Fuar alanında çalınan emtia için taşıyıcının sorumluluk sınırı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2300 E. 2022/574 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Bir taşıma sözleşmesinde, taşıyıcının sorumluluğu, sözleşmede açıkça saklama ve gözetme yükümlülüğü üstlenildiğine dair hüküm bulunmadıkça, emtianın varış yerine (örn. fuar standına) teslimiyle sona erer; emtianın teslim sonrası sergilenme sürecinde (örn. fuar alanında) meydana gelen kayıp/hırsızlıktan taşıyıcı, sözleşmede bu sürece ilişkin açık bir güvenlik/gözetim taahhüdü yoksa sorumlu tutulamaz.
Ele alınan sorunlar
Taşıyıcının fuar alanındaki hasardan sorumluluğu → ret
İddia: Davacı vekili, sigortalı ile davalı taşıyıcı arasındaki sözleşmenin fuar alanında mesai saatlerinde ve mesai saatleri dışında verilecek hizmetleri de kapsadığını, eşyaların saklanması ve gözetilmesi ile geri getirilmesi borcunu da içerdiğini, bu nedenle TBK 561 uyarınca vedia sözleşmesi hükümleri çerçevesinde davalıların da zarardan sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı taşıyıcı tarafından teslim alınan emtiaların varış yeri olan fuara eksiksiz teslim edildiği, hasarın emtia fuar alanında sergilenirken meydana geldiği anlaşılmaktadır. Sigortalı ile davalı taşıyıcı arasındaki Fuar Lojistik Hizmet Sözleşmesi'nde taşıyıcının emtiaların İstanbul-Paris nakliyesini, standa teslimini, fuar bitiminde stanttan teslim alınıp araca yüklenmesini ve gümrük işlemlerini üstlendiği görülmekte, ancak emtianın standa teslim edilmesinden sonra fuar sürecindeki güvenliğinin taşıyıcı tarafından üstlenildiğine ya da saklama-gözetme borcu yüklenildiğine dair bir sözleşme hükmü bulunmamaktadır. Sözleşmede, mesai saatleri dışında talep edilebilecek ilave hizmetlerin ayrıca faturalandırılacağı belirtilmiş ve bu kapsamda sayılan hizmetler (ambalaj, montaj, demontaj, forklift, vinç, işçi bedelleri) arasında eşyaların saklanması/gözetilmesi hizmeti yer almamaktadır. Bu nedenle taşıyıcının fuar alanında sergilenme sürecinde eşyaları saklama ve gözetme yükümlülüğü altına girdiği kabul edilemez; jeneratörlerin fuar alanında çalınması nedeniyle oluşan hasardan taşıma işini üstlenen davalıların sorumlu tutulması mümkün değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma sözleşmesi kapsamında taşıyıcının sorumluluğunun, sözleşmede açık bir saklama/gözetme taahhüdü bulunmadıkça teslimle sona ereceği ve teslim sonrası üçüncü bir alanda (fuar standı gibi) meydana gelen zarardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı yönündeki değerlendirme, benzer fuar-lojistik ve taşıma sözleşmelerinde emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma sözleşmesi↗ saklama ve gözetme borcu↗ rücuen tahsil↗ sigorta halefiyeti↗ vedia sözleşmesi↗ sorumluluğun kapsamı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA N 2019/2300
KARAR NO 2022/574
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 11/09/2018
NUMARASI 2016/471 Esas 2018/780 Karar
DAVA
Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/04/2022
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin, sigortalısı ... Tic. A.Ş.'ye ait olan ve Paris'te düzenlenen Intermat 2015 fuarı'na gönderilen jeneratörler için 11442384 no.lu nakliyat Emtea Sigorta poliçesi uyarınca jeneratörlerin fuara gidişi, dönüşü, yüklenmesi, boşaltılması ve sergilenmesi için sigorta güvencesi verdiğini, davalı ....Ltd. Şti'nin müvekkilinin sigortalısı ile akdettiği 01.04.2015 tarihli fuar lojistik hizmet sözleşmesi uyarınca jeneratörlerin fuara götürülmesi, sergilenmesi ve fuar bitiminde geri getirilmesi işini yüklendiğini, diğer davalı ... Intermat'ın fuarcı olduğunu, davalı ...'nun ise davalı olan ....Şti.'nden aldığı talimat uyarınca davaya konu jeneratörleri Fransa Gümrüğü'nden teslim alarak fuara götürme ve fuardan alarak Fransa Gümrüğü'ne geri getirmeyi üstlendiğini,fuarın 25.04.2015 sona ermesine rağmen 2 adet Jeneratör Set'in, davacı sigortalısı .
...A.Ş.'ye iade edilmediğini, davalıların davaya konu jeneratörleri muhafaza ve iade borçlarını yerine getirmemiş olmaları nedeniyle sigortalının 17.150-Euro zarara uğradığını, davacının sigorta poliçesinde öngörülen muafiyet düşüldükten sonra sigortalıya 15.06.2015 tarihinde 16.301,48-euro (karşılığı 49.615,18-TL) ödediğini ve sigortalının zarar sorumlularına karşı haiz olduğu alacağı devraldığını, davalı ...'nun, davaya konu jeneratörlerin 26.04.2015-27.04.2015 tarihleri arasında hırsızlığa maruz kaldığı yönünde Paris Karakolu'nda ifade verdiğini belirterek 16.301,48-euronun 15.06.2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4.a maddesi uyarınca işletilecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
1- Davalı ..Ltd. Şti vekili; müvekkili şirket ile dava dışı .... A.Ş. arasında imzalanan 01.04.2015 tarihli "Fuar Lojistik Hizmet Sözleşmesi" ile . ...A.Ş.'ye verilecek hizmetin "fiyata dahil hizmetlerimiz" alt başlıklı kısmında detaylandırıldığını, müvekkilinin ... isimli davalı ile anlaşarak,...A.Ş. 'nin alt taşıma işini davalı ...o'ya verdiğini, sigortalının fuar alanında çalınan 2 jenaratörü nedeniyle müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, bu haksız fiilden dolayı davalı müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davaya konu zararın, davalı müvekkili ile diğer davalı ....nun kusuruyla meydana gelmediğini, sigortalının Paris Polis Merkezinde verdiği beyanında 26.04.2015 günü saat 08:00'den 27.04.2015 günü saat 19:00 arasında fuar alanında bulunan jeneratörlerin çalındığı şikayetinin bulunduğunu, ...
A.Ş.'nin çalındığı ifade edilen mallarının fuar bitiminde davalı müvekkili tarafından teslim alınmadan hırsızlığın meydana geldiğini,Fuar Lojistik Hizmet Sözleşmesinin "Genel Şartlar ve Nakliye Şekil ve Şartları" başlıklı kısmında "Paketlenmeden ve yetkililerimize bilgi verilmeden stantta terk edilen malların hasar ve kaybından ...Ltd. Şti. 'nin sorumlu olmayacağı" hususunun açık şekilde hüküm altına alındığını ve malların davalı müvekkiline teslim edildiğini gösterir hiçbir delil sunulmadığını, fuardan sonra malların, davalı müvekkiline teslim edilmemesi nedeniyle davalı müvekkilinin Türkiye 'ye geri taşıma sorumluluğunun da başlamadığını, aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı müvekkilinin sorumluluğunun, sözleşme bedeli olan 10.750-Euro ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalı ...'ın fuarın düzenleyicisi olduğu, fuara katılan firmaların fuar alanında sergilediği ürünlerin fuar alanı dahilindeki güvenliğini sağlamak sözleşmesel yükümlülüğü bulunduğu,fuar alanında meydana gelen hırsızlık sonucu davacının oluşan zararından sorumlu olduğu, davalı ...Ltd. Şti.'nin taşıma işini üstlendiği, diğer davalı ...'nun ise alt taşıyıcı olduğu, dava dışı sigortalı ile...Ltd.Şti arasındaki sözleşmede bulunan hükümlere göre davalı ...Ltd. Şti'nin fuar sahasına taşıma ve fuar sahasından geri taşımayı taahhüt ettiği,davalının fuar alanında yükü gönderen sigortalının kontrolüne terk ettiği, daha sonra onlardan teslim alarak geri taşımayı üstlendiği, fuar organizatörü ile doğrudan sözleşme yapanın sigortalı olduğu, asıl sorumluluğun fuar şirketine ait olduğu, diğer davalıların yükü teslim almadığı bir aşamadan sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın 2 nolu davalı S...
Intermat yönünden kabulü ile 16.301,48-euro'nun 15.06.2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca yasal faiz işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalılar ...Ltd. Şti. ve ... yönünden yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; sigortalı ile davalı ...Ltd. Şti arasındaki sözleşmede;davalının üstlendiği borçların fuar alanında mesai saatlerinde ve mesai saatleri dışında verilecek hizmetleri de kapsadığını,davalının davaya konu eşyaları teslim alma, taşıma, fuar alanında standa koyma, fuarda sergileme, fuar boyunca mesai saatlerinde mesai saatleri dışında hizmet verme, eşyaları saklama ve gözetme, sigorta ettirme ve eşyaları geri getirme borcu altına girdiğini, Poliçede yazılı olduğu üzere fuar alanında sergilemenin de bu sürece dahil olduğunu ve teminat kapsamında bulunduğunu, bu noktada davalıların TBK'nın 561 maddesi uyarınca vedia sözleşmesine ilişkin hükümlerden dolayı da sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ...'nun alt taşımacı olduğunu, bu davalı tarafından polis karakolunda verilen ifadeden de anlaşılağı üzere davaya konu eşyaların fuar alanında sergilendiği ve çalındığı tarihlerde bu davalının olay yerinde olduğunu, buna rağmen muhafaza ve geri getirme borcunu ifa etmediğini, bu nedenle zarardan tüm davalıların sorumluluğu söz konusu olduğu halde, davalılar ..Ltd.
Şti ve ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın kaybından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sigortalıya ait emtianın,davalı .... Intermat tarafından Paris'de 20-25 Nisan 2015 tarihinde düzenlenen Intermat 2015 fuarında sergilenmek üzere Fransa'ya taşınması, fuarın sona ermesinden sonra ise geri getirilmesi davalı k ...Ltd. Şti tarafından üstlenilmiştir. Davalı ...Intermat fuarı düzenleyen firma, davalı ...Ltd. akdi taşıyıcı, diğer davalı ... ise Fransa gümrüğü ve fuar alanı arasındaki gidiş dönüş taşımasını üstlenen alt taşıyıcı firmadır. Davacı sigorta şirketi fuarda sergilenen jeneratör ürünlerinden bir kısmının fuar alanında çalınması nedeniyle oluşan sigorta hasarının dava dışı sigortalıya ödenmek suretiyle karşılandığından bahisle oluşan zararın davalıların sorumluluğuna istinaden davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmektedir.
Davalı ...Ltd. Şti ise sözleşme ile sadece taşıma işini üstlendiklerini, sorumluluklarının emtianın fuar alanına teslimi ile sona erdiğini, fuar alanına teslim ettikten sonra emtiaları saklama ve gözetme yükümlülüklerinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
Davalı taşıyıcı tarafından teslim alınan emtiaların varış yeri olan fuarda eksiksiz teslim edildiği, fuarda sergilenen jeneratör ürünlerinden bir kısmının fuar alanında çalındığı anlaşılmakla ihtilaf, davalı taşıyıcıların sorumluluklarının eşyanın fuar alanında bulunduğu süreci de kapsayıp kapsamadığı, emtianın fuar alanında bulunduğu sıradaki saklama ve gözetme yükümlülüklerinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sigortalı ile davalı k ...Ltd. Şti arasında düzenlenen 01/04/2015 tarihli Fuar Lojistik Hizmet Sözleşmesi ile davalı ...Ltd. Şti, dava dışı sigortalıya ait emtiaların İstanbul - Paris nakliyesini, davalının standına teslimini, fuarın bitimine müteakip stanttan teslim alınarak araca yüklenmesini, geçici gümrük giriş çıkış işlemlerinin yapılmasını üstlenmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmede davalı ...Ltd. Şti'nin emtiaların fuar alanında dava dışı sigortalının standına teslim edilmesinden sonra fuar sürecindeki güvenliğini üstlendiğine dair bir taahhüt bulunmadığı gibi saklama ve gözetme borcu yüklenen bir sözleşme hükmü de mevcut değildir. Davacı tarafça, davalının fuar sırasında mesai saatlerinde ve mesai saatleri dışında da hizmet vermeyi üstlendiği, bu nedenle fuar sürecindeki hasarlardan da davalı taşıyıcının sorumlu olduğu ileri sürülmektedir.
Sözleşmede, fuar alanında normal mesai saatleri dışında gerçekleşen hizmetler için fazla mesai ücretinin Fransa acente komisyonu ile birlikte tahsil edileceği, stant tesliminden sonra talep hizmetlerin ayrıca faturalandırılacağı belirtilmiş, ilave olarak talep edilen hizmetlerle ilgili ayrıca faturalandırılacak kalemler ise ambalaj malzemesi, montaj, demontaj, forklift, vinç ve işçi bedelleri gösterilmiştir. Davalıdan fuar sırasında talep edilebilecek hizmetler arasında eşyaların saklanması ve gözetilmesi gibi bir hizmet talep edilebileceğine dair bir hüküm bulunmadığı gibi davalının da böyle bir taahhüdü bulunmamaktadır. Bu itibarla bahse konu jeneratörlerin fuar alanında çalınması nedeniyle oluşan hasardan taşıma işini üstlenen davalıların sorumlu tutulması mümkün olmadığından mahkemece bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mahkemece davalı ... Intermat dışındaki davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 44,80-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/04/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/231960 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi