Kurucu hisse senedi kaydı ispatlanamayınca alacak talebinin reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1966 E. 2022/407 K. · · İlk derece: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Kurucu hisse senedine bağlı hak talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir kimsenin banka nezdinde kurucu hisse senedi sahibi olduğu iddiası, bankanın usulüne uygun tutulan pay defteri kayıtları ile banka kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesiyle çözülür; ilgili kişinin pay defterinde kayıtlı olmadığı ve devir alan/tescil edilen kişiler arasında yer almadığı tespit edilirse, kurucu hisse senedine bağlı taleplerin reddi doğru olur. Ayrıca davanın tümden reddine karar verilmesi, o davada ileri sürülen tüm alt taleplerin (hesap bakiyesi, kıymetli evrak, gizli kasa gibi) de reddedildiği anlamına gelir; mahkemenin bu taleplere ayrıca açık hüküm kurmamış olması, ret kararının bunları kapsamadığı sonucunu doğurmaz.
Ele alınan sorunlar
Murisin davalı bankada kurucu hisse senedi sahibi olup olmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, banka ana sözleşmesi, genel kurul kararları, toplantı tutanakları ve katılımcı listelerinin dosyaya celbedilmediğini, murise ait hesapların ilk hareket tarihinden itibaren detaylı incelenmediğini, sermaye artırımlarının murisin hesabına intikal edip etmediğinin araştırılmadığını, bu eksiklikler nedeniyle murisin kurucu pay sahibi olup olmadığının eksik araştırmayla tespit edildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bankaya yazılan müzekkere cevabında sunulan murise ait hesap ekstreleri ve banka kayıtlarına göre, davalı bankanın Çorlu şubesindeki murise ait vadesiz mevduat hesabında bakiye bulunduğu ve murise ait yatırım hesabında nama yazılı hisse senedi bulunduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi heyetince davalı bankanın 1983 yılına ilişkin, ilgili noterlik yevmiye numarasıyla tutulan Pay Defteri kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacıların murisi adına kayıtlı banka kurucu hisse senedi bulunmadığı, murisin devir alan ve tescil yapılan şahıslar içinde de yer almadığı ve kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkemece davalı bankaya yazılan müzekkere cevapları, banka kayıtları ve pay defteri üzerinde bilirkişi incelemesi ile gerekli araştırmanın yapıldığı ve davacıların murisine ait kurucu hisse senedi tespit edilemediği anlaşıldığından, davacıların kurucu hisse senedine bağlı olan taleplerinin reddinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Davanın reddi hükmünün diğer talepleri (hesap bakiyesi, kıymetli evrak, gizli kasa) de kapsayıp kapsamadığı → ret
İddia: Davacı vekili, bilirkişilerce murise ait bir kısım hak ve alacakların tespit edilmesine rağmen bu hususlarda mahkemece hüküm tesis edilmediğini, kararın bu yönüyle hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Mahkemece davanın reddine karar verildiğine göre tüm taleplerin reddedildiğini kabul etmek gerekir. Davalı bankanın Çorlu şubesindeki muris adına kayıtlı yatırım hesabında hisse senedi ve vadesiz mevduat hesabında bakiye bulunduğu tespit edilmiştir; fakat davacıların talebi kurucu hisse senedine yöneliktir. Varlığı hususunda ihtilaf bulunmayan murise ait hisse senetleri aynı zamanda davacıların tasarrufuna açık olduğundan, hisse senedi ve mevduatlara yönelik talep bakımından da davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bankanın kurucu hisse senedi kaydının ispatında pay defteri kayıtlarının esas alınacağı ve davanın tümden reddi kararının, hükümde ayrıca değinilmeyen alt talepleri de kapsadığının kabulü yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kurucu hisse senedi↗ pay defteri↗ kar payı↗ kaydileştirme↗ yatırım hesabı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1966
KARAR NO 2022/407
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/04/2019
NUMARASI 2016/468 Esas - 2019/263 Karar
DAVA
Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/03/2022
İlk derece mahkemesince verilen kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacıların murisi ...ın 19/02/2006 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak davacıları bıraktığını, müteveffanın davalı banka nezdinde dağıtılabilir kârdan %10 oranında kar payı alma hakkına sahip kurucu hissedarlardan olduğunu ve 45 adet kurucu hisse senedine sahip olduğunu, banka yönetim kurulunca kurucu pay senetlerinin izale edilmesini temin bakımından İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile yaptırılan tespit sonucu beher hisse için 3.876.307-TL üzerinden hissedarlara ödeme yapılarak, kurucu hisse senetlerinin geri alımı yoluna gidileceği hakkında karar alındığını, bu durumun davacılar tarafından daha sonraki tarihlerde öğrenildiğini,davalı banka tarafından davacılara herhangi bir bildirim yapılmadığını, haricen alınan bilgi akabinde mirasçılardan ...
tarafından davalı bankaya İstanbul ...Noterliği'nin 20/04/2015 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek muris adına kayıtlı kurucu pay hisselerinin veya hisseye isabet eden bedellerinin bildirilmesi, ayrıca ... davalı banka nezdindeki tüm vadeli ve vadesiz hesapları ile kıymetli evrakının bildirilmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, ancak davalı tarafından bu ihtarnameye herhangi bir yanıt verilmediğini, veraseten sahibi bulunulan pay bedeli tutarı ve diğer taleplerle ilgili olarak davalı banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek davacıların murisi ...'a ait kurucu hisse senetlerinin, banka tarafından daha evvel verilen cevabi yazıya göre 45 adet kurucu hisse senedinin dava tarihi itibari ile ulaştığı güncel değerinin tespiti ile bu değer üzerinden davalı bankadan olan alacağın, hisse senetlerine isabet eden nemaları ile birlikte davalı bankadan tahsiline, davalı banka nezdinde muris adına açılmış başkaca hesaplar mevcut ise bu hesaplardan birikmiş faizli bakiye alacağın davalı bankadan tahsiline, yine davalı banka nezdinde muris adına kıymetli evrak hükmünde değerli kağıtların, gizli kasa hesabının mevcut olması halinde mevcudunun müvekkillerine tevdiine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; müteveffa ...'a ait davalı banka kurucu hisse senedi bulunmadığını, müteveffanın bankanın ... nolu müşterisi olduğunu, müteveffanın hiçbir zaman davalı bankanın kurucu pay senedi sahibi olmadığını, müteveffa ile davalı banka iştiraki olan ... AŞ arasında 21/05/1997 tarihinde "Sermaye Piyasası Araçları Muhafaza ve İşlem Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşme uyarınca müteveffa adına Hisse Senedi Hesabı açıldığını, müteveffa tarafından imzalanan sözleşmenin konusunun müteveffanın aracı kurum sıfatına haiz ... AŞ'ne muhafaza edilmek amacıyla tevdi edeceği sermaye piyasası araçlarının muhafazası ve muhafaza altına alınan sermaye piyasası araçlarının işbu sözleşmeye göre işlem görmesi olduğunu, müteveffanın işbu sözleşme gereği sahibi olduğu tek sermaye piyasası aracının hamiline yazılı hisse senetleri olduğunu, müteveffanın kurucu pay senedi bulunmadığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERERCE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalı bankanın Beyoğlu ...Noterliği'nin 21/10/1983 tarih ve ...yevmiye numaralı kaydı ile usulüne uygun olarak tutulan 1983 yılına ilişkin Pay Defteri kayıtlarına göre; davacıların murisi ... adına kayıtlı banka kurucu hisse senedi bulunmadığı, muris ...'ın devir alan ve tescil yapılan şahıslar içinde de yer almadığı ve kaydının bulunmadığı, davacıların murisi ...'ın sadece davalı banka Çorlu Şubesi nezdinde ... müşteri nolu ve ... nolu yatırım hesabında bulunan ve Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde kaydileştirilmiş olan ...'da "..." kodu ile işlem gören ... AŞ nama yazılı ... adetten oluşan hisse senedi sahibi olduğunun tespit edildiği, bu itibarla davacıların murisi ...'ın davalı bankada kurucu hisse senedi sahibi olmadığı gerekçesiyle davacıların murisinin davalı bankanın Çorlu şubesindeki ...
İBAN numaralı, ... şube ve hesap no da ... müşteri nolu ...adına kayıtlı ... nolu yatırım hesabında bulunan ... lot hisse senedi haklarına halel gelmemek şartıyla davacı tarafça açılan davacının kurucu hisse sahibi olduğuna yönelik ve söz konusu hisse senetlerine isabet eden nemaları ile birlikte davalı bankadan tahsili yönündeki davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davacı vekili; Davalı şirkete ait şirket ana sözleşmesinin, genel kurul kararları ve toplantı tutanaklarının ve bu toplantılara katılan kişilerin listesinin dosyaya celbedilmediğini, bu nedenle müvekkillerinin murisinin kurucu pay sahibi olup olmadığı hususunda eksik araştırmaya dayalı olarak tespit yapıldığını,ayrıca murise ait hesapların, ilk hesap hareket tarihinden itibaren murise ait hisse senetlerinin uğradığı değişikliği gösterir detaylı açıklama ve belgelerin getirtilmediğini, bu eksikliğin giderilmesinin talep edilmesine rağmen mahkemece bu yönde araştırma yapılmadığını, bahse konu evrakların celbedilmesi halinde murise ait hisse senetlerinin ne aşamaya geldiğinin ve üzerinde tasarruffta bulunulup bulunulmadığının tespit edileceğini, sermaye artırımlarının murisin hesabına intikal ettirilip ettirilmediğinin açık olmadığını, bu hususun araştırılmadığını, bilirkişi raporunda murisin vefatından sonraki temettülerle ilgili bir tespit bulunmadığını, bankanın Çorlu ve Silivri şubesinden gönderilen yazı cevaplarında detaylara yer verilmediğini, murisin bu şubedeki hesaplarının nereye devredildiği hususunun bilinemediğini, müvekkillerine ait menkul kıymetlerin karşılığının birine ödenip ödenmediğinin sorulmasının talep edilmesine rağmen mahkemece bu yönde araştırma yapılmadığını, yine bilirkişilerce murise ait bir kısım hak ve alacakların tespit edilmesine rağmen bununla ilgili olarak mahkemece hüküm tesis edilmediğini, kararın bu yönüyle hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi olan ...'ın sahip olduğu davalı bankadaki kurucu hisse senetlerinin dava tarihi itibari ile ulaştığı güncel değerinin hisse senetlerine isabet eden kar payları ve temerrüt faizi ve sair nemaları ile birlikte davalı bankadan tahsiline, davalı banka nezdinde muris adına açılmış hesaplardaki faizli bakiye alacağın davalı bankadan tahsiline, yine davalı banka nezdinde muris adına kıymetli evrak hükmünde değerli kağıtların, gizli kasa hesabının mevcut olması halinde mevcudunun müvekkillerine tevdiine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili ise, davacıların murisinin müvekkili bankanın kurucu hisse senedine sahip olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Bankaya yazılan müzekkere cevabında sunulan murise ait hesap ekstrelerine ve banka kayıtlarına göre davalı bankanın Çorlu şubesindeki murise ait ...
nolu vadesiz mevduat hesabı tespit edilmiş olup hesapta 68,10-TL bulunduğu, murise ait ... nolu yatırım hesabında ise 81.394 adet davalı bankanın nama yazılı hisse senedi bulunduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişi heyeti tarafından davalı bankanın Beyoğlu ...Noterliği'nin 21/10/1983 tarih ve ... yevmiye numaralı kaydı ile tutulan 1983 yılına ilişkin Pay Defteri kayıtları üzerinde yapılan incelemede davacıların murisi ... adına kayıtlı banka kurucu hisse senedi bulunmadığı, muris ...'ın devir alan ve tescil yapılan şahıslar içinde de yer almadığı ve kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda mahkemece davalı bankaya yazılan müzekere cevapları, banka kayıtları ve pay defteri üzerinde bilirkişi incelemesi ile gerekli araştırmanın yapıldığı ve davacıların murisine ait kurucu hisse senedi tespit edilemediği anlaşıldığından davacıların kurucu hisse senedine bağlı olan taleplerinin reddinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Bunun dışında, davacı tarafça davalı banka nezdinde muris adına açılmış hesaplardaki faizli bakiye alacağın davalı bankadan tahsili, yine davalı banka nezdinde muris adına kıymetli evrak hükmünde değerli kağıtların, gizli kasa hesabının mevcut olması halinde mevcudunun müvekkillerine tevdi de talep edilmektedir.
Davacı taraf, mahkemenin bu taleplerle ilgili karar vermediğini ileri sürmektedir. Oysa mahkemece davanın reddine karar verildiğine göre tüm taleplerin reddedildiğini kabul etmek gerekir. Buna göre değerlendirme yapıldığında; davalı bankanın Çorlu şubesindeki ... şube ve hesap no da ... müşteri nolu muris ... adına kayıtlı ... nolu yatırım hesabında bulunan ... lot hisse senedi bulunmaktadır. Yine davalı bankanın Çorlu şubesindeki murise ait ... nolu vadesiz mevduat hesabında 68,10-TL bulunduğu tespit edilmiştir. Fakat davacıların talebi kurucu hisse senedine yöneliktir. Varlığı hususunda ihtilaf bulunmayan murise ait hisse senetleri aynı zamanda davacıların tasarrufuna açık olduğundan hisse senedi ve mevduatlara yönelik talep bakımından da davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 17/03/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/230471 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi