Otobüs işleticisinin sigorta primi borcunda tacir/tüketici ayrımı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1178 E. 2021/1600 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Sigorta Prim Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Sigorta
Gerekçe özeti
Bir aracın (örn. otobüs) sigorta poliçesi kapsamında işletilmesi mesleki amaçla hareket edildiğini gösteriyorsa, işleten tüketici sayılamaz ve taşıma işlerinin TTK'da ticari işletme faaliyeti olarak düzenlenmiş olması nedeniyle sigorta primi alacağına ilişkin uyuşmazlık mutlak ticari dava niteliğindedir; bu davalara asliye ticaret mahkemesi bakar. Ayrıca prim borcunu ödediğini iddia eden taraf bu iddiasını ispat etmekle yükümlüdür; delil sunulmazsa iddia kabul görmez.
Ele alınan sorunlar
Görevli mahkeme - asliye ticaret mahkemesinin görevli olup olmadığı → ret
İddia: Davalı, tacir sıfatına sahip olmadığını, davacı ile arasında ticari ilişki bulunmadığını, bu nedenle tüketici mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Sigorta poliçesinin düzenlendiği araç otobüs niteliğinde olup, poliçe davalının serbest meslek erbabı sıfatına binaen düzenlenmiştir. Davalı, sigortaya konu aracın işleticisi durumundadır. TTK 850(3) uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyeti sayılır. Davalının mesleki amaçla hareket ettiği açık olduğundan tüketici sayılması mümkün değildir. Uyuşmazlık sigorta primlerine ilişkin olup dava mutlak ticari niteliktedir; davaya asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılmasında isabetsizlik yoktur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Prim borcunun ödendiği iddiasının ispatı → ret
İddia: Davalı, sigortacının prim ücretini almadan sigorta yapmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacı, dava dışı sigorta şirketinin acentesidir. Sigorta şirketinden gelen yazı cevabında davacının prim tahsiline yetkili olduğu ve prim bedellerini sigorta şirketine ödediği bildirilmiştir. Davalı ise sigorta primlerini ödediğini iddia etmekle birlikte bu iddiasını ispatlayacak bir delil ibraz etmemiştir. Bu nedenle mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Aracını mesleki amaçla işleten kişinin tüketici sayılamayacağı ve taşıma işletmeciliğinden kaynaklanan sigorta prim alacağı uyuşmazlıklarının TTK 850(3) uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde olduğu, bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu yönünden emsal değer taşır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Sigorta primi alacağına ilişkin, taşıma işletmecisi durumundaki mesleki amaçla hareket eden davalıya karşı açılan itirazın iptali davalarında dava mutlak ticari nitelikte olup asliye ticaret mahkemesi görevlidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava↗ tacir sıfatı↗ tüketici sayılmama↗ acente↗ sigorta prim alacağı↗ itirazın iptali↗ ispat yükü↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1178
KARAR NO 2021/1600
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 28/12/2018
NUMARASI 2016/1122 Esas 2018/1387 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2021
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin ... Sigorta Şirketi'nin acentası olduğunu, davalı borçlunun talebi ve isteği doğrultusunda müvekkili şirket tarafından 14/06/2016 tarihinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Poliçesi ile Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Poliçesi düzenlendiğini, prim bedellerinin müvekkili şirket tarafından ... Sigorta Şirketi'ne ödenmesine rağmen davalı borçlunun poliçelerin düzenlendiği tarihten bu yana müvekkiline ödemesi gereken prim borçlarını ödemediğini, bu nedenle davalı hakkında Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, takibe ve borca itiraz üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalı tarafın % 20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, taraflar arasında davacı tarafından davalıya sigorta poliçesi düzenlenmesi şeklinde akdi ticari ilişki bulunduğu, davalının bu ilişkiden kaynaklanan sigorta poliçesine dayalı prim borcunu ödememesi üzerine davalı borçlu aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden toplam 22.921,46-TL alacağın tahsili talebiyle takibe girişildiği, takibe ve borca itiraz üzerine takibin durduğu, takip tarihi itibariyle 22.129,46-TL asıl alacak, 791,73-TL işlemiş faizden ibaret toplam 22.921,19-TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; müvekkilinin tacir sıfatına sahip olmadığını, davacı ile müvekkili arasında ticari ilişki bulunmadığını, bu nedenle davada ticaret mahkemelerinin görevli olmadığını, müvekkilinin tüketici olarak kabul edilmesi halinde tüketici mahkemelerinin, aksi halde ise asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu,bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, sigortacının sigorta ettirenden prim ücretini almadan sigorta yapmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, sigorta prim alacağının tahsili için başlatılan genel haciz yolu ile takipte itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir. Davacı taraf, davalıya ait ... plakalı otobüsle ilgili olarak 14/06/2016 tarihli Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Poliçesi ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesini düzenlendiğini, sigorta primlerinin sigorta şirketine kendileri tarafından ödendiğini, fakat davalının poliçeden kaynaklanan prim borçlarını ödemediğini ileri sürmekte olup 22.921,46-TL alacağın davalıdan icra yoluyla tahsilini talep etmektedir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Öncelikle, her ne kadar mahkemenin görevsiz olduğu ileri sürülmüş ise de, sigorta poliçesinden anlaşılacağı üzere poliçe düzenlenen araç otobüs niteliğinde olup poliçenin davalının serbest meslek erbabı sıfatına binaen düzenlendiği anlaşılmaktadır.Buna göre davalı sigortaya konu aracın işleticisi durumundadır.
Taşıma işleri TTk da düzenlenmiş olup,TTK nın 850(3) maddesine göre "taşıma işleri ticari işletme" faaliyetidir.Davalının mesleki amaçla hareket ettiği açık olup tüketici sayılması mümkün değildir. Diğer taraftan uyuşmazlık sigorta primlerine ilişkin olup dava mutlak ticari niteliktedir. Davaya bakmaya asliye ticaret mahkemesi tarafından görülmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı dava dışı ... Sigorta A.Ş.'nin acentesidir. Dava dışı sigorta şirketinden gelen yazı cevabında, davacının prim tahsiline yetkili olduğu, prim bedellerini dava dışı sigorta şirketine ödediği bildirilmiştir.Davalı ise sigorta primlerini ödediğini iddia etmekte ise de bu iddiasını ispatlayacak bir delil ibraz etmemiştir.
Bu nedenle mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, hükümde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.565,76-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 391,44-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.174,32-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 29,75-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/11/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/234094 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi