Bayilik sözleşmesinde otomasyon söküm ve sabit kıymet bedeli alacağı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1848

KARAR NO 2022/159

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/05/2019

NUMARASI 2018/384 Esas 2019/558 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/02/2022

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkil şirket ile davalı şirketin 29.03.2010 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesine binaen müvekkil şirketin bayii olarak ticari faaliyetine başladığını, davalı şirketin bayilikten kaynaklanan borçlarını müvekkil şirkete ödemekte gecikmeye ve dahi ödememeye başladığından müvekkil şirket yetkililerince defalarca ihtar edilmesine rağmen davalı şirketin bayilikten kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu sebeple de bakiye 5.503,51-TL alacağın tahsili için davalı şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafa ödeme emri usulüne göre tebliğ edilmesine rağmen davalı borçlunun icra dosyasına herhangi bir ödeme de bulunmadığı gibi borca, faize ve tüm ferilerine kötü niyetle itiraz ederek takibi durdurduğunu,yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece; davacı tarafından tanzim edilen 31.12.2011 tarih ve 281759 numaralı Kdv dahil 708-TL "Hizmet Bedeli" "Otomasyon Sistemi Demontajı" açıklamalı faturanın ariyet olarak bırakılan otomasyon ekipmanlarının söküm masrafına ilişkin olduğu, sektör uygulamasına göre sözleşmede aksine bir düzenleme bulunmaması halinde masrafın ariyet veren tarafından karşılanacağı , somut olayda da sözleşmede aksine bir düzenleme bulunmadığından söküm masrafının davacı tarafından karşılanması gerektiğinden bu faturaya yönelik talebin reddine, 25.01.2012 tarih ve 282100 numaralı Kdv dahil 4.795,51-TL "Sabit Kıymet Satış" açıklamalı faturada bu sabit kıymetin içeriğinin belirlenemediği davacı tarafın bu faturaya konu alacağını da ispat edemediği anlaşıldığından bu faturaya yönelik talebin de reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalılar aleyhine düzenlenen 5.503,51-TL lik faturaya herhangi bir itiraz olmadığını, davalı tarafça davaya cevap verilmediğini, taraflarca imzalanan sözleşmelerin 24. maddesi gereğince; taraflar arasında vuku bulacak tüm ihtilaflarda münhasıran müvekkilinin kayıtlarının muteber olacağını, dvacı defter ve kayıtların geçerli ve münhasıran kesin delil olacağının kararlaştırıldığını davanın reddine karar verilmesinin usule ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı tarafından eski bayisi bulunan davalıya iki adet fatura muhteviyatı 5.503,51-TL cari hesap alacağının, işlemiş faiz isteğiyle birlikte 9.530-TL alacağın tahsili talep edilmiştir. Davacının ticari defter ve kayıtlarına göre; davacının 28.12.2017 takip tarihi itibarıyla davalıdan 5.503,51-TL alacaklı görünmektedir.

31. 12.2011 tarihli 708-TL bedelli fatura ise otomasyon sistemi demontajı açıklamalı düzenlenmiştir. Konu ile ilgili olarak; EPDK 6.7.2007 tarihli kararı ile ; Dağıtıcı Lisansı sahiplerinin ..bayiilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını engelleyen bir denetim sistemi kurar ve uygular.

25. 1.2012 tarihli karar ile de; Bayiler dağıtıcının izni olmadan sisteme müdahale edemez,bayiler arızaları en geç 24 saat içerisinde dağıtıcı lisans sahibine bildirir.

12. 2.2015 tarihli karar ile dağıtıcı lisans sahipleri sistemde meydana gelen arızaları 10 günlük süre içinde giderir."denilmiştir. EPDK nun kararlarına bakıldığında ,dağıtıcı lisans sahiplerine bir yükümlülük yüklemiş ve bayilerini denetleme yükümlülüğünü yerine getirme görevi dağıtıcı şirketlere verilmiştir.Dağıtıcı kamu otoritesinin kararlarına uyma yükümlülüğü altında olduğu gibi ,bu görevini yerine getirdiği sırada bir kısım masraflara katlanacaktır.Bu masraflara katlanan dağıtıcı ,bu masrafları bayiye yansıtabilmesi için bir sözleşme hükmüne ihtiyaç vardır.Zira borcun yükümlüsü davacı dağıtıcı olup ;TBK nun temel ilkeleri gereği ,borç kanundan ,sözleşmeden veya haksız fiilden doğar .Davacının , otomasyon söküm bedeli nedeniyle davalıya karşı bir talep hakkı bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Davacının takibe konu ettiği diğer fatura ise ;25.1.2012 tarihli ,4.795,51-TL faturanın sabit kıymet satışı açıklamalı olduğu anlaşılmaktadır. İcra takibinde ,dava sürecinde davacı sabit kıymet nedeniyle talep ettiği alacağın nedenini açıklamamıştır. Sözleşmede bayilik ilişkisi sona erdikten sonra sabit kıymetlerin davalı bayii tarafından satın alınacağına yönelik bir hüküm bulunmadığı gibi davacı vekili tarafından dayanılan 24.madde , ticari münasebet nedeniyle davalı tarafından satın alınan akaryakıt vs.alımına ilişkin olup,davacının ticari defter ve kayıtlarının delil teşkil edeceğine ilişkindir. Davalı bayiinin davacı tarafından bayilik ilişkisi içinde yaptığı giderlerin talep edilebilmesi için bedeli talep edilen sabit kıymetleri açıklayarak bedelinin davalıdan talebinin dayanağını da göstererek talebini somutlaştırmak yükümlülüğü altındadır.Salt fatura düzenlenmesi ,adına fatura düzenleneni borçlu hale getirmez.

Sözleşme hükümlerinin de değerlendirilmesi gerekir. Davacı tarafından bayiye sabit kıymet olarak ne teslim edildiği ,sözleşmenin ne şekilde sona erdiği ,hususları konusunda bir açıklama yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TLdaha harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından sarf edilen istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/02/2022