Reasürans sözleşmesinde birden fazla hırsızlık olayına ayrı muafiyet uygulaması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1143

KARAR NO 2021/1877

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/11/2018

NUMARASI 2015/131 Esas 2018/1247 Karar

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/12/2021

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; ... Ltd. Şti'nin ... metro hattı kalan inşaat işlerinin yüklenicisi olduğu Ankara/Kızılay ... Metrosu .. hattında 26/11/2012 tarihinde keşif yapıldığı esnada hatta bulunan ..., ... ve ... istasyonlarında hırsızlık neticesinde sigortalı değerlerin kaybolduğunu, meydana gelen hasarın müvekkili şirkete ihbarı üzerine ... nolu hasar dosyasının açıldığını, ekspertiz incelemesi neticesinde hazırlanan rapor ile 962.618- TL hasar tespit edildiği, bu tazminatın 29/05/2013 tarihinde müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödendiğini, davalı tarafın kendi hissesine düşen hasarın %50'sine tekabül eden 481.309,00 TL sigorta tazminatı ödemesinden, ibraname karşılığında sadece 441.327,95- TL ödeyebileceklerini bildirdiğini, davalı tarafın reasürans anlaşması gereğince meydana gelen hasarın %50'sini garanti ettiğinden müvekkili sigorta şirketi tarafından bu teklifin kabul edilmediğini, ancak davalının 441.327,95 TL tazminatı 04/08/2014 tarihinde müvekkili şirketin hesaplarına aktardığını belirterek, davalı reasürörden alacakları olan toplam 99.898,82 TL alacaklarının (39.981-TL eksik ödenen reasürans fark alacağı ve geç ödenen meblağa ilişkina 59.917,82 TL'sı faiz alacaklarının) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; öncelikle zamanaşımı def' ilerinin olduğunu, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, taraflar arasında ihtiyari reasürans esası ile düzenlenen sigorta poliçelerinde yazılı müşterek sigortacıların payları davacı ... Sigorta A.Ş'nin %50 ve müvekkilinin ise %50 olarak belirlendiğini, davacının hasarın sigorta kapsamında bulunduğuna ve hasar miktarında müvekkili şirketle mutabık olunmamasına rağmen ödeme yaptığını, sigorta poliçesi teminatı kapsamında kalan hasar miktarının ... Sigorta A.Ş hissesine düşen kısmının tamamının davacıya ödendiğini, eksik ödemenin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Dava konusu meydana gelen hırsızlık olaylarının metro inşaatının farklı istasyonlarında vuku bulduğu, hırsızlık olaylarının yapılan keşif sonrasında yetkililerce tespit edildiği ifade edilmekle olayın aynı zaman dilimi içerisinde ve aynı eylem bütünlüğü içerisinde meydana geldiği kesin ve net bir şekilde tespit edilemediğinden hasarın tek değil her üç farklı istasyon yönünden üç kez ayrı ayrı uygulanması gerektiği, davalı sigorta şirketince poliçeye göre muafiyet kaydının "diğer hasarlarda hasarın % 10'u minimum 25.000 euro" şeklinde uygulanabilir nitelikte ve davalı tarafından ödemede yapılan üç ayrı tenzilat işleminin geçerli olduğu bu bağlamda davacının davalıdan herhangi bir alacağı bulunmadığı gerekçesiyle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili ; hasar ödemesine konu hırsızlığın tek hırsızlık olayı olduğunu, ayrı ayrı üç hırsızlık olarak nitelendirilemeyeceğini, aynı tipte kabloların aynı güzergahtaki farklı istasyonlarda aynı kişilerce yapıldığının kabulünün gerektiğini, bu durumda üç ayrı muafiyetin değil kendi hesaplamalarına göre yapıldığı şekli ile ödeme açısından tek muafiyetin uygulanması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu hükme esas alınamayacağını, itirazlarının karşılanmadığını ileri sürerek kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının sigortalısına sigortalı işyerinden vaki hırsızlık nedeniyle 29.05.2013 tarihinde ödediği 962.618- TL sigorta bedelinin, taraflar arasında imzalanan reasürans sözleşmesi gereğince davacının davalıya rücu edebileceği % 50' si oranına tekabül eden 481.309-TL alacağın, davalının 04.08.2014 tarihinde davacıya 441.327,95- TL'lik kısmını ödemesi nedeniyle ödenen miktara 29.05.2013-04.08.2014 tarihleri arasında geç ödemeden kaynaklanan 59.917,82-TL işlemiş faiz alacağı,ile ödenmeyen 39.981-TL asıl alacağın, alacağa 29.05.2013 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsili istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 355/1 maddesinde"inceleme , istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re'sen gözetir. " düzenlemesine yer verilmekle kural olarak Bölge Adliye Mahkemesinin taraflarca ileri sürülmemiş hususları inceleme konusu edemeyeceği düzenlenmiştir. İstinaf başvuru dilekçesinde davacı tarafça ileri sürülen istinaf sebebleri meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle muafiyet uygulamasının bir kez yapılması gerektiği ileri sürüldüğünden bu sebeble sınırlı olarak yapılmıştır.HMK 352(1) maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme neticesinde ;....başvuru sebeblerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmediği tesbit edilen dosyalar hakkında gerekli kararın verileceği düzenlenmiştir.

Dava da iki ayrı kalem ile alacak talebinde bulunulduğu ,bir kalemi eksik ödendiği ileri sürülen 39.981-ödenmeyen tazminat ile geç ödenen miktara ilişkin olarak 59.917,82-TL faiz alacağına ilişkindir.Dava da talepler birden fazla talebe ilişkin olmasına rağmen ilk derece mahkemesince davacının taleplerinden eksik ödenen meblağa ilişkin inceleme yapılmış ,gerekçede başka bir hususa yer verilmemiş,ancak tüm taleplerin aynı gerekçeyle red edilmesine rağmen bu konu istinaf sebebi yapılmadığından istinaf incelemesi muafiyet uygulaması yönünden yapılmıştır. Davacı;

29. 05.2013 tarihinde kendi hasar dosyasından düzenlenen ekspertiz raporundaki hasar miktarı olan 962.618-TL'yi sigortalıya 29.05.2013 tarihinde ödemiştir.Davalı tarafından davacıya 4.8.2014 tarihinde 441.327,95- TL rücuen ödeme yapılmıştır. Taraflarca görevlendirilmiş olan sigorta eksperinin toplam zararı 1.069 576- TL olarak tespit ettiği hasar bedeli konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık muafiyet uygulamasından kaynaklanmaktadır. Davacı şirketin istinaf sebebi de bu noktada toplanmaktadır. Davacı taraf,üç ayrı istasyonda gerçekleşen hırsızlık olayını tek bir hırsızlık olayı olarak kabul edilip tek bir muafiyet düşülürken, davalı tarafından hırsızlığın meydana gelmiş bulunduğu her üç metro istasyonu için ayrı ayrı muafiyet uygulanmaktadır.Her iki sigorta şirketi arasındaki fark bu noktadan doğmaktadır.

Poliçedeki muafiyet şartında; dava konusu mezkur risk hırsızlıkla ilgili olarak; diğer hasarlarda hasarın % 10' u minimum muafiyet 25.000-euro yazılı tenzili muafiyet bulunmaktadır. Metro hattında 3 ayrı noktadan hırsızlık olayı olduğu sonradan fark edilmiştir.Hırsızlığın hangi zamanda kimler tarafından yapıldığı hususunda hiçbir bilgi bulunmamaktadır.Bir noktada sigortalı tarafından fark edilmiştir. Olay zamanı tam olarak belirlenememekle birlikte 26.11.2012 tarihinde meydana geldiğine dair 17.12.2012 tarihinde projenin gerçekleştirildiği sahada yapılan çalışmalarda olayın tespit edildiği beyan edilmiştir. Reasürans sözleşmesi gereği, üç ayrı istasyonda vuku bulan zaman aralığı belirlenemeyen hırsızlık fiillerinin ayrı ayrı hasarlar ve riskler olarak değerlendirilip uyuşmazlıkta üç ayrı muafiyet uygulaması yapılması gerektiği, tarafların kabulünde olduğu üzere toplam hasar miktarının 1.069.576-TL olduğu ancak reasürans sigorta sözleşmesi gereğince davacı tarafından sigortalıya ödenen 962.618-TL' nin üç ayrı tenzilat uygulanması ile davalının % 50 sorumluluğuna tekabül eden miktarın 441.327,95 -TL olduğu ve bu miktarın davalı tarafından davacıya dava açılmadan 04.08.2014 tarihinde ödendiği, bu nedenle davacının davalıdan başkaca alacağının kalmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu kısım bakımından davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir. Davacı tarafından muafiyet uygulaması nedeniyle eksik ödenen bedel dışında , 29.05.2013-04.08.2014 tarihleri arasında geç ödemeden kaynaklanan 59.917,82-TL işlemiş faiz alacağı da talep edilmiş,ilk derece mahkemesi tarafından dava red edilmiş ise de bu kısıma ilişkin olarak istinaf sebebi gösterilmediğinden davanın reddine ilişkin hükmün kamu düzenini ilgilendiren bir yönü olmadığından muafiyet uygulaması nedeniyle talep olunan alacağa yönelik olarak esastan ,faiz alacağına yönelik kısım bakımından ise usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun;

39. 981-TL asıl alacak yönünden HMK.'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 59.917,82-TL işlemiş faiz alacağı bakımından HMK 352.maddesi gereği USULDEN REDDİNE, Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL daha harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 16/12/2021