Faydalı modelin hükümsüzlüğü | Haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi

11. Hukuk Dairesi         2015/6216 E.  ,  2016/2834 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada .... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.01.2015 tarih ve 2011/111-2015/11 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 15.03.2016 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı-karşı davalı ... İnş. Gıda Tem. Med. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ..., davalı-karşı davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı/karşı davalı vekili, müvekkilinin 1999 yılından beri morg üniteleri, kadavra ekipmanları alanında faaliyet gösterdiğini, 2009/0003 nolu... isimli faydalı modelleri bulunduğunu, davalı ...'nin ürettiği, diğer davalının satışını yaptığı morg ünitesinin faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğini, aynı zamanda 6762 Sayılı TTK'nın 57/5. maddesi uyarınca eylemin haksız rekabete neden olduğunu ileri sürerek, faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, menini, hükmün ilanını talep ve dava etmiş, karşı davanın ise reddini istemiştir.

Davalılar/karşı davacılar vekilleri, davacı/karşı davalının faydalı modelinin yenilik vasfına sahip olmadığını, benzerlerinin daha önceden kamuya sunulduğunu, faydalı modele tecavüzlerinin söz konusu olmadığını ileri sürerek, asıl davanın reddini, karşı davada ise faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı/karşı davalının faydalı modelinin 13 adet isteminin bulunduğu, 1 ve 8 nolu istemlerin bağımsız, 2,3,4,5,6,7,9,11,12,13 nolu olanların ise 1 nolu isteme bağımlı istemler olduğu, faydalı modelin 2,4,7,9 nolu istemlerin yenilik vasfını taşıdığı, davalı/karşı davacıların morg ünitesinin davacının 2,4,7 ve 9 nolu istemlerine tecavüz ettiği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulüne, faydalı modelin 2,4,7,9 nolu istemlerinde açıklanan haklara tecavüz ve haksız rekabet edildiğinin tespitine, menine, hükmün ilanına, karşı davanın kısmen kabulüne, faydalı modelin 1,3,5,6,8,10,11,12,13 istemleri yönünden hükümsüzlüğüne, 2,4,7,9 nolu istemler yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı/karşı davalı vekilinin asıl ve karşı davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Asıl dava, faydalı modele tecavüzden kaynaklanan tazminat, karşı dava faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 551 sayılı KHK'nın 1. maddesine göre "bu KHK'nın amacı buluşlara patent ve faydalı model belgesi vererek korumaktır." Yine 551 sayılı KHK'nın 154. maddesi uyarınca, "bu KHK'nın 156. madde hükmüne göre yeni ve 10. madde anlamında sanayiye uygulanan buluşlar faydalı model belgesi verilerek korunur." Aynı KHK'nın 156. maddesinde de faydalı model belgesine konu buluşun yenilik koşulu açıklanmıştır. Anılan madde metinlerinden de anlaşılacağı üzere KHK'da patentlerden farklı olarak buluş basamağı koşulu getirilmemiş olmakla birlikte, faydalı model belgesi ile korunması gereken sınai hak konusunun öğretide ve Dairemiz kararlarında da açıklandığı üzere (basit bir çözümü içeren küçük/faydalı) buluş niteliğinde bulunması gerekmektedir.

Dolayısıyla, 551 sayılı KHK'nın 154 vd maddelerinde ifade edilen yenilik unsuru, aynı zamanda faydalı model korunması amacına uygun nitelikte bir küçük buluş vasfınına sahip olmalıdır.

Somut olayda, davacı/karşı davalının 13 istemden oluşan faydalı modelinin 2,4,7 ve 9 nolu istemlerinin yeni olduğundan bahisle hükümsüzlük davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir. Oysa, yukarıda açıklandığı gibi yeni olduğu belirlenen söz konusu istemlerin korunması için aynı zamanda küçük/faydalı buluş niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Bu konuda görüşüne başvurulan bilirkişilerce 2,4,7,9 nolu istemlerin içerdikleri özelliklerin 551 KHK 161 ve devamı maddeleri uyarınca korunması gereken küçük/faydalı buluş vasfına sahip olup olmadıkları konusunda değerlendirme yapılmamıştır.

Bu itibarla, mahkemece bilirkişilerden ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak, 2,4,7 ve 9 nolu istemlerin küçük/faydalı buluş vasfına sahip olup olmadıkları tespit edilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

3- Öte yandan, davaya konu faydalı model belgesinin 2,4,7,9 nolu istemlerinin, 551 Sayılı KHK hükümleri gereğince, korunması gerekip gerekmediği konusunda yeterli incelemeye dayanmayan bilirkişi raporuna göre, faydalı modele tecavüze yönelik asıl davanın kısmen kabulüne karar verilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

1-Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı/karşı davalı vekilinin asıl ve karşı davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı/karşı davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı/karşı davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.350,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalılar-karşı davacılardan ...'ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalılar-karşı davacılara iadesine, aşağıda yazılı bakiye 30,70 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-karşı davalıdan alınmasına, 15.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.