Ticari satımda iade/ödeme savunmasının ispat yükü davalıya aittir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2206 E. 2022/527 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davasında borçlu, icra takibine itirazında akdi ilişkiyi ve alacağın miktarını değil, ödeme veya ifadan kurtulma nedenlerini (bedelin ödendiği, malın iade edildiği gibi) ileri sürüyorsa, ispat yükü borçluya geçer; borçlu bu savunmasını delille ispatlayamaz ve ticari defterlerini de ibraz etmezse, alacaklının fatura ile belirli veya belirlenebilir alacağı esas alınarak itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi yerindedir.
Ele alınan sorunlar
İtirazın iptali davasında ispat yükünün davalıya geçmesi → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkilinin satın alınan ürünlerin bir kısmını tarihi geçmiş olduğu için iade ettiğini, bakiyeyi iki taksitle ödediğini, ancak müvekkilinin yaşı ve sağlık durumu nedeniyle iade makbuzları ve ödeme dekontlarını bulamadığını, davacının bu durumdan menfaat temin etmeye çalıştığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İtirazın iptali davasında alacaklı, alacağının varlığını ve miktarını ispatlamak durumundadır. Ancak davalı borçlu icra takibine itirazında akdi ilişkiyi ve alacağın miktarını inkar etmeyip, emtia bedellerinin ödendiğini ve bir kısım malın iade edildiğini bildirerek itiraz etmiştir. Bu durumda ispat yükü yer değiştirmiş olup, davalı borçlu emtianın iade edildiğini ve kalan kısmın bedelinin ödendiğini ispatlamak durumundadır. Davalı davaya cevap vermemiş, delil bildirmemiş, ticari defterlerinin ibrazı istenildiği halde ibraz etmemiş; istinaf aşamasında da ödemeye veya iadeye ilişkin herhangi bir belge sunulmamıştır. Alacak, satış nedeniyle düzenlenen faturalara dayandığından belirli veya belirlenebilir niteliktedir. Davalının iade ve ödeme savunması ispatlanamadığından davanın kabulü, itirazın iptali ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İtirazın iptali davasında, borçlunun akdi ilişkiyi ve miktarı kabul edip yalnızca ödeme/iade savunmasında bulunması halinde ispat yükünün borçluya geçtiğine ilişkin tespiti bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ispat yükü↗ ticari defter ibrazı↗ likit alacak↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/2206
KARAR NO 2022/527
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/05/2019
NUMARASI 2018/576 Esas - 2019/424 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/04/2022
İlk derece mahkemesince verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; emtia alım- satım ilişkisinden kaynaklanan İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, takibe haksız olarak itiraz eden davalı taraf aleyhine, takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere hesaplanacak oranda icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekillik ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı, davaya cevap vermeyerek 6100 sayılı HMK m. 128 kapsamında iddia olunan vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
Mahkemece, davalı tarafın itirazında mal alım bedelinin ödendiği, bir kısım malların da iade edildiği, bu nedenle borcun kalmadığı savunması kapsamında davacı ile davalı arasındaki akdi ilişkinin davalı tarafından kabul edildiği, davalının alacak miktarının ödendiği, bir kısım malların iade edildiği yönündeki savunmasını ispatla yükümlü olduğu olduğu ancak ispatlayamadığı, davalı tarafa çıkarılan meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği gibi ödeme ve iade savunmasına yönelik herhangi bir delil ibraz etmediği, bu nedenle yalnızca davacı ticari defterleri üzerinde inceleme icra edildiği, temin edilen bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlamakla hükme esas alınmaya elverişli olduğu, ibraz edilen davacı ticari defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacının ticari defterleri kapsamında 22.019,18-TL alacaklı göründüğü, takibe dayanak alacağa karşılık davalı tarafça yapılmış herhangi bir ödemenin tespit edilemediği, davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi itibariyle 22.019,18-TL tutarında alacaklı olduğu, başlatılan icra takibine davalı takip borçlusunun vaki itirazının haksız olduğu, alacağın likit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, İstanbul ...
İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takibe itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; müvekkilin davacı taraftan iş yerinde satılmak için alınan ürünlerden bazılarının tarihi geçmiş çıktığını,ürünleri firmaya iade ederek firma çalışanına teslim ettiğini, bakiye kısmınında 2 taksitle ödendiğini, ancak müvekkilinin 1948 doğumlu rahatsız bir kişi olduğunu, o dönem iş hayatında sıkıntılı bir dönem geçirdiğini, bu nedenle iade makbuzları ve ödeme dekontlarını bulamadığını, davacının da bu durumdan menfaat temin etmeye çalıştığını,kararın bozularak dosyanın mahkemeye iadesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. İtirazın iptali davasında alacağı icra takibinde itiraza uğrayan alacaklı alacağının varlığını ve miktarını ispatlamak durumundadır. Ancak eldeki davada davalı ,borçlu icra takibine itirazında emtia bedellerinin ödendiğini ve bir kısım emtiaların iade edildiğini bildirerek takibe itiraz etmiştir. Bu durumda akdi ilişki ve miktarına davalının itirazı bulunmadığı anlaşılmakla ,satıma konu emtianın bir kısmının iade edildiğini ve kalanının bedelini ödediğini de ispat yükü altındadır. Davalı davaya cevap vermemiş,bu meyanda delil de bildirmemiş,ticari defterlerinin ibrazı istenilmiş ise de ibraz etmemiştir.
İspat yükünün yer değiştirdiği artık icra takibine itirazı doğrultusunda davalı borçlu emtiaların davacıya iade edildiğini ve kalan emtia için ödemede bulunduğunu ispatlamak durumundadır. Davacının takibe konu 22.019,18-TL alacak kadar davalıdan alacaklı olduğu alacağın davalı tarafından davacıya ödendiğine dair veya satışa konu emtiaların bir kısmının davalı tarafından davacıya iade edildiğine dair bir delil sunulmadığı gözetildiğinde ,istinaf aşamasında da bir ödeme belgesi sunulmamış olmakla davalının emtianın bir kısmının iade ettiği ve kalanının bedelini ödediğinin kanıtlanamdığının kabulü gerekir. Alacak satış nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı bulunmakla belirli veya belirlenebilir durumdadır.Açıklanan nedenlerle ;
ticari satıma konu emtianın davacıya iade edildiği ve kalan emtianın bedelinin davacıya ödendiğine yönelik davalı savunması ispatlanamadığından davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline likit alacak nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı vekilinin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.504,13-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 376,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.128,03-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 41,40-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/04/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/230369 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi