İskonto uygulamasının önceki fatura kabulüyle ispatı ve taleple bağlılık

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1353

KARAR NO 2021/1744

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/02/2019

NUMARASI 2017/268 Esas 2019/205 Karar

DAVA-KARŞI DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/11/2021

Asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine ilişkin kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı-karşı davalı vekili; müvekkili şirket tarafından davalıya, aradaki ticari anlaşma gereği değişik tarihlerde ürün satışı ve teslimi yapıldığını, bu ürünler nedeniyle toplam 36.428,27-TL alacak doğduğunu, davalı tarafın, müvekkili şirkete alacağını ödemekten imtina etmesi nedeniyle, işbu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine Küçükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalı borçlunun işbu takibe itiraz ederek takibin durduğunu, davalı-borçlunun itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı-karşı davacı vekili; müvekkili ile davacının karşılıklı ticaretinde alacaklarının mahsup olunmaması nedeniyle icra takibine itiraz ettiklerini, müvekkili şirket tarafından davacı şirketten satın alınan oto yedek parçalara ilişkin olarak yıl bazında alınan ürün çeşidine göre iskonto yapıldığını, buna göre, müvekkili şirket tarafından alınan ithal ürünler için %5, ... markalı ürünler için de %10 oranında iskonto yapıldığını, en son yapılan ticaret sonucunda müvekkilinin davacı şirketten 77.459-TL ithal ürün, 79.574-TL de ... markalı yedek parça satın aldığını, yapılan ödemeler sonucu en son kalan borç bakiyesinden müvekkili şirkete gönderilen e-posta içeriğinde aynen yazıldığı üzere toplamda 11.350-TL alacak ve yine balata ürününe ilişkin iade faturasında yer alan 50-TL alacakların mahsup edilmeksizin müvekkili şirketten 36.428,27-TL ödeme talep edildiğini, müvekkili şirketin ise haklı olarak, alacaklarının bu borçtan mahsup edilmesini talep ettiğini, ancak davacı şirketin kötü niyetli olarak icra takibi başlatması üzerine müvekkili şirketin fazladan 27.333,74-TL ödeme yaptığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

KARŞI DAVA

Davalı-karşı davacı vekili; müvekkilinin cevap dilekçesinde açıklanan 11.530-TL iskonto alacağı ile balata iadesine ilişkin 50-TL olmak üzere, davacı-karşı davalıdan toplam 11.580-TL alacaklı olduğunu belirterek, söz konusu alacağın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili; müvekkiline hiç borcu bulunmadığı iddiasıyla takibe itiraz eden davalı-karşı davacının dava tarihinden sonra 27.333,74TL ödeme yapmasının ve bu tutarla ilgili talepte bulunmamasının mantıklı bir izahının bulunmadığını, e-posta içeriğinde iskonto ile ilgili bir ifade bulunmadığını, bu e-postanın tek bir işlemle ilgili fiyat bilgilendirmesi veya pazarlığı niteliğinde olduğunu, müvekkilinin bu konuda bir taahhüdünün de bulunmadığını, davalı-karşı davacı tarafından iddia edilen iskontoya ilişkin bir fatura kesilmediğini, davalı-karşı davacının 9.035,26TL tutarlı faturasının ciro prim açıklamalı olup iskonto bedeline ilişkin olmadığını, kaldı ki faturanın müvekkili tarafından süresinde itiraz edilerek iade edildiğini, 50-TL tutarlı fatura konusu malın da müvekkiline teslim edilmediğini belirterek, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; usulüne uygun tutulan ve birbirini doğrulayan davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı defterlerine göre davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalıya takip miktarı kadar borçlu bulunduğu, borcun mal alım ve satım faturalarından kaynaklandığı, borç hususunda taraflar arasında da bir ihtilaf bulunmadığı, ancak davalı-karşı davacının, dava açıldıktan sonra borcun tamamını ödediklerini, karşı davayı iskonto alacağına ilişkin olarak açtıklarını beyan ettiği, uyuşmazlığın da bu noktada oluştuğu, ancak iskonto faturasına davacı-karşı davalı tarafından itiraz edildiği, noterden gönderilen ihtarname ile iade edildiği, başkaca taraflar arasında sözleşme bulunduğuna dair dosyaya yansıyan delil bulunmadığı gibi, bu yönde tarafların ticari defterlerine yansıyan bir durumun da bulunmadığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile dava tarihinden sonraki ödemenin infazda dikkate alınmasına, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı-karşı davacı vekili; müvekkili tarafından davacı şirketten satın alınan oto yedek parçalara ilişkin olarak yıl bazında alınan ürün çeşidine göre iskonto yapıldığını, müvekkili tarafından davacıdan en son 77.459-TL ithal ürün ve 79.574-TL ... markalı ürün alındığını, müvekkili şirket tarafından alınan ithal ürünler için %5, ... markalı ürünler için de %10 oranında iskonto yapıldığını, 3.873-TL ithal ürün ve 7.657-TL ... markalı ürün iskontosu olmak üzere 11.530-TL iskonto alacağı ve 50-TL iade balata alacağı mahsup edilmeksizin müvekkili hakkında takip başlatıldığını, taraflar arasında iskontoya ilişkin bir uygulama bulunduğunu, bu durumun davacı çalışanı tarafından gönderilen e-posta ile de doğrulandığını, müvekkili tarafından yapılan ödeme ve 9.035,26-TL iskonto faturası sonrasında müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, buna rağmen müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, diğer yandan tanık dinletme istemlerinin yerine getirilmemesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, asıl davanın reddi ile kalan 4.560,87-TL karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağına dayalı takibe yönelik itirazın iptali; karşı dava ise iskonto uygulaması nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı-karşı davalı tarafından davalı-karşı davacıya oto yedek parça satışı yapıldığı, 9,25-TL'lik fark dışında tarafların ticari defterlerinin takip tarihi itibariyle mutabık olduğu, bu kapsamda davacı-karşı davalının davalı-karşı davacıdan 36.428,25-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı-karşı davacı tarafından takip ve dava tarihi sonrasında düzenlemiş olduğu 31.03.2017 tarihli 9.035,26-TL tutarlı, 12.06.2017 tarihli 4.570,14-TL tutarlı iskonto faturaları ile 07.04.2017 tarihli balata iadesine ilişkin 50-TL tutarlı iade faturasından kaynaklanmaktadır.

Davacı-karşı davalı çalışanı tarafından davalı-karşı davacıya gönderilen 20.01.2017 tarihli e-postada;

77. 459-TL'lik ithal ürünün %5 farkının KDV hariç 3.873-TL ve 76.574-TL'lik ... markalı ürünlerin %10 farkının ise KDV hariç 7.657-TL olduğu belirtilmiştir. Davalı-karşı davacı tarafından daha önce 31.12.2015 tarihinde düzenlenmiş olan 23.100-TL tutarlı iskonto farkı faturasının da davacı-karşı davalı tarafından kabul edilmiş olduğunun tespiti karşısında, taraflar arasında bu yönde bir uygulama olduğu kanıtlanmış olmakla davalı karşı davacının iskonto alacağının mevcut olduğunun kabulü gerekmektedir. Davalı-karşı davacı tarafından dava tarihinden sonra düzenlenmiş olan 31.03.2017 tarihli 9.035,26-TL tutarlı, 12.06.2017 tarihli 4.570,14-TL tutarlı faturalar da bu kapsamda iskonto tutarlarına KDV eklenerek düzenlenmiş olup, davalı-karşı davacı alacağı olarak kabul edilmelidir.

Davalı-karşı davacının 50-TL tutarlı iade faturasına konu ürünün davacı-karşı davalıya teslim edildiğine dair ise bir delil bulunmamaktadır. Diğer yandan davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalıya takip ve dava tarihi sonrasında banka yoluyla 27.333,74-TL de ödeme yapılmıştır. O halde takip tarihi itibariyle davacı-karşı davalı takipde talep edildiği gibi 36.428,25-TL alacaklı olup, asıl davanın kabulü ile davalı-karşı davacı tarafından takip ve dava tarihi sonrasında banka yoluyla yapılan 27.333,74-TL ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Karşı davada ise; taraflar arasındaki iskonto uygulaması kapsamında davalı-karşı davacı tarafından düzenlenmiş olan 31.03.2017 tarihli 9.035,26-TL tutarlı, 12.06.2017 tarihli 4.570,14-TL tutarlı faturalar toplamı olan 13.605,40-TL alacağın varlığı kanıtlanmıştır.

50- TL tutarlı iade faturasına konu ürünün davacı-karşı davalıya teslim edildiği ise kanıtlanamamıştır. Ancak davalı-karşı davacı karşı davadaki iskonto uygulamasına dayalı alacak talebini 11.530-TL ile sınırlamış olmakla, taleple bağlılık ilkesi gereğince bu tutar üzerinden karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesi isabetsizdir. Davalı-karşı davacı vekili istinaf aşamasında karşı alacaklarını takas-mahsup ederek bakiye 4.560,87-TL alacağına karar verilmesini talep etmiş isede ;yargılama aşamasında takas mahsup isteğinde bulunmayan karşı davacının alacağını ayrıca karşı dava yoluyla tahsilini talep ettiği gözönüne alınarak karşı dava bakımından tahsil yönünde hüküm vermek gerekmiştir.

Diğer yandan asıl dava konusu alacak likit olup davalı-karşı davacının itirazında haksız olduğu, ödemelerin ise takip ve dava tarihi sonrasında gerçekleştiği anlaşılmakla, davacı-karşı davalı yararına takip konusu alacak tutarı üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi doğrudur. Açıklanan nedenlerle; davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, belirtilen hususlar yeniden yargılama gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/(1)b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak "asıl davanın kabulü ile karşu davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı/ karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/268 Esas 2019/205 Karar sayılı 27/02/2019 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "1-Davanın KABULÜNE; davalının Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibine yapılan itirazının İPTALİNE, takibin DEVAMINA, Asıl alacak miktarının %20’si oranına isabet eden 7.285,65-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dava açıldıktan sonra davalı tarafından yapılan 27.333,74 -TL miktarındaki ödemenin infaz aşamasında dikkate alınmasına, 2-Karşı davanın KISMEN KABULÜ ile;

11. 530-TL'nin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya ödenmesine, fazla istemin REDDİNE" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak ; "Asıl dava yönünden; Alınması gereken 2.488,42-TL nispi karar ve ilam harcından peşin yatırılan 439,97-TL ile icra veznesine yatırılan 182,14-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.866,31-TL'nin davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı-karşı davalı tarafından peşin yatırılan 471,37-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 700-TL bilirkişi ücreti, 102-TL posta ücreti olmak üzere toplam 802-TL yargı giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, Davacı-karşı davalı vekili için takdir olunan 4.357,11-TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, Karşı dava yönünden;

Alınması gereken 787,62-TL nispi karar ve ilam harcından peşin yatırılan 31,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 756,22-TL'nin davacı-karşı davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı-karşı davacı tarafından peşin yatırılan 62,80-TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, Davalı-karşı davacı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Davalı-karşı davacı vekili için takdir olunan 5.100-TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine, Davacı-karşı davalı vekili için AAÜT 13/2 maddesi gereği takdir olunan 50-TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, Kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" İstinaf yoluna başvuran davalı/karşı davacı tarafından yatırılan 706,50-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, İstinaf yoluna başvuran davalı/karşı davacı tarafından yapılan 35-TL posta masrafının davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine, İstinaf aşamasında davacı/karşı davalı tarafından yapılan 53,90-TL posta masrafının davalı/karşı davacıdan alınarak alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/11/2021