6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari satımda mal teslimini ispat yükü satıcıya aittir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2437 E. 2022/925 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Ticari satımdan kaynaklanan alacak davalarında, malın teslim edildiğine ve bedelinin ödenmediğine ilişkin ispat yükü satıcıya (davacıya) aittir; fatura ve davacının kendi ticari defter kayıtları, teslimi destekleyen bağımsız yasal delillerle desteklenmedikçe tek başına alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli değildir. Davacının dava dışı üçüncü kişiler adına düzenlediği veresiye fişlerinde davalının isim ve imzası bulunmuyorsa, bu fişlerden davalının sorumlu tutulması mümkün değildir. Alıcının ödeme yaptığını ticari defter ve belgeleriyle ispatlaması halinde, satıcının eksik faturalandırma ve kayıt hatası nedeniyle görünürdeki bakiye alacağı gerçek alacağı yansıtmaz ve davanın reddi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Akaryakıt satımından kaynaklanan alacağın ispatı → ret

İddia: Davacı vekili, bilirkişinin ticari defter ve kayıtlara göre hesapladığı 6.005,38-TL tutarındaki alacağın gözardı edildiğini, itirazların değerlendirilmeden hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: Davacı, dava dışı kişilere davalı adına veresiye satış yaptığını, davalıya veresiye satış yaptığını, ürünleri teslim ettiğini ve alacağının varlığı ile miktarını ispatlamak durumundadır; bu iddiasını uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Fatura konusu malın teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz, satıcı malın alıcıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı ticari defter ve kayıtlarına göre bakiye 6.005,38-TL alacağın kayıtlı olduğu belirlenmiş olsa da, davacının dava dışı kişiler adına düzenlediğini ileri sürdüğü veresiye fişlerinde davalının isim ve imzası bulunmadığından dava dışı kişiler adına düzenlenen veresiye fişlerinden davalının sorumlu tutulmasının yasal dayanağı yoktur. Davacı, davalı adına düzenlediği veresiye fişlerini de ibraz etmemiş, bunların bir kısmının bulunamadığı, bir kısmının zayi olduğu bildirilmiş; bilirkişi incelemesinde otomasyon kayıtları da ibraz edilmemiştir. Davalının ticari defter ve kayıtlarına göre 2015 yılında davacıdan toplam 25.790,69-TL ürün satın aldığı, davalı tarafından sunulan kredi kartı ve davacı defterlerindeki ödeme belgelerinden davalının davacıya toplam 26.262,86-TL ödemede bulunduğu tespit edilmiştir; bu durumda davacının davalıya eksik fatura düzenleyip defterlerine kaydettiği, kredi kartı ödemelerinin de davacı defterlerine kayıt edilmediği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak davacı, dava dışı kişilere davalı adına veya davalıya bizzat veresiye ürün verdiğini ispatlayamamış, davalı ise takip tarihi itibarıyla aldığı ürün bedellerini ödediğini ispatlamış olup davacının alacağının varlığı kanıtlanamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari satımdan kaynaklanan alacak davalarında, malın teslimi ve bedelin ödenmediğine ilişkin ispat yükünün satıcıya ait olduğu, fatura ve davacı defter kayıtlarının tek başına yeterli olmadığı, dava dışı kişiler adına düzenlenen ve davalının imzasını taşımayan veresiye fişlerinden davalının sorumlu tutulamayacağı yönündeki değerlendirme bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari satım ispat yükü ticari defter ve kayıtlar veresiye fiş cari hesap icra inkar tazminatı

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2437

KARAR NO 2022/925

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/11/2019

NUMARASI 2016/1148 Esas 2019/1063 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/06/2022

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Terme/SAMSUN yolu üzerinde bulunan akaryakıt istasyonunda faaliyet gösterdiğini, davalının muhtelif tarihlerde müvekkilinden yakıt aldığını,ancak bedelinin ödenmediğini, cari hesap alacağı dolayısıyla İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça ödeme emrine itiraz edildiğini, müvekkili şirkete ait ticari kayıtlar üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile iddialarının haklılığının teyit edileceğini, bu nedenlerle davalı tarafın itirazının iptaline, lehlerine alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, alınan bilirkişi raporunda davacının ticari defter ve kayıtlarında davalı adına toplamda 8.934,74-TL tutarında fatura düzenlendiği, iş bu faturalara karşılık 2.929,36-TL ödeme kaydının bulunduğu, davalının ticari defterlerinde ise 25.790,69-TL yakıt alımı yapıldığının tespit edildiği, davalı tarafça sunulan kredi kartı hesap ekstrelerinde davacının ticari defterlerinde kayıtlı ödemelerin haricinde 23.333,50-TL ödeme yapıldığı, toplamda 25.790,69-TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, davacının, davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı, koşulları olmadığından davalının, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bilirkişi ticari defterlere yansıyan tutarı dikkate aldığından alacak miktarının 6.005,38-TL olarak hesaplandığını, müvekkili şirketin gerek ticari defter ve kayıtları gerekse otomasyon kayıtlarının incelenmesi ile iddiaların haklılığı teyit edilecekken, bu yöndeki itirazların hiçbir şekilde değerlendirilmeden tanzim edilen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; akaryakıt satımından kaynaklanan alacak istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır. Davacı, davalıya veresiye satış yaptığını ve dava dışı kişilere davalı adına satış yaptığını iddia etmekte; davalı da, nakit ve kredi kartı ile ürün aldığını, ürün bedelinin aynı anda ödendiğini ödeme emrine itirazında ileri sürdüğünden; davacı, dava dışı kişilere davalı adına veresiye satış yaptığını, davalıya veresiye satış yaptığını, ürünleri teslim ettiğini, alacağının varlığını ve miktarını ispatlamak durumundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Davacı kendi ticari defter ve kayıtlarına, veresiye fişlerine, otomosyon programına dayanmıştır.Kural olarak;

fatura konusu malın teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla satıcı, fatura konusu malın alıcıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.Davacı, iddiasının ispatı bakımından bahse konu 11.02.2016 tarihi itibarı ile 13.961,73-TL cari (açık) hesap alacağı içeriği malların davalıya teslimi ile ilgili takibe ekli belge ile 01.01.2015 ile 11.02.2016 tarihleri arasında mal teslimi cari (açık) hesap kayıtlarını ibraz etmiştir.Uyuşmazlığa konu alacağa ilişkin, davalı tarafından sunulan ödeme belgelerinin bulunması, davalının ticari defterlerinde davacıdan akaryakıt alımına dair ödeme kayıtları, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu göstermektedir.

Davacı ticari defter ve kayıtlarına göre, davalının faturalandırılan borcundan davalının ödemesi düşüldüğünde bakiye 6.005,38-TL alacağının kayıtlı olduğu belirlenmiştir. Davacı, delil listesi ibrazı ile dava dışı ...'in kardeşi davalı ... adına akaryakıt aldığını bu nedenle dava dışı kişilere veresiye fişi düzenlediğini iddia etse de, davacı tarafından dosyaya sunulan veresiye fişlerinde davalının isim ve imzasının yer almadığı, dava dışı kişiler adına düzenlenen veresiye fişlerinden davalının sorumlu tutulmasının yasal dayanağı bulunmamaktadır.Davacı davalı adına düzenlenen veresiye fişlerini dosyaya ibraz etmediği gibi bunların bir kısmının bulunamadığının, bir kısmının zayi olduğunun çalışanlarınca tutanak altına alındığını bildirmiştir.Bilirkişi incelemesi sırasında da davacı tarafından tutulan otomasyon kayıtları da ibraz edilmemiştir.

Davalının ticari defter ve kayıtlarına göre,davalının 2015 yılında davacıdan toplam 25.790,69-TL ürün satın aldığı ,davalı tarafından sunulan kredi kartı ve davacı defterlerinde kayıtlı ödeme belgelerinden davalının davacıya toplam 26.262,86-TL ödemede bulunduğu tespit edilmiş olmakla ,davacının davalıya eksik fatura düzenleyip defterlerine kayıt ettiği ,kredi kartı ödemelerinin de davacı defterlerine kayıt edilmediği anlaşılmaktadır. Davacı, dava konusu alacağına ilişkin dava dışı kişilere davalı adına ürün verdiğini ve/ veya davalıya veresiye ürün verdiğini ispatlayamamış, davalı ise takip tarihi itibarı ile aldığı ürün bedellerini ödediğini ispatlamış olmakla davacının alacağıının varlığını kanıtlayamadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle ; davanın reddine ilişkin hükümde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından sarf edilen istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/228591 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.