Geç teslimde kira kaybı davasında teslim şekline ilişkin delil eksikliği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/317 E. 2021/360 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Geç teslim nedeniyle kira kaybı tazminatı istenen davalarda, teslimin sözleşmede tarif edilen teslim şekline (örneğin natamam teslim) uygun olarak gerçekleşip gerçekleşmediği somut olarak incelenmeden ve davalı tarafça gönderildiği iddia edilen teslime davet bildirimlerinin tebliğ durumu araştırılmadan hüküm kurulması, hükme esas alınacak delillerin toplanıp değerlendirilmemesi niteliğinde eksiklik oluşturur ve bu eksiklik kararın kaldırılıp yeniden inceleme yapılması için ilk derece mahkemesine gönderilmesini gerektirir. Ayrıca, satış vaadi sözleşmesi kurulduğu sırada taşınmazın tapuda satıcı adına kayıtlı olması sözleşmeyi geçersiz kılsa da, sonradan tapunun devredilmiş olması bu geçersizliğin ileri sürülmesini engeller; şirket bölünmesi hâlinde de bölünme sözleşmesinde davaya ilişkin hak ve borçların hangi yeni şirkete ait olacağı düzenlenmişse, bölünen şirketin davada pasif husumet ehliyeti bulunmaya devam eder.
Ele alınan sorunlar
Satış vaadi sözleşmesinin tapu devri sonrası geçerliliği → tartışılmadı
Gerekçe: Davacılar ile davalı arasında satış vaadi sözleşmesi yapıldığı sırada taşınmaz tapuda davalı adına kayıtlı bulunduğundan sözleşme geçersiz ise de, sonradan tapu devredildiğinden bu geçersizlik artık ileri sürülemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Bölünen şirketin pasif husumet ehliyeti → ret
Gerekçe: Yargılama sırasında davalı şirket TTK 159 vd. maddeleri gereğince bölünme yoluyla üç ayrı şirkete ayrılmıştır. Bölünme sözleşmesinde, şirkete karşı açılmış davaların sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğu ve bu davaların kazanılması ya da kaybedilmesi halinde doğacak borç ve alacakların üçüncü şirkete ait olacağı düzenlendiğinden, davalı şirketin bu davada pasif husumet ehliyeti mevcuttur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Teslim şekline uygun teslimin gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmaması → kabul
İddia: Davalı vekili, taşınmazın teslimi için davacıya davet mektubu gönderildiğini ancak davacıların davete uymadığını, bilirkişi raporunda bu hususun değerlendirilmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Sözleşmenin 5.2. maddesinde teslim şekli 'natamam' olarak düzenlenmiş; buna göre satıcı tarafından inşaatın ortak yerlerinin ve dış cephesinin tamamlanması ancak bağımsız bölümlerin içlerinin, iç tesisat ve ince işlerinin yapılmaması, kat irtifakının kurulması ve iskân ruhsatı için başvuru yapılması olarak tarif edilmiştir. Mahkemece taşınmazın teslim şekli hakkında sözleşme hükmüne uygun bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. Davalı tarafından davacıya gönderildiği iddia edilen 13.09.2013 tarihli tefrişe ve teslime davet mektubu ile taşınmazın o tarihte natamam teslime hazır olup olmadığı belirlenmeksizin ve değerlendirilmeden hüküm verilmesi, hükme tesir edecek delillerin toplanıp değerlendirilmemesi kapsamındadır. Teslime davet mektubunun tebliğ şerhi istenilerek sözleşmenin 5. maddesinde yazılı teslim şekline uygun olarak teslimin ne zaman yapıldığı incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, geç teslim davalarında sözleşmede tarif edilen teslim şekline uygun teslimin gerçekleşip gerçekleşmediğinin somut olarak araştırılması gerektiğine ilişkin tespiti ile şirket bölünmesi hâlinde bölünme sözleşmesindeki hükümlere göre pasif husumetin belirlenmesine ilişkin değerlendirmesi, benzer uyuşmazlıklar için bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- pasif husumet
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi↗ pasif husumet↗ şirket bölünmesi↗ natamam teslim↗ kira kaybı tazminatı↗ delillerin toplanıp değerlendirilmemesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/317
KARAR NO 2021/360
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/04/2018
NUMARASI 2014/897 Esas - 2018/418 Karar
DAVA
Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/03/2021(29/03/2021 yazım tarihli )
Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davalı ... A.Ş. Vekili tarafından istinafı üzerine rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacılar vekili,davacının davalı şirketten İstanbul, Esenyurt, ... Mah, ... Ada, ... parsel sayılı arsada inşa edilecek binada 659,82 m2 brüt alanlı ... blok ... nolu bağımsız bölümü 22.11.2011 tarihli Gayrımenkul Satış Vaadi sözleşmesi ile aldığını, sözleşme gereğince taşınmazın 01.06.2012 tarihinde teslim edilmesi gerektiği, teslim edilmediği takdirde rayiç kira bedelinin davacıya gecikme cezası olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını,taşınmazın dava tarihine kadar teslim edilmeyip 28 aylık rayiç kira bedelinin bilirkişi tarafından tespiti ile şimdilik 10.000-TL belirsiz alacağın davalıdan ihtarname tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili ,İstanbul Büyükşehir Belediyesinin haksız ruhsat iptali nedeni ile gecikme olduğunu, inşaatın tamamlandığını,davalıya 13.09.2013 tarihli tebligat ile AVM nin davet ve teslim ile ilgili bilgi gönderildiğini, edimin tam ve noksansız olarak yerine getirildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece tapu kaydının davacılar adına olduğu, teslime dair belge bulunmadığı,sözleşme teslim tarihi itibarı ile rayiç kira değeri ve teslim tarihinden sonra taşınmazın 2 ayda kiraya verilebileceği aylık 19.134,78- TL den toplam 521.923,18- TL kira bedeli talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile 521.923,18- TL nin davalı ... A.Ş den tahsiline,davalı ...A.Ş hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı, ... A.Ş vekili ,ıslah için verilen sürenin HMK ya aykırı olduğunu,bilirkişi raporuna itirazların değerlendirilmediğinii davacıların ticari faaliyete başlamamaları konusunda kendilerinin kusurlu olduğunu,bilirkişiler tarafından taşınmazın kayden davacıya teslim edilmediğini bildirdiği, ancak davacılara bağımsız bölümün teslimi için davet mektubu gönderildiğini ,bilirkişi raporunda bu hususun değerlendirilmediğini, belirlenen kira bedeli değerinin fahiş olduğunu,davacıların tapuyu aldıklarını,ancak ihtirazi kayıt koymadıklarını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; geç teslim nedeniyle yoksun kalınan kira kaybının tahsili talebine ilişkindir. Taraflar arasında ;
22. 11.2011 tarihinde adi yazılı şekilde gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi imzalanmış,23.11.2012 tarihinde de tapuda satış gerçekleşmiştir. Davacılar ile davalı arasında satış vaadi sözleşmesi yapıldığı sırada taşınmaz tapuda davalı adına kayıtlı bulunduğundan geçersiz ise de ,tapu devredildiğinden geçersizlik ileri sürülemeyecektir. Yargılama sırasında ;davalı- ... AŞ, TTK 159 vd maddeleri gereğince bölünme sureti ile üç ayrı şirkete ayrılmıştır.Bölünme sözleşmesinin C maddesinde şirkete karşı açılmış davaların sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğu ,söz konusu davaların kazanılması yada kaybedilmesi halinde doğacak borç ve alacakların 3 nolu şirkete ait olacağı düzenlendiğinden davalı ...
A.Ş nin iş bu davada pasif husumet ehliyeti mevcuttur. Taraflar arasındaki sözleşmenin " 5.2 maddesi ile teslim tarihinin 1.6.2012 tarihi olacağı kararlaştırılmış,5.2.madde de, teslim şekli ... (natamam) olarak düzenlenmiş ve ... teslim"Satıcı tarafından yapılacak inşaatta ..bağımsız bölümlerin içlerinin dekorasyona hazır ,şapları dökülmüş ve tüm tesisatların bağımsız bölümün içinde dağıtılmaya hazır hale getirilmiş olmasıdır.Buna göre satıcı tarafından inşaatın ,inşaat ruhsatı ve tasdikli projedeki bilumum hususlarının ve bu sözleşmeye ek teknik şartnameye uygun olarak inşaatın ortak yerlerinin ve dış cephesinin tamamlanması ,ancak bağımsız bölümlerin içlerinin yapılmaması ,elektrik,temiz ve pis su tesisatlarının ana hatların çekilmesi ,iç dağıtım ve tesisatlarının ile diğer ince işlerinin yapılmaması ,tapuda kat irtifaklarının kurulması ve bağımsız bölüm ve ortak yerlerin iskan ruhsatının alınması için ilgili mercilere başvurulması " olarak tarif edilmiştir.
Davalı vekili davalıya teslim davet mektubu gönderildiğini,ancak davacıların davete uymadığını ileri sürmüştür.Mahkemece, taşınmazın teslim şekli hakkında sözleşme hükmüne uygun olarak bir inceleme ,değerlendirme yapılmamıştır.Davalı tarafından , davacıya gönderildiği iddia edilen 13.09.2013 tarihli tefrişe ve teslime davet mektubu ve taşınmazın o tarihte natamam(...) teslime hazır olup olmadığı belirlenmeksizin ve değerlendirilmeden ( aynı projeye ilişkin olan Yargıtay 19.H.D.nin 2018/687 esas -2018/5908 Karar sayılı emsal ilamı ) hüküm verilmesi hükme tesir edecek delillerin toplanıp değerlendirilmemesi kapsamındadır. Teslime davet mektubunun tebliğ şerhi istenilerek sözleşmenin 5.maddesinde yazılı teslim şekline uygun olarak teslimin ne zaman yapıldığı incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olduğundan hükmün kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... A.ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 7. Asliyle Ticaret Mahkemesi'nin 2014/897 Esas - 2018/418 Karar sayılı 26/04/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine," Davalı ... AŞ tarafından yatırılan 8.815,04-TL peşin istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 11/03/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/237795 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi