6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İflasın açılması nedeniyle taraf/dava takip yetkisinin iflas idaresine geçmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1022 E. 2021/1457 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Bir tarafın iflasının veya infisahının hükümden sonra fakat istinaf incelemesi sırasında tescil edildiğinin anlaşılması hâlinde, taraf ve dava ehliyeti dava şartı olduğundan BAM tarafından re'sen gözetilir; müflisin masa malvarlığına ilişkin davalardaki taraf sıfatı ve dava takip yetkisi iflas idaresine geçtiğinden, bu husus giderilmeden hükmün esası incelenemez ve dosya HMK 353(1)a-4 uyarınca esası incelenmeksizin kaldırılarak İİK 194 kapsamında gerekli işlemlerin yapılması için ilk derece mahkemesine gönderilir.

Ele alınan sorunlar

Hükümden sonra tarafların iflas/infisah durumuna girmesinin dava takip yetkisine etkisi → kabul

Gerekçe: Müflisin tasarruf yetkisinin İİK m.191 uyarınca kısıtlanmış olması, müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis iflasın açılmasıyla hak ehliyetini kaybetmediği gibi dava ehliyetini de kaybetmez; ancak masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalardaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı) müflise değil iflas idaresine aittir. Adi tasfiyede İİK m.226-229 gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, basit tasfiye usulü (İİK m.218) benimsenmişse bu yetki İflas Müdürlüğüne aittir. İflastan önce açılmış olup devam eden, müflisin taraf bulunduğu hukuk davaları (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur; bu durma ikinci alacaklılar toplantısından (m.237) on gün sonraya kadar sürer, bundan sonra duran davalara devam edilebilir (m.194/1). Taraf ve dava ehliyeti İİK 114/1-d maddesi uyarınca dava şartı olduğundan re'sen gözetilmesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kararın esası incelenmeksizin kaldırılıp dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi → kabul

Gerekçe: Taraf ve dava ehliyetinin dava şartı niteliği ve re'sen gözetilmesi gerekliliği nedeniyle, ilk derece mahkemesince İİK 194. madde uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere HMK 353(1)a-4 maddesi uyarınca hükmün esası incelenmeksizin kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İstinaf incelemesi sırasında taraflardan birinin iflasının veya infisahının tescil edilmiş olması hâlinde, taraf ve dava ehliyetinin dava şartı olarak re'sen gözetilmesi gerektiğine ve bu durumda hükmün HMK 353(1)a-4 uyarınca esası incelenmeksizin kaldırılıp dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiğine ilişkin bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
taraf ve dava ehliyeti (İİK 114/1-d)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
iflasın açılmasının dava takip yetkisine etkisi taraf ve dava ehliyeti dava şartı re'sen gözetme iflas idaresi İİK m.194 İİK m.191 adi tasfiye basit tasfiye esası incelenmeksizin kaldırma

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 191İİK 194İİK 194/1İİK 226İİK 229İİK 218İİK 114/1-d · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-4

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1022

KARAR NO 2021/1457

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/11/2018

NUMARASI 2016/3 Esas-2018/1233 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2021

Asıl ve karşı davanın kabulüne ilişkin kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

ASIL DAVA

Davacı vekili ,davalı ile birçok kez taşıma anlaşması yaparak uluslararası alanda taşıma hizmeti sunduğunu, taşıma hizmetinden dolayı davalının müvekkiline 12.600-euro borcu bulunduğunu, davalının müvekkiline gönderdiği mutabakat metninde 82.989,72- TL borcu olduğunu bildirdiğini, müvekkilinin davalıya gönderdiği 2015 yılı ekim ayı mutabakat metninde 83.139-TL alacaklı olduğunu bildirdiğini, davalının borcunu ödemediğini bunun üzerine, Beykoz İcra Dairesi' nin ... -esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptaline davalıdan asıl alacağın %20' sinden az olmamak üzere hesaplanacak icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP ve KARŞI DAVA: Davalı vekili; taraflar arasında geçerli bir cari hesap sözleşmesi olmadığını, davacının talebini taraflar arasında var olduğunu iddia ettiği cari hesap ilişkisine dayandırdığını,davanın açıldığı tarihten sonra 10 şubat 2016 tarihinde davacıya 12.600 euro tutarında ödeme yapıldığını, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dava kapsamındaki sorumluluklarının 5.101,50-euro ile sınırlı olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuş,karşı davasında ise; davacı tarafın sorumluluğunda yapılan taşıma sırasında meydana gelen gecikme sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemli olarak dava dışı ...'in uçak navlun ücreti olan 7.498,50-euro'yu müvekkiline fatura ettiğini, ...'nın ödemek zorunda kaldığı 7.498,50-euronun davacı- karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili ; ...'ün malını taşıma taahhüdü içeren bir taşıma sözleşmesi olmadığını, ürünlerin süresinde ilgili yerlere teslim edildiğini beyan ederek karşı davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece ;Asıl Dava da ; davacının davalıdan takip tarihi itibari ile 12.600-euro talep edebileceği gerekçesiyle itirazın iptaline takibin devamına ,10.02.2016 tarihinde davalı- karşı davacı tarafından davacıya ödenen 12.600 -euronun infazda dikkate alınmasına ve davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmiş, Karşı dava da; dava dışı ... A.Ş'nin sattığı malları taşıma konusunda davalı- karşı davacı ...'yı görevlendirdiği, fiili taşıma işi için ...'nın davacı- karşı davalı ... ile anlaştığı, ...'ın emtiayı çok geç teslim ettiği, alıcının emtiayı Amerika'ya havayolu ile sevk ettiği, alıcının satıcı ...'e, ...'in uçak navlun ücreti olan 7.498,50-euro'yu ...'ya fatura ettiği, ...'nın ödemek zorunda kaldığı ilave navlunun karşı davalıdan tahsili gerektiği, gerekçesiyle karşı davanın kabulü ile 24.142,17- TL alacağın dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davacı- karşı davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı- karşı davacı vekili; asıl dava yönünden; taraflar arasında cari hesap sözleşmesi olmadığını, davacının karşı davaya konu taşımada anlaşmada açıkça kararlaştırılan süreye riayet etmediğini ,müvekkilinin dosya borcunu alacağa faiz işlememesi için haricen ödediğini, alacağın likit olmadığını, taraflarca daha yüksek bir faiz oranı kararlaştırılmadığından alacağa 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca faiz işletilebileceğini, karşı dava yönünden; mahkemenin euro talepli davada TL üzerinden hüküm verilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu,ileri sürerek; asıl davanın reddine, karşı davanın ise düzeltilerek aksi takdirde kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl ve karşı davada verilen hükümler ,karşı davacı -davalı vekili tarafından istinaf edilmiş olup,davacı- karşı davalı (..ltd.şti)şirketin İTO kayıtlarından hükümden sonra 26.11.2020 tarihinde iflasının tescil edildiği,davalı -karşı davacı şirketinde birleşme nedeniyle tasfiyesiz infisahının tescil edildiği anlaşılmaktadır. Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK.'nın m.191), müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflasın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine aittir.

Adi tasfiyede İİK.'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK.'nın m. 218) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğüne (İflas Dairesine) aittir. İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları (maddede yazılı istisnalar dışında) iflasın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonraya kadar devam eder.Ancak bundan sonra duran hukuk davalarına devam edilebilir. (md. 194/1) Taraf ve dava ehliyeti İİK 114/1-d maddesi uyarınca dava şartı olduğundan re’sen gözetilmesi gerekmekte olup, yukarıda açıklanan nedenlerle davalı- karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesince İİK 194.maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılmak üzere HMK 353(1)a-4 maddesi uyarınca hükmün esası incelenmeksizin kaldırılmasına ,davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/11/2018 Tarih 2016/3 Esas-2018/1233 Karar sayılı asıl ve karşı davada verilen hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davalı-karşı davacı tarafça yatırılan 694,14‬-TL istinaf harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 07/10/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/235684 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.