6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kredi teminatı çeklerin tahsil edilememesinde bankanın kusuru ispatlanamadı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/817 E. 2021/857 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Kredi sözleşmesi kapsamında teminat olarak verilen çeklerin tahsil edilememesi durumunda, alacaklının kusurlu davrandığına ilişkin iddia ispatlanmadıkça ve icra takiplerinde tahsilat sağlanamadığı sabit olduğunda, borçlu bu nedenle alacaktan kurtulamaz; kıymetli evrak verilmesi bedeli ödenmedikçe asıl borcu sona erdirmez. Ayrıca, çek borçlusu ile asıl borçlu arasında organik/grup bağı bulunması durumunda, bu bağdan yararlanılarak borçtan kurtulma iddiası hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir.

Ele alınan sorunlar

Teminat olarak verilen çeklerin tahsil edilememesinden bankanın sorumlu tutulup tutulamayacağı → ret

İddia: Davacılar, kredi karşılığında verdikleri müşteri çeklerinin davalı banka tarafından zamanında takibe konulmaması nedeniyle zamanaşımına uğradığını ve borçluların ödeme güçlerini kaybettiğini, bu nedenle çeklerin tahsil edilememesinden bankanın sorumlu olduğunu ve borçlu bulunmadıklarının tespiti gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacılar, çeklerin tahsil edilememesinden temlik eden bankanın kusurlu olduğunu ileri sürmüş, ancak bu iddiayı doğrulayacak herhangi bir delil sunmamıştır. Getirtilen icra dosyalarına göre çekler 2009 yılından itibaren icra takibine konu edilmiş, ancak herhangi bir tahsilat sağlanamamıştır. Bir kısım çeklerde keşideci olan şirketin, asıl borçlu şirketin grup şirketi olduğu bankaca bildirilmiştir; çek bedelini ödemeyen grup şirketiyle davacılar arasındaki organik bağ da gözetildiğinde, bu nedenle alacak talep edilemeyeceğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Diğer keşideciye ait çeklerde de aynı şekilde tahsilat sağlanamamıştır. Borca karşılık kıymetli evrak verilmesi, bedeli ödenmedikçe borcun sona ermesini sağlamaz. Yapılan haciz işlemlerinde sonuç alınamamış olması, davalı bankanın kusuruyla çeklerden tahsilat sağlanamadığı iddiasının ispatlanamadığını göstermektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Borç miktarının belirlenmesi ve menfi tespit talebinin kısmen kabulü → ret

Gerekçe: Yapılan bilirkişi incelemesinde belirlenen borç tutarına göre 31,96-TL borç bulunmadığı tespit edildiğinden bu miktar bakımından davanın kabulüne, fazla istemin reddine karar verilerek bu miktarı geçmemek üzere davacılar vekili yararına vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Teminat olarak verilen çeklerin tahsil edilememesinde alacaklı bankanın kusurunun ispat yükünün borçluda olduğu ve çek borçlusu ile asıl borçlu arasındaki organik bağın, borçtan kurtulma iddiasını hakkın kötüye kullanılması hâline getirdiği yönündeki tespit açısından emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası kıymetli evrak hakkın kötüye kullanılması cari hesap temlik ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/817

KARAR NO 2021/857

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/02/2019

NUMARASI 2014/542 Esas 2019/92 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/06/2021

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; müvekkilleri ile davalı banka arasında 01.03.2009 tarihinde kredi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müşteri çekleri karşılığında kredi kullandırıldığını, bu nedenle müvekkillerinden 28.762,52 TL C/H alacağının olduğunu, davalı banka işbu kredi sözleşmesi nedeni ile Kartal ...Noterliğinin 01.06.2009 gün ve ... yevmiye nosu ile ihtarname çekildiğini, kredi kullanırken alacaklıya kullanılan krediye teminat olarak ve karşılık olarak ciro edilmiş olan müşteri çeklerinin karşılıksız çıktığını, davalı tarafın çekler için keşidecilerini, cirantalarını ve müvekkilini de kapsar şekilde icra takibi başlatmadığını, böylece müvekkillerinin kullandıkları kredi karşılığı verdikleri müşteri çeklerini, hem zamanaşımı hem de borçluların geçen zaman içinde ödeme güçlerini kaybetmiş olmaları nedeni ile tahsil etmelerinin engellendiğini, kredi sözleşmesi imzalanırken davalı banka müvekkillerinden teminat olarak taşınmaz tapu kayıtlarına ipotek şerh ettirdiğini, ayrıca 200.000-TL tutarında bono aldığını, davalı banka teminat olarak aldığı bonoya dayanarak müvekkilleri aleyhine İstanbul ...

İcra Müd.2009/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının kendi kusur ve ihmali ile tahsil imkanı kalmayan çeklerin tüm sorumluluğunun davalıda olduğunu müvekkillerinden alacak talebinde bulunamayacağını, bu nedenle davanın kabulüne davalıya borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu alacağın ... Şirketince dava konusu alacağın devir ve temlik alındığını, davacı temlik eden bankadan kredi kullandığını, kredinin zamanında ödenmediğini, hesabın kat edildiğini, ihtarnameye rağmen borç ödenmediğinden takip başlatıldığını, davacının borcunu halen ödemediğini belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacılar tarafından kredi kullanırken verdikleri müşteri çekleri ve teminatlarla alacağın tahsil edilemediği, tahsil edilen çeklerin asıl alacaktan düşüldüğü davalının takip dosyasından dolayı 29.598-TL alacağı bulunduğu davacıların 31,96-TL'den dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili;borcun miktarına itiraz etmediklerini, davalıya verilen çeklerle borcun ödenmiş olması nedeni ile borçlu bulunmadığının tespitini ve müşteri çeklerinin tahsil edilmemesi nedeni ile davalının sorumluluğu bulunduğunu, bu hususun mahkemece hiç araştırılmadığını, ayrıca lehlerine verilen vekalet ücretinin tarifece belirlenen asgari ücretin altında olamayacağı halde 31,96-TL vekalet ücreti takdir edilmesinin de yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava İİK 72 maddesine göre açılan menfi tespit davasıdır.Davacılar tarafından;davalının,davacıların borçlu bulunduğu 200.000-TL lik senede dayalı olarak İstanbul ... İcra Müd.2009/... esas sayılı dosyası ile takip yaptığını C/H bakiyesine dayanarak 28.762,52-TL alacak talep ettiği, çeklerin karşılıksız çıkması nedeni ile işbu çeklerin tahsilatı için gerekeni yapmayan davalının sorumlu olduğu ,alacak talebinde bulunamayacağını belirterek borçlu olmadıklarının tesbiti talep edilmektedir.Davacılar cari hesaptan dolayı takip miktarı kadar borcun bulunduğunu dava dilekçesinde kabul etmektedir.Davacılar tarafından temlik eden bankaya verilen çeklerin 2009 yılı itibariyle icra takiplerine konu edildikleri ,dosyalarda herhangibir tahsilat sağlanamadığı getirtilen dosya kapsamlarından anlaşılmıştır.Davacılar çeklerin tahsil edilemesinden temlik eden bankanın kusuru bulunduğunu ileri sürmekte ise de bu iddiayı doğrulayacak bir delil ileri sürülmemiş,yapılan bilirkişi incelemesi ile de borcun varlığı belirlenmiştir.Getirtilen icra dosyaları içeriğine göre ;bır kısım çeklerde keşideci olan ...ltd.şti nin asıl borçlu ....AŞ nin grup şirketi olduğu temlik eden banka tarafından bildirilmiştir.Bu tesbite göre çek bedelini ödemeyen grup şirketinin davacılar ile olan organik bağı da düşünüldüğünde alacak talep edilemeyeceğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir.Keşideci ...

tarafından verilen çeklerde de aynı şekilde tahsilat sağlanamadığı görülmektedir. Borca karşılık kıymetli evrak verilmesi bedeli ödenmedikçe borcun sona ermesini sağlamamaktadır.Mevcut durumda davacılar tarafından bankaya verilen çeklerin ödenmediği anlaşılmakla davacılar hakkında da takibe konu edilen senet nedeniyle alacak talep edilemeyeceği icra dosyaları kapsamlarına göre yapılan haciz işlemlerinde bir sonuç alınamamış olmakla davalı bankanın kusuruyla çeklerden tahsilat sağlanamadığı ididası ispatlanamamıştır.Yapılan bilirkişi incelemesinde belirlenen borç tutarına göre 31,96-TL borç bulunmadığı tesbit edildiğinden bu miktar bakımından davanın kabulüne fazla istemin reddine karar verilerek bu miktarı geçmemek üzere davacılar vekili yararına vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle istinaf sebebleri yerinde olmayan davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,Davacılar tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/06/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/236259 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.