Bankaca kredi ilişkisinde alınan masraf/komisyonun haksızlığı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1485 E. 2022/68 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Bankaların, kredi ilişkisi kapsamında müşterilerden alacakları ücret, komisyon ve masrafların nitelik ve azami sınırlarını serbestçe belirleme yetkisi, bankacılık uygulamasında alınması makul ve zorunlu olmayan kalemlerin tahsilini haklı kılmaz; bu nitelikteki tahsilatlar haksızdır ve iadesi gerekir. Müşterinin dönemsel hesap ekstrelerine itiraz etmemiş olması, bu haksız kesintileri kabul ettiği anlamına gelmez ve alacak talebini düşürmez.
Ele alınan sorunlar
Bankaca alınan paket ekleme bedeli, devre sonu komisyonu teferruatı ve operasyon masrafının haksız tahsilat olup olmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, tahsil edilen masraf, ücret ve komisyonların davacı tarafça itiraz edilmeksizin kesinleşen hesap ekstrelerinde yer aldığını, davacının bu kalemlere ilişkin haklarını kaybettiğini, ayrıca davacının 2014-2015 döneminde avantaj paketinden istifade ettiğini belirterek tahsilatların haklı olduğunu ve kararın kaldırılarak davanın tamamen reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: 2006/1 sayılı Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kar ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğin 4. maddesi uyarınca bankalar, verdikleri hizmet karşılığında müşterilerden alacakları ücret, komisyon ve masrafların nitelik ve azami sınırlarını serbestçe belirlemeye yetkilidir; ancak bu yetki, bankacılık uygulamasında alınması makul ve zorunlu olmayan kalemlerin tahsilini haklı kılmaz. Bilirkişi incelemesi sonucunda davalı bankanın paket ekleme bedeli, devre sonu komisyonu teferruatı masrafı ve operasyon masrafı adı altında tahsil ettiği bedellerin bankacılık uygulamasında alınması makul ve zorunlu olmayan nitelikte olduğu belirlenmiş, davalının 05.08.2016 tarihinde bir kısım paket ekleme bedelini iade ettiği, geri kalan bakiye alacağın hesaplandığı görülmüştür. Davalı bankanın yaptığı bu tahsilatların dayanaksız olduğu belirlendiğinden, tahsil ettiği meblağları hak ettiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Davacının hesap ekstrelerine itiraz etmemesi, haksız kesilen bedelleri kabul ettiği anlamına gelmemektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Harçlandırılmayan/reddedilen dava kısmının istinaf incelemesi kapsamına girip girmediği → tartışılmadı
Gerekçe: Davacı tarafından harç yatırılmayan 11.771,81-TL'lik kısım ilk derece mahkemesince reddedilmiş olup, bu ret kararı davacı tarafından istinaf edilmediğinden, davalı lehine olan bu kısım inceleme konusu edilmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, bankaların kredi ilişkisinde faiz dışında serbestçe belirleyebileceği ücret/komisyon yetkisinin, bankacılık uygulamasında makul ve zorunlu olmayan kalemlerin tahsilini haklı kılmayacağı ve müşterinin hesap ekstresine itiraz etmemesinin haksız kesintileri kabul anlamına gelmeyeceği yönündeki tespiti, benzer banka masrafı/komisyon uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
Genel kredi sözleşmesi↗ Paket ekleme bedeli↗ Devre sonu komisyonu teferruatı↗ Operasyon masrafı↗ Haksız tahsilat↗ Hesap ekstresine itiraz edilmemesi↗ 2006/1 sayılı Tebliğ↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1485
KARAR NO 2022/68
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA
Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin davalıdan 3 farklı kredi kullandığını, bu sırada fazladan faiz ödemesi alındığını,davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde alınan fazla faiz ödemesi olan şimdilik 1.000-TL, ne tahsilatı olduğu belirlenemeyen fazla alınan 10.000-TL paket ekleme bedeli, paket ekleme bedeli bsmv,komisyon tahsilatı, komisyon tahsilatı BSMV, devre komisyonu teferruatı, hesap işletim ücreti, operasyon masrafı vs. adı altında alınan 13.995,81-TL olmak üzere toplam 24.995,81-TL haksız bedelin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili;20/10/2014 tarihinde akdedilen genel kredi sözleşmesine binaen bankadan 22/10/2014- 24/12/2014- 15/06/2015 tarihlerinde nakdi krediler kullanan firmanın bir çok kurumsal bankacılık hizmetinden faydalandığını, davalının kullandığı KMH nın faiz şartlarının da açık olduğunu,kredi borcuna mahsuben yapılan tahsilat kalemlerinde yanlışlık olmadığını davalının paketleme ücretine ilişkin bankaya yaptığı başvuru neticesinde hesap kullanımına yönelik ücretsiz eft, çek defteri kullanımı gibi özel avantajlar sunan kampanya paketleri tanımlamaları firma hesabından kaldırıldığını ve bedelleri de 05/08/2016 tarihinde davacı hesabına iade edildiğini, bu nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
Mahkemece; davalı bankanın davacıdan 19.088-TL haksız kesinti yaptığını, davacı şirketin itirazı üzerine 6.817,65- TL nin davacıya iade edildiğini, davalı banka tarafından çeşitli adlar altında masraf olarak alınan bedellerin müşteri tarafından ödeneceğinin ve alt-üst sınırının ne miktarda olacağının sözleşmede açıkça belirtilmediği bu bedellerin davalı bankaca haksız tahsil edildiğini; davanın kısmen kabulü ile, 12.883,86-TL alacağın dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili;davacının 20/10/2014 tarihinden itibaren bankanın geniş ürün yelpazesinden faydalandığını, 15/05/2017 tarihli hesap ekstresinde görülen masraf, ücret, komisyon tahsilatlarının tarafına iadesini istediğini, bu istemlerin TTK 22. madde hükmüne aykırı olduğunu, iadesi talep edilen masraf, ücret, komisyon vs.e itirazı olmayan davacının,üçer aylık dönemlerle kesinleşen hesap hareketleri aleyhinde, banka ile olan ilişkisinden beklediği faydayı sağlamasının akabinde dava açtığını,bilirkişi raporunda belirlenen "paket ekleme bedeli - dönem sonu komisyon teferuatı - operasyon masrafı" tahsilatlarının davacının itiraz etmediği hesap ekstresinde mevcut olduğunu,2014-2015 yıllarında avantaj paketinden istifade ettiğini, davacıya paket ekleme masrafının iadesi kararının haksız olduğunu, kararın kaldırılarak davanın tamamen reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; davacının davalı bankadan kullandığı kredilerin geri ödenmesi sırasında, haksız ve fazla tahsilat yapıldığı iddiasıyla açılmış alacak davasıdır. Taraflar arasında 20.10.2014 tarihli genel kredi sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmeye istinaden 22.10.2014 tarihinde 80.000- TL, 24.12.2014 tarihinde 80.000- TL, 15.06.2015 tarihinde 172.000- TL rotatif kredi kullandırılmıştır. Uyuşmazlık,fazla alındığı iddia edilen paket ekleme bedeli- bsmv, komisyon teferruatı,operasyon masrafı vb. adı altında alınnan 13.995,81-TL'nin haksız alınıp alınmadığına ilişkindir. 2006/1 sayılı Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kar ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Tebliğin 4.maddesi uyarınca, Bankalar verdikleri hizmet karşılığında müşterilerden alacakları ücret, komisyon ve masrafların nitelik ve azami sınırlarını serbestçe belirlemeye yetkilidirler.
Yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde ; davalı banka tarafından davacıdan, bankacılık uygulamasında alınması makul- zorunlu olmayan; paket ekleme bedeli adı altında 11.252-TL ve %5 gider vergisi 563-TL olmak üzere toplam 11.815-TL, devre sonu komisyonu teferuatı masrafı adı altında 5.060-TL ve gider vergisi 253-TL olmak üzere 5.313-TL, operasyon masrafı adı altında 2.776-TL masraf ve %5 vergisi 139-TL olmak üzere toplam 2.915- TL tahsil edilmiştir. Davalı tarafından 05.08.2016 tarihinde davacıya, 6.187,65-TL paket ekleme bedeli iade edilmiştir. Davacının 4.434,35-TL paket ekleme bedeli, %5 gider vergisi 563-TL, devre sonu komisyonu teferuatı masrafı 5.060-TL, gider vergisi 253-TL, operasyon masrafı 2.776-TL, %5 vergisi 139-TL olmak üzere toplam 13.224-TL bakiye alacağın bulunduğu hesaplanmıştır.Davalı bankanın yaptığı bu tahsilatların dayanaksız olduğu belirlendiğinden tahsil ettiği meblağları hak ettiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Davacının hesap ekstrelerine itiraz etmemesi haksız kesilen bedelleri kabul ettiği anlamına gelmemektedir. Davacı tarafından Tüketici Mahkemesine harç yatırılmadan açılmış olup ; davacı tarafça dava değeri 13.224-TL belirlenip, harç yatırılmış, 11.771,81-TL yönünden harç ödenmeyeceği beyan edilmiştir. Bu kısım açısından dava red edilmiş ,hüküm davacı tarafından istinaf edilmediğinden davalı lehine olan bu kısım inceleme konusu edilmemiştir. Davalı vekilinin dava değerine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 880,09-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 220,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 659,69-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafça yapılan 88,70-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/01/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/235131 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi