Tedarik sözleşmesine ilişkin olmayan mal satışında TTK 1530 uygulanamaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2189

KARAR NO 2022/524

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/11/2018

NUMARASI 2016/924 Esas - 2018/1200 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/04/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; müvekkili şirketin davalı şirkete, çay-kahve ve su otomatı hizmeti sunduğunu ancak davalı tarafından son 4 faturanın ödenmediğini, bu faturaların 30.12.2015 tarih 1.922.29-TL, 30.12.2015 tarih 457,16 -TL, 04.01.2016 tarih 4.795.52- TL ve 01.04.2016 tarih 5.079,19- TL olduğunu, davalı tarafından müvekkiline 11.04.2016 tarihinde ... numaralı fatura kesildiğini, bu faturada davalı şirketin kullanmasına rağmen iade gibi gösterdiği "damacana su" bedeli bulunduğunu, haksız kesilen bu faturanın müvekkili tarafından Üsküdar ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıya iade edildiğini, alacağının tahsili için İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, haksız itirazın iptaline ve % davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; davacının dayanak yaptığı faturaların ne faturası olduğunun açıklanmadığı gibi fatura içeriği malların müvekkiline teslim edildiğine ilişkin bir belgenin de sunulmadığını, malların müvekkiline teslim edilmediğini, davacı tarafından verilmeyen hizmete ilişkin davacı tarafından iade faturasının düzenlendiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece, dava konusu faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olması karşısında, davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan 12.254,16-TL alacaklı olduğu, davalı tarafından faturalar ticari defterlerine kaydedilmekle faturalara konu hizmetin davalı tarafından teslim alındığının kabulü gerektiği, bu durumda aksini ispat yükünün davalıya geçmiş olduğu, davalının faturaların bedellerini davacıya ödediğini ispat etmesi gerektiği, davalı tarafından davacıya 4.813,99-TL iade faturası düzenlenmiş ise de davalının iade faturasına konu ettiği faturaları ticari defterlerine kayıt ettikten ve yasada belirtilen 8 günlük süreden sonra kesmesi ve iade faturasına konu malları davacıya teslim ettiğine dair sevk irsaliyesini dosyaya sunmaması nedeniyle davalının iade faturasına yönelik savunmalarına itibar edilmeyeceği, davacının asıl alacak iddiasını ispat ettiğinin kabulü gerektiği, davalının temerrüde düşürüldüğüne dair delil sunulmamış ise de takip konusu faturaların vade tarihlerinin 30 gün ödemeli olması TTK 1530-4/a madde hükmüne göre fatura düzenlemesi ve tebliğden itibaren 30 gün sonra alıcının mütemerrit olacağının hükme bağlandığı gerekçesi ile davacının işlemiş faiz talebinde haklı olduğu ve alacağın likit olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinde de haklı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, asıl alacak 12.254,14-TL ve 422,99-TL işlemiş faiz yönünden İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takibe vaki davalının itirazının iptaline ve kabul olunan meblağın % 20'si oranında davacı lehine 2.535,42-TL icra inkar tazminatına davalının mahkumiyetine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacı tarafın sadece fatura düzenlemesinin davada haklılığının kabulü için yeterli olmadığını, faturaya konu hizmeti veya malı verdiğini de ispat etmesi gerektiğini, davacının teslim etmediği mala ilişkin olarak fatura kestiğini, müvekkilinin şirketi buna karşılık olarak iade faturası düzenleyerek davacıya gönderdiğini, dosyada bulunan delil listesinde yer alan 2 ve 3 nolu delillerinin ve bu hususta ek rapor alınması taleplerinin dikkate alınmadan hüküm verildiğini, davacının takip tarihine kadar işlettiği faizin herhangi bir somut ve yasal dayanağı olmadığını, müvekkilinin şirketi davacıya borcu bulunmadığını bu nedenle haksız takibin ve icra inkar tazminatı talebinin kabulü yönünde verilen kararın yerinde olmadığını bu nedenlerden dolayı mahkemenin verdiği kararın kaldırılarak bozulmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İİK m. 67 hükmüne dayalı olarak açılmış olup; davacı- alacaklının davalı- borçluya çay- kahve- su otomatı ile içecek ürün satışı bedelinden kaynaklanan faturalara dayalı toplam 12.254,14TL asıl alacak ile işlemiş yasal faiz 422,99-TL olmak üzere neticeten toplam 12.677,13-TL alacağın tahsili için başlatılan itirazın iptali istemine ilişkindir. HMK'nın 222.maddesi uyarınca mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları bilirkişi marifetiyle incelenmiş, takibe davaya konu faturaların tarafların ticari kayıtları kapsamına alındığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbiri ile örtüştüğü, buna göre davacının takip tarihi itibariyle takibe ve davaya konu dört adet faturadan kaynaklandığı üzere 12.254,14-TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan davalı tarafın savunmasında belirttiği ve davacı tarafa düzenlediği toplam 4.813,99-TL bedelli iki adet damacana iade faturalarının davacı tarafından Üsküdar ... Noterliği'nin 15.04.2016 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya iade edildiği anlaşılmaktadır.Davalı, davacı tarafından itiraza uğrayan damacana iade faturalarının kaynağını yani damacaların iade edildiğini ispatlayamamıştır.İade faturasının dikkate alınmamasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Bununla birlikte davacı tarafça takipten evveli için işlemiş faiz talep edilmiştir. TTK'nın 1530.maddesi; yalnızca mal ve hizmet tedariki amacıyla akdedilen sözleşmelerde, mal veya hizmet karşılığı ödenecek bedelde temerrüde düşüldüğü durumda ve iki ticari işletme arasında akdedilen sözleşmeler bakımından uygulanır.

TTK. m. 1530 borcunu zamanında ödemeyen borçlunun ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşmesi ve faize hak kazanmasını öngörür. Ancak; TTK'nın 1530. maddesi tedarik sözleşmesine ilişkin olup, satış sözleşmelerine uygulanmaz. İcra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizine hükmedilmesi TBK'nın 117. maddesi koşullarına bağlı olup icra takip tarihinden önce davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi gerekir (Yargıtay 19 HD. 2017/3266-2018/4228 E-K sayılı ilamı). Somut olayda ;mal ve hizmet satışı sözkonusu olup;TTK m.1530'un davada uygulanması mümkün değildir.Fatura üzerinde yazan vade de temerrüt tarihi olarak kabul edilemez.Aksi yöndeki bilirkişi raporu benimsenerek fatura vade tarihi ve TTK 1530 .maddesine dayalı olarak işlemiş faize de hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle;davalı vekilinin istinaf nedenleri işlemiş faiz bakımından yerinde görüldüğünden hükmün kaldırılmasına ,yapılan hata/eksiklik nedeniyle yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm verilmesine , itirazın kısmen iptaline fazla istemin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2018 Tarih 2016/924 Esas 2018/1200 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulü ile; İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında vaki itirazın kısmen iptaline; takibin 12.254,14-TL asıl alacak üzerinden ve bu tutara takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle devamına, fazla istemin reddine, Alacağın %20 si oranında hesaplanan 2.450,83-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davalı tarafın şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,” İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak ;

"Alınması gereken 837,08-TL nispi karar ve ilam harcından icra ve mahkeme veznesine yatırılan 279,33-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 557,74-TL harcın davalıdan alınarak hazine'ye ödenmesine Davacı tarafından yatırılan 312,83-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 850-TL bilirkişi ücreti ve 127-TL posta masrafı olmak üzere toplam 977-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 945-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı vekili için taktir olunan 2.180-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 422,99-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davalı tarafından yatırılan 233,57‬-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Davacı tarafça yapılan 38-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 37-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

07/04/2022