ilişkisinde kullanılmak üzere hazırlanmış olmasının genel işlem şartı sayılması için yeterli olduğunu, TBK'nın 20. maddesi hükmünde de ifade edildiği gibi müvekkili şirketin sözleşme hükümlerini müzakere imkanı bulunmadığını, müvekkili müdahale etmeden oluşturulan sözleşmede yer alan faiz oranının uygulanmasının, davacının defter kayıtlarının delil sözleşmesine göre belirlenmesinin, bilirkişi tespitinin salt davacı şirketin ticari defterleri incelenerek yapıldığını, bu raporun hükme esas alınmasının müvekkili şirketin adil yargılanma hakkının ihlali olduğunu, faturalar yalnız ifa ile ilgili olduğundan, varlığı iddia edilen borç ilişkisine dayandırılabilmesi için borç ilişkisinin varlığının ispatının gerektiğini, hukuka aykırı olarak icra inkar tazminatına hükmedildiğini, belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma hizmet bedeli alacağına dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Eldeki davada davalı sözleşmesel ilişkiyi ve borcu inkâr etmektedir. Bu durumda sözleşmesel ilişkiyi; faturalarda yazılı hizmetin davalıya verildiğini ve faturanın da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Taraflar arasında 15.03.2016 tarihli taşıma hizmet sözleşmesi ve ek protokol akdedildiği,imzanın davalı tarafça inkar edilmediği, akdi ilişkinin bu şekilde kanıtlandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporlarıyla da tespit edildiği üzere, davacı tarafından düzenlenmiş olan takiplere dayanak faturaların e-fatura niteliğinde olduğu, davalı tarafça yasal süresinde faturalara itiraz edilmeyerek fatura muhteviyatlarının kesinleştiği, davalının getirtilen BA kayıtlarında 2016 Nisan-Temmuz dönemi 17 fatura karşılığı 139.169-TL hizmet alışının beyan edildiği, ayrıca davalının kısmi ödemelerinin de bulunduğu, dolayısıyla davacı tarafından davalıya verilen taşıma hizmetinin de kanıtlandığı, davacının davalıdan dava konusu üç takip dosyası kapsamında toplam 68.631,56 TL bakiye alacağının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir. Davalı vekilince, taraflar arasındaki sözleşmenin genel işlem koşulu niteliğinde bulunması nedeniyle geçersiz olduğu ileri sürülmüştür. Somut olayda, dayanak sözleşme önceden hazırlanmış nitelikte ise de, davalı taraf aleyhine, onun durumunu ağırlaştıran hükümler içermemektedir. Zira taraflar arasındaki ilişki taşıma hizmetinden kaynaklanmakta olup, davanın konusu da davacı tarafından verildiği sabit olan taşıma hizmetinin bedelidir. Davalı vekili davacının ticari defterlerine göre rapor hazırlandığını ileri sürmektedir.Bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş ise de ,davalının ticari defterlerini incelemeye sunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle davalı vekilinin bu hususlara yönelik istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle itirazın iptaline ve likit alacağa haksız itirazı nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davalıdan alınması gereken 4.688,22-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.172,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.516,17- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 61-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/04/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/238003 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.