Sözleşmedeki iskonto oranına yıllarca itirazsız uyulması zımni rıza sayılır

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/438

KARAR NO 2021/481

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/10/2018

NUMARASI 2015/1179 Esas-2018/727 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021

Davanın kısmen kabulüne yönelik hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,davalı şirket ile davacı arasında 20.06.2012 tarihinde "Automatic Müşteri Sözleşmesi " akdedildiğini,sözleşme gereğince davalı şirketin göndereceği faturada , bayilerdeki pompa satış fiatı üzerinden davacı şirkete % 4 oranında iskonto uygulayacağını,sözleşmenin 9.maddesinde "Automatic vasıtası ile müşterinin çeşitli satış yerlerinden yaptığı alımlar ayda 2 kere ... tarafından fatura edilir,fatura bedeli pompa satış fiatının KDV siz tutarından %4 iskonto yapılarak hesaplanır" olarak belirtildiğini, yapılan denetimlerde davalının sözleşmedeki bu taahhüt edimini yerine getirmediğini,2012-2013 yılına ilişkin iskontonun uygulanmadığını, 2014-2015 yıllarında eksik iskonto uygulandığını,bu konuda davalı şirket tarafından iskontonun sehven uygulanmadığının bildirildiğini,bu fiat farkına istinaden davalıya gönderilen 5 adet fatura bedelini ödemediğini, bu konuda Kadıköy ...

Noterliği 05.08.2015 tarih ... yevmiye nolu ihtarının sonuçsuz kaldığını, davalı hakkında başlatılan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına da itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile alacak tutarı üzerinden % 20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; sözleşmenin 9. Maddesindeki %4 iskonto oranının uygulanması gerektiği konusundaki madde devamında "... beklenmeyen ekonomik olumsuzluklar veya yetkili merciler tarafından yürürlüğü konulan sektörel uygulama değişiklikleri,akaryakıt sektörünün uymakla tabi olduğu kurumların alacağı kararlar, tavan-taban fiat uygulamaları,vergi oranlarında yapılacak değişiklikler,döviz kurları ve faizlerde yaşanacak aşırı değişimler veya piyasa koşullarındaki değişikliklerden bağımsız olarak müşterinin satış koşullarında değişiklikler yapma hakkına sahip olduğu"nun belirtildiği,21.03.2014 tarihli EPDK kararı gereğince iskonto oranlarının revize edildiği,davacı hakkında 28.06.2012-15.08.2013 tarihleri arasında iskonto oranında indirim uygulandığını,EPDK kararı doğrultusunda satış koşullarında değişiklik yapıldığını,daha sonra 16.06.2015 tarihinde iskonto oranı yeniden revize edilerek %4'e çıkarıldığını,yapılan yazışmanın talep tarihinden itibaren revizeyi belirttiğini bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile 4.140,38- TL asıl alacak,42,38- TL faiz,297,56- TL ihtar gideri toplam 4.480,32- TL üzerinden iptali ile takibin devamına, davacının inkar tazminatı ile davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, davacı hakkında uygulanan iskonto oranının değiştirilmesinin taraflar arasındaki sözleşmenin 9.maddesi gereğince uygulandığını,mahkemece verilen kısmen kabul kararının kaldırılması ile davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili katılma yolu ile verdiği istinaf dilekçesinde, dava konusu alacağın faturalarla ispat edildiğini,davacı tarafından gönderilen faturaların 8 günlük itiraz süresi içinde itiraz ve iade edilmediğinden talebin tümünün kabul edilmesi gerektiğini,ayrıca taraflar arasındaki sözleşmede vade kararlaştırıldığını,davalının TBK 117/2 maddesi anlamında temerrüdünün gerçekleştiğini,vade tarihlerinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi gerektiğini,ayrıca mahkemece kısmen kabul kararı verilen miktar yönünden icra inkar tazminatı verilmemesinin de hatalı olduğunu belirterek istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava İİK 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali davasıdır.İtiraz iptali takibe sıkı sıkıya bağlı dava olmakla takip dayanağının 4 adet faturadan kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu görülmüştü.

20. 06.2012 tarihli "Automatic Müşteri Sözleşmesi"başlıklı sözleşmenin 9.maddesinde" ... müşterinin çeşitli satış yerlerinden yaptığı alımlar ayda 2 defa ... tarafından fatura edilir,fatura bedeli pompa satış fiatının KDV siz tutarından % 4 iskonto yapılarak hesaplanır.Ancak ... beklenmeyen ekonomik olumsuzluklar veya yetkili merciler tarafından yürürlüğe konan sektörel uygulama değişiklikleri,akaryakıt sektörünün uymakla tabi olduğu kurumların alacağı kararlar , tavan-taban fiat uygulamaları, vergi oranlarında yapılan değişiklikler, döviz kurları ve faizlerde yaşanabilecek aşırı değişimler sonucu kar marjında oluşan anormal değişiklikler nedeni ile veya piyasa koşullarındaki değişikliklerden bağımsız olarak müşterinin satış koşullarında değişiklik yapma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile 15.

maddesinde "taraflar birbirlerinin yazılı muvafakatleri olmadan işbu sözleşmenin herhangi bir hükmünde ,şartında veya ekinde değişiklik veya ilave yapmayacaklarını beyan ve kabul etmişlerdir " düzenlemeleri mevcuttur. Davalı 2012 yılında iskonto oranını % 4, 2013,2014,2015 yılları 6. ayına kadar % 4 ten eksik iskonto oranı uyguladığı alınan bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. Davacı 3 yıl süresince yapılmayan iskonto tutarını hesaplayarak 26.6.2015 tarihli 1 adet ve 9.7.2015 tarihli 3 adet fatura düzenleyerek ,toplam bedeli 8.470,47-TL tutarlı 4 adet faturaya dayalı olarak ilamsız takip başlatmıştır. Sözleşme uygulandığı sürede davalı tarafından ayda iki kez düzenlenen faturalar davacı şirketin ticari defterlerine kaydedilerek itirazsız ödenmiş ve sözleşme 20.06.2015 tarihinde sona ermiştir.

Sözleşmede taahhüt edilen iskontonun yapılmamasına rağmen yılları aşacak şekilde alıma devam eden davacı sözleşmenin iskonto oranına ilişkin hükmünün değiştirilmesine zımnen rıza gösterdiğinin kabulü gerekir.Sözleşmenin haklı sebeple feshi imkanı varken kullanmayan davacının faturalara itiraz etmeden ticari defterlerine kaydedip ödemiş olması nedeni ile bu bedelleri TBK 78 /1 maddesi gereğince talep hakkı da yoktur.Zira sözleşmedeki iskonto oranını bilen davacı tacirin kendisini borçlu sanarak ödediği kabul edilemeyecektir.Rızaen yaptığı ödemeleri geri isteyemeyeceği gözetilerek davanın reddi gerekirken ,yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de , bu hata /eksiklik nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına davanın reddine, verilen hükmün içeriğine göre davacı vekilinin red edilen fazla isteklerine ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K.'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1179 Esas-2018/727 Karar sayılı 16/10/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın reddine" Davalının koşulları bulunmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 59,30-TL harcın, peşin yatırılan 110,58-TL harçtan mahsubu ile bakiye 51,28‬‬‬-TL'nin talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için takdir olunan 4.080-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Davalı tarafından yatırılan 77-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacıdan alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacının yaptığı istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 30,05-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.02/04/2021