Başkası lehine sigortada muvafakat varsa sigorta ettirenin aktif husumeti vardır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1813 E. 2022/875 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Sigorta tazminatı - Nakliyat emtia sigortası mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Başkası lehine yapılan sigortada, sigorta sözleşmesinden doğan tazminat talep hakkı TTK 1454 uyarınca kural olarak sigortalıya aittir; sigorta ettiren bu hakkı ancak sigortalının muvafakati ile kullanabilir. Dosyada sigortalının, tazminatın sigorta ettirene ödenmesine muvafakat ettiğine ilişkin bir belge mevcutsa, bu belgenin mahkemece gözden kaçırılmış olması, sigorta ettirenin aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine gerekçe oluşturmaz; aktif husumet mevcuttur.
Ele alınan sorunlar
Başkası lehine sigortada sigorta ettirenin aktif husumeti → kabul
İddia: Davacı vekili, dava dışı sigortalı ... firmasının davaya muvafakatinin bulunduğunu, mahkemenin kendi ara kararına aykırı şekilde muvafakat bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Dava konusu sigorta başkası lehine sigortadır; davacı sigorta ettiren, dava dışı ...Ltd. Şti. ise sigortalıdır. TTK 1454. madde uyarınca aksine sözleşme yoksa sigorta tazminatını talep hakkı sigortalıya aittir. Ancak dosya incelendiğinde, dava dışı sigortalı ...Ltd. Şti. tarafından dava konusu tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edildiğine ilişkin yazının UYAP sistemi üzerinden 09/03/2017 tarihinde vekaletname eki olarak gönderildiği ve UYAP sisteminde mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, ileride tazminata hükmedilmesi halinde tazminatın davacı sigorta ettirene ödenmesi noktasında sigortalı tarafından muvafakat verildiği ve davada aktif husumetin bulunduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Başkası lehine sigortada sigorta ettirenin aktif husumetinin, sigortalının tazminatın sigorta ettirene ödenmesine ilişkin muvafakatinin varlığına bağlı olduğu; bu muvafakatin dosyada (UYAP kaydında) mevcut olup olmadığının incelenmesi gerektiği yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- aktif husumet (dava ehliyeti)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
başkası lehine sigorta↗ aktif husumet↗ sigorta ettiren↗ sigortalı↗ muvafakat↗ nakliyat emtia blok abonman sigorta poliçesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1813
KARAR NO 2022/875
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/03/2019
NUMARASI 2015/210 Esas 2019/179 Karar
DAVA
Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/06/2022
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin kargo ve taşımacılık işlerini üstlendiği müşterisi olan dava dışı ... Tic.Ltd.Şti ile arasında imzalanan taşıma sözleşmesinin teminatı olarak davalı sigorta şirketi nezdinde ... numaralı poliçenin akdedildiğini ve 8.400.000-TL limitli araç başına azami 100.000-TL bedelli sigora poliçesi imzalandığını, taşıma işlemi sırasında oluşan hasarların davalı sigorta şirketinden temini için yapılan müracat sonucunda, hasarların teminat kapsamı dışında olduğu ve bu sebeple hiçbir ödemenin yapılmayacağının müvekkiline bildirildiğini, sigorta şirketine ait ekspere poliçe kapsamında tüm bilgi ve belgelerin süresinde teslim edilmiş olmasına rağmen, sigorta şirketi tarafından hangi gerekçe ile teminat kapsamı dışında kaldığı belirtilmeksizin hasar tazmin taleplerinin ret edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile 138.563,28-TL'nin işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği nakliyat işinin, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile ... Tic. Ltd.Şti adına 100.000-TL sigorta bedeli ile sigortalandığını, mezkur poliçenin tetkikinden de açıkça anlaşılacağı üzere davacının sigortalı değil sigorta ettiren olduğunu, aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, sigorta ettirenin talebi üzerine davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu hasar dosyası açıldığını ve eksper tayin olunarak raporu alındığını, evrak üzerinde yapılan incelemede hasarın tespiti ve rücu için gerekli bilgininin ve belgenin sağlanamadığını, gerek TTK m.1446-1447-1448 ve gerekse mezkur sigorta poliçesinin özel şartlarında yer alan hasar ihbar ve rücu prosedürünün yerine getirilmediğini, davalı müvekkili sigorta şirketine hasar ile ilgili gerekli belgeler ve bilgilerin teslim edilmediğini, bu durumun müvekkili sigorta şirketinin gerek hasarı incelemesi ve gerekse rücu imkanını açıkça ortadan kaldırdığını, toplu olarak hasar tazmin talebinde bulunulamayacağını, hasarların mezkur poliçe teminatı kapsamına girip girmediği, %1 muafiyet hükmünün nasıl uygulanacağı, rücu imkanının kimlere karşı kullanacağı tespit edilemediğinden davacının mücerret hasar tazmin talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacı tarafından 01/07/2013 tarihli taşıma sözleşmesi gereği taşınan emtianın taşıma süresince göreceği hasarların davalı nezdinde 01/07/2013-2014 tarihleri arasında geçerli olan nakliyat emtia blok abonman sigorta poliçesi ile sigorta ettirildiği, sigortalının dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ve poliçe limitinin yıllık 8.400.000-TL olduğu, söz konusu emtiaların taşıma sırasında zarar görmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya hasar ihbarında bulunulduğu ve davalı tarafından görevlendirilen eksper tarafından hasarın meydana geliş şekli ile bedeli hususunda rapor düzenlendiği,davalı tarafından davacının, gerekli hasar ihbar prosedürünü yerine getirmediğinden tazmin talebinin reddedildiği, TTK'nın 1454/1.
maddesinde yer alan "Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir." hükmü gereği sigorta bedelinin tazminini talep hakkının dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.'ye ait olduğu, her ne kadar dava dışı şirkete sigorta tazminatının davacıya ödenmesi hususunda muvafakatlerinin bulunup bulunmadığı hususunda müzekkere yazılmış ise de bu müzekkereye cevaben muvafakat belgesinin sunulmadığı, yine dava dışı sigortalı şirket vekilinin sunmuş olduğu dilekçe ekinde bahsedilen muvafakatnamenin olmadığı, dava dışı sigortalının, hasar bedelinin davacıya ödenmesine muvafakat ettiğine dair yazılı muvafakatname sunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili ; Mahkemece dava dışı sigortalı ... isimli şirkete iş bu davaya muvafakatlerinin bulunup bulunmadığı hususunun sorulmasına, yazıya cevap verilmemesi halinde muvafakat verilmiş sayılacağına karar verildiğini, ... firmasının yazıya cevap vermediğini, buna karşılık mahkemece kendi ara kararına aykırı olarak ... tarafından sunulan muvafakat bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, diğer taraftan dava dışı ... firması vekili tarafından sunulan beyanda açıkça müvekkili şirkete tazminatın ödenmesine dair muvafakat verildiğinden bahsedildiğini, bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde sigortalı firmanın davaya muvafakatinin bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, taşıma sırasında zarar gören emtia nedeniyle hasarın "Nakliyat Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi" kapsamında davalı sigorta şirketinden tazmini istemine ilişkindir. Davacı şirket tarafından davalı ...Ltd. Şti.'ye ait emtiaların yurt içinde taşınması işi üstlenilmiş olup bahse konu emtialar davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen "Nakliyat Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi" ile teminat altına alınmıştır. Somut uyuşmazlıkta dava konusu sigorta başkası lehine sigorta olup; davacı ... A.Ş. sigorta ettiren, sigortalı ise dava dışı ...Ltd. Şti.'dir. 6102 sayılı TTK'nın 1454. maddesi uyarınca; sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir.
Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkı sigortalıya aittir. Her ne kadar mahkemece sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait olduğu, davacının ise sigorta ettiren olduğu ve aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, dava dışı sigortalı tarafından davaya muvafakat edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava dışı sigortalı ...Ltd. Şti. tarafından dava konusu tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edildiği, bahse konu yazının UYAP sistemi üzerinden 09/03/2017 tarihinde Vekaletname eki olarak gönderildiği ve UYAP sisteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda davaya ilişkin ileride mahkemece tazminata hükmedilmesi halinde iş bu tazminatın davacı sigorta ettirene ödenmesi noktasında dava dışı sigortalı ...Ltd. Şti. tarafından muvafakat verildiği ve davada aktif husumetin bulunduğu anlaşıldığından mahkemece davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde olduğundan kararın kaldırılarak esasa ilişkin nedenler incelenmeksizin davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2019 Tarih 2015/210 Esas 2019/179 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/06/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/230208 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi