Cari hesap kesintilerinde ispat yükü davalıda; sözleşmede yetkisi yoksa kesinti haksızdır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/531 E. 2021/1006 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Cari hesaba yapılan kesintilerin (GPRS, evrak, ceza bedeli gibi) sözleşmede açık bir dayanağı yoksa, bu kesintilerin haklılığını ispat yükü kesintiyi yapan tarafa aittir; bu yük yerine getirilmediğinde kesinti haksız kabul edilir. Aksama nedeniyle yapılan masraf kesintilerinde de aynı ispat yükü kesintiyi ileri süren tarafa aittir ve ancak fiilen aksamaya ilişkin olduğu delillerle desteklenen kısım kesintiye esas alınabilir. Likit ve karşı tarafça bilinebilir alacağa yönelik itirazın iptali davasında icra inkar tazminatına hükmedilmesi mümkündür; ancak kötü niyet tazminatı için ayrıca kötü niyete ilişkin delil aranır. Kısmi kabul edilen davalarda taraf lehine hükmedilecek vekalet ücreti, AAÜT m.13 uyarınca reddedilen miktarı geçemez.
Ele alınan sorunlar
GPRS ve evrak bedeli kesintilerinin sözleşmesel dayanağı → ret
İddia: Davalı, tüm dönemlerde davacıya GPRS ve evrak bedeli yansıtmalarının yapıldığını, davacının GPRS takılmadığına ilişkin bir iddiası bulunmadığını, bu kesintilerin haklı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taraflar arasındaki Taşeron Taşıma Sözleşmesinde GPRS ve evrak bedellerinin davacı tarafından karşılanacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. GPRS araç takip sistemi davalının kurduğu bir sistem olup, bu masrafın davacıya yansıtılabilmesi için sözleşmede açık bir hükme ihtiyaç vardır. Evrak bedeli olarak yapılan kesintinin içeriği de belirlenememiştir. Sözleşmesel dayanağı bulunmayan bu kesintiler haksızdır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Aksama nedeniyle taksi bedeli kesintisinde ispat yükü → kısmi kabul
İddia: Davalı, bilirkişinin aksama tediye fişleri ile tarih olarak uyumlu olmayan taksi fişlerini hesap dışı bıraktığını, aksama halinde personelin taksiyle ulaşım sağladığını, tediye fişlerinin evraklar tamamlandığında düzenlendiğini belirterek aksamaların davacıdan kaynaklandığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bu konuda ispat yükü davalı üzerindedir; davacının aksattığı servis nedeniyle taksi bedelinin ödendiğini davalı ispatlamalıdır. Bilirkişi incelemesinde, aksama tediye fişleri ile tarih olarak uyumlu olan taksi fişleri değerlendirilerek talepten düşülmüş, uyumsuz olanlar hesaplamada dikkate alınmamıştır. Davalı tarafından 2.345 TL'lik taksi fişi ibraz edilmiş, ancak bunlardan yalnızca 447,50 TL'sinin davacının aksaması nedeniyle kesildiği belirlenmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Ceza bedeli kesintisinin sözleşmesel dayanağı → ret
Gerekçe: Taşıma sözleşmesinde hangi hallerde ceza uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır; ceza bedeli olarak yapılan kesintinin dayanağının ve haklılığının davalı tarafından ispatlanması gerekir. Bu yolda bir delil sunulmadığından kesintinin haksız olduğu kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı talebi → ret
İddia: Davalı, davanın kabulüne ve icra inkar tazminatına karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacı tarafından talep edilen kesintilere ilişkin dekontlar nedeniyle oluşan alacak likit ve davalı tarafından bilinebilir olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmesi hukuka uygundur. Davanın reddedilen miktarı bakımından davacı haksız ise de, bu kısımda takipte kötü niyetli olunduğuna ilişkin delil bulunmadığından kötü niyet tazminatı takdir edilmemesinde hukuka aykırılık yoktur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Vekalet ücreti takdirinin AAÜT m.13 karşısında hukuka uygunluğu → ret
İddia: Davalı vekili, kendisi yararına takdir edilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacı tarafından 4.325,50 TL alacak için itirazın iptali davası açılmış, talep 3.670,82 TL üzerinden kabul edilmiştir. Reddedilen miktar 654,68 TL olup, AAÜT'nin 13. maddesi gereğince takdir edilen vekalet ücreti bu miktarı geçemeyeceğinden vekalet ücreti takdirinde hata bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Cari hesap kesintilerinde (GPRS, evrak, ceza, aksama bedeli gibi) sözleşmede açık dayanağı bulunmayan kalemler için ispat yükünün kesintiyi yapan tarafa ait olduğuna ilişkin tespit, benzer taşıma/hizmet sözleşmelerinden kaynaklanan cari hesap uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir; BAM kararı olarak bölgesel ve ikna edici emsal değeri taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ cari hesap↗ ispat yükü↗ icra inkar tazminatı↗ kötü niyet tazminatı↗ likit alacak↗ vekalet ücreti↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/531
KARAR NO 2021/1006
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/12/2018
NUMARASI 2016/324 Esas- 2018/1307 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/06/2021
Davanın kısmen kabulüne dair kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili,davalı şirketin alt taşıyıcısı vasfıyla bir kısım işyerlerine servis hizmeti verdiğini, davalının cari hesaplarda keyfi kesintiler yaptığını ve sebebine ilişkin tatmin edici açıklama yapılmadığını, verilen taşıma hizmetine ilişkin borcun ödenmemesi üzerine davalı hakkında İstanbul ... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalı tarafın haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına davalının %20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili,davacının servislerinde sürekli aksama olduğunu, borç dekontlarının davalıya tebliğ edildiğini,kesintilerin 2015 yılı ocak,şubat, mart,nisan, mayıs ,haziran ve temmuz aylarına ait olduğunu, davacının da 2015 yılı sonuna kadar davalı ile çalıştığını, yerine gelmeyen hizmetler için aksama tediye fişleri düzenlendiğini,GPRS ve evrak bedelleri olduğunu, davacının araçlarına GPRS cihazlarının davalının indiriminden yararlanarak taktırdığını,bu ödemelerin tedarikçilere yansıtıldığını,evrak bedelinin ise davacı araçlarında mevzuat gereği bulunması gereken levha ve uyarılar gibi sair masraflar olduğunu , davacının alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ
Toplanan deliller ve taraflar arasındaki sözleşmeler değerlendirilmek sureti ile takip konusu borcun 3.670,82 Tl ik kısmına yapılan itirazın iptaline , takip tarihinden itibaren bu miktara yasal faiz uygulanmasına ve davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili,davacının davalı ile ticari ilişkisi sona erdikten sonra çıkar sağlamaya çalıştığını, ispat yükünün taraflarına yüklenmesinin usulsüz olduğunu, dekontların davacıya teslim edildiği halde defterlerine işlenmediğinin sabit olduğunu, bilirkişi tarafından raporda aksama tediye fişleri ile aynı tarihte olmayan tüm taksi fişlerinin hesap dışı bırakıldığını, aksama durumunda müşteri personellerinin taksiyle ulaşım sağladığını, tediye fişleri de evraklar tamamlandığında düzenlendiğini, kendilerine kimi zaman borç dekontu ile kimi zaman kasadan nakit olarak ödeme kaydı yansıtıldığını ve tüm dönemlerde davacıya GPRS ve evrak bedeli yansıtmaları yapıldığını,davacının GPRS takılmadığına ilişkin bir iddiasının bulunmadığını,aksamaların davacıdan kaynaklandığını davacı kayıtları usulüne uygun olmadığı halde davanın kabulüne ve icra inkar tazminatına karar verilmesinin hatalı olduğunu davalı yararına takdir edilen vekalet ücretinin de hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı tarafından,cari hesapta yapılan kesintilerin iadesi için ilamsız takip yapılmıştır. Taraflar arasındaki ihtilafın konusu cari hesaptaki davalı tarafından yapılan kesintilerin sözleşmeye uygun olup olmadığı noktasındadır. Taraflar arasında personel taşıması için Taşeron Taşıma Sözleşmesi imzalandığı ve davacı tarafından taşıma hizmeti verildiği ihtilafsızdır.Uyuşmazlık davalı tarafından düzenlenen 2 adet (1.089,90 TL ve 3.028,42 TL) bedelli dekontlardan kaynaklanmaktadır.
1. 089,90 TL lik dekontun GPRS ve evrak bedeli yansıtma tutarı olduğu açıklanmıştır. Yine 3.128,45 TL bedelli dekont GPRS ,evrak bedeli ,ceza ,aksama ,koltuk sigorta bedelleri olarak düzenlenmiştir. Taraflar arasında düzenlenen Taşeron Taşıma Sözleşmesinde GPRS, evrak bedellerinin davacı tarafından karşılanacağına ilişkin bir hüküm yoktur. GPRS araç takip sistemi olup ,eğer takip cihazı takılmış ise bu masraf davalının kurduğu bir sistem olup davacıya yansıtılması için bir sözleşme hükmüne ihtiyaç bulunmaktadır. Yapılan bilirkişi incelemesinde ; tarih olarak aksama tediye fişleri ile uyumlu olan taksi fişleri değerlendirilerek talepden düşülmüş , aksama tediye fişleri ile uyumsuz olan taksi fişleri hesaplamada dikkate alınmamıştır.Esasen bu konuda ispat yükü davalı üzerinde dir.Davacının aksattığı servis nedeniyle taksi bedelinin ödendiğini davalı ispatlamalıdır .Davalı tarafından taksi bedeli olarak 2.345,-TL lik fiş ibraz edilmiş, ancak bu fişlerden yanlızca 447,50 -TL sinin davacının aksaması nedeni ile kesildiği belirlenmiştir.Evrak bedeli olarak yapılan kesintinin ne olduğu belirlenememiştir.Yine 157-TL ceza bedeli de taşıma sözleşmesinde hangi hallerde ceza uygulanacağı düzenlenmediği ,ancak davacının defterlerinde 2015 yılı kayıtlarında ceza bedeli olarak kayıtlar mevcut olduğu bilirkişi tarafından belirlenmiştir.Sözleşmede bu konuda hüküm bulunmadığından ceza bedeli olarak yapılan kesintinin dayanağının ve haklılığının davalı yanca ispatlanması gerekmektedir.Bu yolda bir delil sunulmadığından kesintinin haksız olduğunun kabulü gerekmektedir.
Davacı tarafından talep edilen kesintilere ilişkin dekontlar nedeniyle oluşan alacak likit ve davalı tarafından bilinebilir olmakla icra inkar tazminatına hükmedilmesinde,davanın red edilen miktarı bakımından davacı haksız ise de bu kısım takipde kötü niyetli olduğuna ilişkin delil bulunmadığından kötü niyet tazminatı takdir edilmemesinde hukuka aykırılık yoktur. Davacı tarafından 4.325,50- TL alacak için itirazın iptali davası açıldığı , talebin 3.670,82- Tl üzerinden kabul edildiği, reddedilen miktar 654,68- olmakla AAÜT nin13. maddesi gereğince takdir edilen vekalet ücreti bu miktarı geçemeyeceğinden vekalet ücreti takdirinde hata bulunmadığından davalı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Yukarıda yazılı sebeblerle istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 250,75-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 62,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 188,07- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 24/06/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/236327 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi