Ticari defterlere dayalı itirazın iptali davasında ispat yükü
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1839 E. 2022/172 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacının usulüne uygun tutulan ve ibraz edilen ticari defter kayıtları, davalının kendi defterlerini ibrazdan kaçınması karşısında alacağın varlığını ispata yeterli delil olarak kabul edilir. Ticari ilişki süresince malların düzenli olarak teslim edildiği ve yapılan ödemelerin fatura tutarlarını aştığı hallerde, teslim imzası bulunmayan faturalara konu malların da teslim edildiği kabul edilebilir. Faturalarda teslim alan kişinin şirketi temsil ve ilzama yetkili olması gerekmez; çalışan tarafından mal teslim alınması TBK 551 uyarınca alışılmış işler kapsamında yetkili teslim sayılır.
Ele alınan sorunlar
Ticari defter kayıtlarının delil değeri ve alacağın ispatı → ret
İddia: Davalı vekili, faturaların müvekkili şirkete teslim ve tebliğ edildiğine dair delil bulunmadığını, davacının alacağını ve mal teslimini HMK 200 vd. hükümlerine göre ispat etmesi gerektiğini, fatura bedeline 8 gün içinde itiraz edilmemesinin kesinleşme sonucu doğurmayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 222/3 uyarınca usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın defterlerini ibraz etmemesi yahut kayıtların aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Taraf vekillerine HMK 222 vd. maddeleri gereğince ihtarat yapılmış, bilirkişi incelemesinde davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu belirlenmiş, davalı taraf ise defterlerini ibrazdan kaçınmıştır. Bu durumda davacının usule uygun tutulan ve ibraz edilen ticari defter kayıtlarına göre alacağının varlığı belirlenmiştir. Davacı lehine delil vasfında bulunan ticari defterlerde tespit olunan alacak nedeniyle itirazın iptaline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Teslim imzası bulunmayan faturalara konu malların teslim edilmiş sayılması → ret
İddia: Davalı vekili, 5 adet faturaya konu ürünün teslim edildiğinin ispat edilemediğini, bu faturalarda teslim imzası bulunmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Tüm ticari ilişki dönemi içerisinde günlük tıbbi malzeme teslimi yapıldığı, üç adet fatura dışında tüm faturaların davalı çalışanlarına teslim edildiği belirlenmiştir. Teslim imzası bulunmayan üç faturanın miktar itibariyle Vergi Dairesine bildirime tabi olmadığı anlaşılmakta ise de, bu faturaların akabinde yapılan kısmi ödemelerin miktar itibariyle düzenlenen fatura tutarlarını aştığı, ticari ilişkide yapılan satışların peşin satış olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle imza bulunmayan faturalara konu malların da teslim edildiğinin kabulü gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Şirket çalışanının teslim alma yetkisi ve TBK 551 → ret
İddia: Davalı vekili, faturalarda teslim alan olarak ismi geçen kişilerin müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TBK 551 maddesi anlamında özel olarak yetkilendirilmemiş olsa dahi çalışanlar tarafından mal teslim alınmasının alışılmış işler kapsamında olduğu ve çalışanın teslime yetkili olduğunun kabulü gerekir. Mal teslim alanların şirketi temsile yetkisi olması gerekmemektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra inkar tazminatı → ret
Gerekçe: Davacı lehine delil vasfında bulunan ticari defterlerde tespit olunan alacak likit nitelikte olduğundan, davalının itirazında haksız olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari defter kayıtlarının delil değeri, karşı tarafın defter ibrazından kaçınmasının sonucu ve şirket çalışanının teslim alma yetkisine ilişkin değerlendirmeler açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter delili↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗ temsil yetkisi↗ ticari satım↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1839
KARAR NO 2022/172
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/07/2019
NUMARASI 2018/666 Esas 2019/788 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/02/2022
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili ; müvekkilinin tıbbi ve medikal malzeme pazarlama işi yaptığını, davalı şirket ile müvekkili arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkili tarafından davalıya medikal malzeme satılıp teslim edildiğini, ancak davalının bir kısım borcunu ödememesi üzerine Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, davalının bakiye borcunun 19.383,73 TL olduğunu belirterek davalının itirazının iptali ile %20 oranında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dayandığı fatura içeriği malların müvekkiline teslim edilmediği ve faturanın tebliğ edilmediğini, bu nedenle fatura bedelini ve içeriğini kabul etmediklerini, davacının iddiasını yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddi ile %20 oranında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
Taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi kapsamında davacı tarafından davalıya medikal malzeme satışının yapıldığı, bu kapsamda takibe ve davaya dayanak 25 adet fatura konusu malların 3 adet fatura konusu mallar haricinde davalıya imza ile teslim edildiği, faturalarda teslim alan isim ve imzasının bulunduğu, teslim alan imzası bulunmayan 3 adet fatura konusu malların da teslim edildiğinin kabulünün gerektiği, zira cari hesap ilişkisi kapsamında dönem içerisinde düzenlenen faturalardan daha fazla miktarlı ödemelerinin bulunduğu, davalı tarafından yapılan ödemelerin düşülmesi sonucunda davacının bakiye 19.683,73 -TL alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve alacak likit olması davalının itirazında haksız olması nedeniyle davacı yararına tazminata karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; dosya kapsamında faturaların müvekkili şirkete teslim ve tebliğ edildiğine dair herhangi bir delilin mevcut olmadığını, faturalarda teslim imzası olarak ismi geçen kişilerin, müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler de olmadığını, ayrıca 5 adet faturaya konu ürünün teslim edildiğinin ispat edilemediğini, belirtilen 5 faturada teslim imzasının olmadığını, davacının alacağını ve mal teslim ettiğine dair vakıayı HMK 200 ve devam eden hükümlere göre ispat etmesinin zorunlu olduğunu, fatura bedel ve içeriğine 8 gün içinde itiraz edilmediği için kesinleşmediğinin ileri sürülemeyeceğini, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. HMK 222/3 maddesi "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü haizdir. İlk derece mahkemesince ;taraf vekillerine HMK 222 vd. maddeleri gereğince ihtarat yapılmıştır.Yapılan bilirkişi incelemesinde davacı tarafın ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu belirlenmiş,davalı taraf ise ibrazdan kaçınmıştır.
Tüm ticari ilişki dönemi içerisinde günlük tıbbi malzeme teslimi yapıldığı , üç adet fatura dışında tüm faturaların davalı çalışanlarına teslim edildiği belirlenmiştir.Teslim imzası bulunmayan üç fatura miktar itibariyle Vergi Dairesine bildirime tabi olmadığı anlaşılmakta ise de bu faturaların akabinde yapılan kısmi ödemelerin miktar itibariyle düzenlenen fatura tutarlarını aştığı ,ticari ilişkide yapılan satışların peşin satış olmadığı anlaşılmaktadır. Davalı vekili teslim alanların şirket yetkilisi olmadığını ileri sürmekte ise de ; TBK 551 maddesi anlamında özel olarak yetkilendirilmemiş olsa dahi çalışanlar tarafından teslim alınmasının alışılmış işler kapsamında olduğunun ve çalışanın teslime yetkili olduğunun kabulü gerekir.Mal teslim alanların şirketi temsile yetkisi olması gerekmemektedir.
Bu durumda, davacının usule uygun tutulan ve ibraz edilen ticari defter ile kayıtlarına göre, alacağın varlığı belirlenmiştir. Davacı taraf kendi defterlerine, davalı taraf ise tarafların defterlerine delil olarak dayanmıştır.Davacı lehine delil vasfında bulunan ticari defterlerde tesbit olunan alacak nedeniyle itirazın iptaline ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.344,59-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 336,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.008,19-TL daha harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından sarf edilen giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından sarf edilen 9,35-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/02/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/232085 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi