6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defter ibraz etmeyen tarafın alacağı çürütememesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2139 E. 2022/92 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Ticari davada, mahkemenin ihtarına rağmen ticari defterlerini ibraz etmeyen tarafın, karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ve raporla teyit edilmiş defter kayıtlarına dayalı alacak iddiasını çürütmesi mümkün değildir; kısmi ödeme iddiası da delille kanıtlanmadıkça dikkate alınmaz. Bu durumda faturaya dayalı alacak likit sayılır ve haksız itiraz eden borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilir.

Ele alınan sorunlar

Ticari defterlerin ibraz edilmemesinin ispat hukukuna etkisi → ret

İddia: Davalı, müvekkilinin belirtilen miktarda borcunun bulunmadığını, kısmi ödemelerin hesaplara yansıtılmadığını ve ödemeler nispetinde gerekli düşümler yapılmadan takibe geçildiğini, alacağın davalının ticari defter ve kayıtlarıyla uyumlu olmadığını, dolayısıyla likit olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 222 uyarınca mahkeme ticari davalarda ticari defterlerin ibrazına karar verebilir; usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın defterlerini ibraz etmemiş olması gerekir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının incelemeye ibraz edilen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve davacının defterlerine göre davalıdan 15.000-TL bakiye alacağının bulunduğu tespit edilmiştir; davalı ise mahkemece yapılan ihtarata rağmen ticari defterlerini inceleme için sunmamıştır. Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında dayanak faturalara konu malların satışının yapıldığı ve tesliminin irsaliyeli faturalardaki teslim alan imzaları ve davacının ticari defter kayıtlarıyla kanıtlandığı, davalının malların teslim edilmediği yönünde bir iddiasının da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kısmi ödeme iddiasının ispatı → ret

İddia: Davalı, yaptığı kısmi ödemelerin hesaplara yansıtılmadığını ve ödemeler düşülmeden takibe geçildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı tarafından yapılan kısmi ödemelerin düşülmesi sonucunda davacının bakiye 15.000-TL alacağının kaldığı tespit edilmiştir. Davalı tarafça kısmi ödemelerin hesaplara yansıtılmadığı ileri sürülse de, davacı defterlerinde kayıtlı tutarlardan daha fazla ödeme yapıldığı hususunda herhangi bir delil sunulmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Alacağın likit olup olmadığı ve icra inkar tazminatı → ret

İddia: Davalı, uyuşmazlık konusu alacağın kendi ticari defter ve kayıtlarıyla uyumlu olmadığını, dolayısıyla likit olmadığını ve bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, aksine kendisi aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Faturalara dayalı olan alacak likit nitelikte olup, davalı da itirazında haksız bulunmakla davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari defterlerini ihtarata rağmen ibraz etmeyen tarafın, karşı tarafın usulüne uygun defter kayıtlarına dayalı alacak iddiasını çürütememesi ve bu durumda alacağın likit kabul edilerek icra inkar tazminatına hükmedilmesi yönünden bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter ibrazı delil olma şartları itirazın iptali icra inkar tazminatı likit alacak kısmi ödeme iddiası

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 220HMK 222(1)HMK 222(3)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2139

KARAR NO 2022/92

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/06/2019

NUMARASI 2017/1024 Esas - 2019/596 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketin uzun yıllardan beri ticari ilişki içinde bulunduklarını, müvekkilinin davalıya iş yapması sonucunda cari hesap alacağının doğduğunu, borcun ödememesi üzerine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının yasal süre içinde itiraz etmesi nedeni ile takibin durduğunu, davalı ile müvekkili arasındaki ticari ilişki 2015 yılından bu yana devam ederken davalının kısmi ödemeler yaptığını, ancak 15.000-TL borcun ödenmediğini belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davacıya belirtilen miktarda borcunun bulunmadığını, müvekkili tarafından davacıya yapılan kısmi ödemelerin hesaplara yansıtılmadığını, ödemeler düşülmeden takibe geçildiğini belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı tarafça ihtara rağmen ticari defterleri sunulmadığından HMK 220 maddesi gereğince davacının ticari defterlerindeki kayıtların doğru olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davacı ticari defterlerine göre de davacının alacağının bulunduğunun anlaşıldığı, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun görülen bilirkişi raporuna itibar edildiği, davalının takip öncesi temerrüde düşürülmediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile kabul edilen kısım üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; müvekkilinin davacıya belirtilen miktarda borcunun bulunmadığını, müvekkili tarafından davacıya yapılan kısmi ödemelerin hesaplara yansıtılmadığını, ödemeler nispetinde gerekli düşümler yapılmadan takibe geçildiğini, davacı tarafından takibe konu edilen miktarın asıl borcu yansıtmadığını, davacı tarafından uyuşmazlık konusu yapılan alacağın müvekkilinin ticari defter ve kayıtları ile uygunluk arz etmediğini, dolayısıyla alacağın likit olmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satıma dayalı açık hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. HMK 222.(1) madde hükmü gereği " Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut..diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının incelemeye ibraz edilen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu ve davacının ticari defterlerine göre davalıdan 15.000-TL bakiye alacağının bulunduğu tespit edilmiş;

davalı ise mahkemece yapılan ihtarata rağmen ticari defterlerini inceleme için sunmamıştır. Somut olayda; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya dayanak faturalara konu malların satışının yapıldığı, irsaliyeli satış faturalarına konu malların tesliminin irsaliyeli faturalardaki teslim alan imzaları ve davacının ticari defter kayıtlarıyla kanıtlandığı, esasen davalının da malların teslim edilmediği yönünde bir iddiasının bulunmadığı, davalı tarafından yapılan kısmi ödemelerin düşülmesi sonucunda davacının bakiye 15.000-TL alacağının kaldığının tespit edildiği, davalı tarafça kısmi ödemelerin hesaplara yansıtılmadığı ileri sürülse de, davacı defterlerinde kayıtlı tutarlardan daha fazla ödeme yapıldığı hususunda herhangi bir delil sunulmamıştır..Ayrıca faturalara dayalı olan alacak likit nitelikte olup, davalı da itirazında haksız bulunmakla davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi koşullarının da oluştuğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince itirazın kısmen iptalini ile davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle,istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.024,65-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 257-TL harcın mahsubu ile bakiye 767,65-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/01/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/235144 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.