Rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/2237 E. 2016/4046 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rücu hakkı↗ malvarlığına ilişkin dava↗ temerrüt tarihi↗ rücuen tazminat↗ rücu↗ kâr kaybı↗ harç↗ dosya masrafı↗ temerrüt↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin 7. 4 maddesi uyarınca TEDAŞ'ın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.242,52 TL ödemeden kaynaklı, 505,00 TL temyiz harç ve masrafı olmak üzere toplam 15.747,52 TL rücuen alacağın temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, rücuya konu kamulaştırmasız el atma davasının İHDS'nin imzalanmasından önce açılmış olması nedeniyle İHDS'nin 7.1. maddesi kapsamında kalıp mahkemenin uyuşmazlığın İHDS'nin 7.4. kapsamında kaldığı yönündeki hatalı değerlendirmesinin sonuca etkili bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmekteyse de söz konusu yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/2411 E. 2016/4045 K.
Ortak:malvarlığına ilişkin dava · temerrüt tarihi · rücuen tazminat · rücu · kâr kaybı · harç · dosya masrafı · temerrüt
İncelediğiniz kararda4 maddesi uyarınca TEDAŞ'ın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.242,52 TL ödemeden kaynaklı, 505,00 TL temyiz «harç» ve «masrafı» olmak üzere toplam 15.747,52 TL rücuen alacağın «temerrüt tarihi» olan dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin «malvarlığında» meydana gelen «kaybı» gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hük …
… ı içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, «rücuya» konu kamulaştırmasız el atma davasının İHDS'nin imzalanmasından önce açılmış olması nedeniyle İHDS'nin 7.1. maddesi kapsamında kalıp mahkemenin uyuşmazlığın İHDS'n …
Benzer bu kararda4 maddesi uyarınca T......'ın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 22.847,90 TL ödemeden kaynaklı, 231,65 TL temyiz «harç» ve «masrafı» olmak üzere toplam 23.079,55 TL rücuen alacağın «temerrüt tarihi» olan dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin «malvarlığında» meydana gelen «kaybı» gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hük …
… içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve «rücuya» konu kamulaştırmasız el atma davasının İHDS'nin imzalanmasından önce açılmış olması nedeniyle İHDS'nin 7.1. maddesi kapsamında kalıp mahkemenin uyuşmazlığın İHDS'n …
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/1323 E. 2020/780 K.
Ortak:rücu hakkı · malvarlığına ilişkin dava · rücu · kâr kaybı · harç · dosya masrafı · temerrüt
İncelediğiniz kararda4 maddesi uyarınca TEDAŞ'ın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.242,52 TL ödemeden kaynaklı, 505,00 TL temyiz «harç» ve «masrafı» olmak üzere toplam 15.747,52 TL rücuen alacağın «temerrüt tarihi» olan dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin «malvarlığında» meydana gelen «kaybı» gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hük …
… ı içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, «rücuya» konu kamulaştırmasız el atma davasının İHDS'nin imzalanmasından önce açılmış olması nedeniyle İHDS'nin 7.1. maddesi kapsamında kalıp mahkemenin uyuşmazlığın İHDS'n …
Benzer bu kararda3-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, «rücu hakkı», başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin «malvarlığında» meydana gelen «kaybı» gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hü …
Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu alacağın «dağıtım» tesislerinin işletilmesinden kaynaklandığı ve İHDS’nin imza tarihinden önceki döneme ait olduğu, taşınmazın kamulaştırma nedeni ile davacı adına tescil edilmemiş olduğu, davacının «üçüncü kişinin» zararına karşılık ödediği bedel ile temyiz «harç» ve «masraflarından» davalının İHDS’nin 7.4 maddesi gereğince sorumlu olduğu, ayrıca davalının dava tarihinden önce «temerrüde» düşürüldüğünün ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 30.580,39 TL'nin dava tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Şirket tarafından alınan tedbirler ve gerçekleştirilen işlemlere ilişkin «masraflar» belgelendirilmek ve makul olmak şartıyla TEDAŞ tarafından karşılanır." hükmünü içermektedir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ihbar yükümlülüğü · rücuen alacak · tazminat davası · üçüncü kişi · işlemiş faiz · kâr dağıtımı · ihbar · bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu alacağın «dağıtım» tesislerinin işletilmesinden kaynaklandığı ve İHDS’nin imza tarihinden önceki döneme ait olduğu, taşınmazın kamulaştırma nedeni ile davacı adına tescil edilmemiş olduğu, davacının «üçüncü kişinin» zararına karşılık ödediği bedel ile temyiz «harç» ve «masraflarından» davalının İHDS’nin 7.4 maddesi gereğince sorumlu olduğu, ayrıca davalının dava tarihinden önce «temerrüde» düşürüldüğünün ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 30.580,39 TL'nin dava tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, «dağıtım» faaliyetinin davalı TEDAŞ tarafından gerçekleştirildiği dönemde kamulaştırmasız el atılan taşınmazın maliki tarafından, sözleşmenin imza tarihinden sonra davacı aleyhine «tazminat davası» açılmış, dava kabulle sonuçlanmış, davacı tarafça 1.011,00 TL temyiz «masrafı» yapılmış, yine davacı aleyhine icra takibine başlanılması üzerine 29.568,91 TL ödeme yapılmıştır.
Ancak, sözleşmenin anılan 7.2 maddesindeki «ihbar yükümlülüğünün» yerine getirildiği iddia ve ispat olunmadığı gibi, mahkemece bu yükümlülüğe uyulmamasının sonuçları da değerlendirilmemiştir.
Bu itibarla, mahkemece gerekirse «bilirkişi incelemesi» yaptırılarak, davacı tarafından yapılan bu ödeme, tazminat miktarı ile birlikte «işlemiş faiz», «yargılama gideri», «vekalet ücreti», icra giderleri ve ilam sonrası işleyen faizi içermekte olup, davacının davalıya ne miktarda «rücu» edebileceğinin belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/2237 E. , 2016/4046 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ .......ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/11/2015
NUMARASI 2015/117-2015/855
Taraflar arasında görülen davada ......Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13/11/2015 tarih ve 13/11/2015 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ....... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, Tedaş'ın özelleştirme kapsamına alınması ve 20 ayrı dağıtım şirketine ayrılması kapsamında müvekkili ile davalı arasında 24.07.2006 tarihinde "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" akdedildiğini, anılan sözleşmenin 7.1, 7.2, 7.3, 7.4, 7.5 ve 7.6 maddelerinde dağıtım faaliyetinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen iş ve işlemlerden kaynaklanan sorumluluğun dönemsel olarak paylaştırıldığını, davalının sözleşme öncesi gerçekleştirdiği işlemler nedeniyle kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan ........Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/19E – 2009/167 K sayılı kararına istinaden müvekkilinin icra dosyasına 15.242,52 TL ödediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak bu meblağ ve 100,00 TL temyiz harç ve masrafı olmak üzere şimdilik toplam 15.234,52 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan rücuen tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle temyiz harç ve masraflarına ilişkin talebini toplam 505,00TL'ye çıkarmıştır.
Davalı vekili, zamanaşımı def'inde bulunmuş, davanın esasına ilişkin olarak da davacı şirketin özelleştirilmesinin hisse satışı suretiyle gerçekleştirildiğini, "İhale Şartnamesi ve Hisse Satış Sözleşmesi" hükümleri uyarınca müvekkilinden talepte bulunulamayacağını, davacı tarafından düzenlenen devre esas bilanço ile geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin 7. 4 maddesi uyarınca TEDAŞ'ın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 15.242,52 TL ödemeden kaynaklı, 505,00 TL temyiz harç ve masrafı olmak üzere toplam 15.747,52 TL rücuen alacağın temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, rücuya konu kamulaştırmasız el atma davasının İHDS'nin imzalanmasından önce açılmış olması nedeniyle İHDS'nin 7.1. maddesi kapsamında kalıp mahkemenin uyuşmazlığın İHDS'nin 7.4. kapsamında kaldığı yönündeki hatalı değerlendirmesinin sonuca etkili bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmekteyse de söz konusu yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının 1 numaralı bendindeki "temerrüt tarihi olan dava tarihi 03.02.2015" ibaresi silinerek, yerine "15.242,52 TL'sinin ödeme tarihi olan 09.04.2010 tarihinden, 505,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 21.07.2009" ibaresi yazılmak suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 806,78 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 13/04/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davacı talebini, 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7. maddesine dayandırmaktadır. Bu madde, "Üçüncü Kişilerin Hak İddiaları" başlığını taşımaktadır.
24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi, dosyamızda davalı olan .......Elektrik Dağıtım A.Ş. ile hisselerinin tamamı bu şirkete ait ..... Elektrik Dağıtım A.Ş arasında yapılmıştır. Bir başka ifade ile, sözleşmenin imzalandığı tarihte ..... Elektrik Dağıtım A.Ş'nin % 100 hissesi davalı TEDAŞ'a aittir.
Hisse satış sözleşmesi, alıcı ...... Enerji Dağıtım ve Perakende Satış A.Ş. ile satıcı T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı arasında yapılmıştır. Hisse satış tarihine kadar, sözleşmede "Şirket" olarak adlandırılan ...... Elektrik Dağıtım A.Ş'nin'nin tüm hiseleri kamuya ait olup, bu satışla özelleştirilmiştir.
Dava konusu ödeme tarihinde, davacı şirketin hisseleri özelleştirilmediğinden, davacı şirketin hisselerinin tamamı kamuya aittir. Dolayısıyla bu ödeme şirket kayıtlarında mevcuttur. Bu nedenle, özelleştirme amacıyla, hisse satışı tarihinden önce kayıt altına alındığından, davacı şirkete ait mali tablolarda yer alması gerekir. Davacı şirketin hisselerinin satıldığı tarihteki bilançosuna da yansıdığı ve bu bilançoya göre, davacı şirketin hisse değerinin belirlendiği, hisse satış sözleşmesinin imzalanması ile birlikte, Hisse Satış Sözleşmesi hükümlerine göre, alıcı tarafından, davacı şirketin satış tarihindeki bilançosunun bilindiğinin kabulü gerekir.
Öncelikle, bu uyuşmazlığın çözümünde, hangi sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekir.
Davacı şirketin hisselerinin satışı, özelleştirme kapsamında yapıldığından, uygulanacak hükümlerin belirlenmesinde ve sözleşmelerin yorumunda, bu husus göz önünde bulundurulmalıdır.
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 1. maddesine göre, özelleştirmenin amacı, bu madde kapsamındaki kamu kuruluşlarına ait payların, "..temel kuruluş amaçlarına uygun mal ve hizmet üretim birimlerinin işletilmesi haklarının, ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamak için özelleştirilmelerine ilişkin esasları düzenlemektir." şeklinde tarif edilmiştir. Buna göre özelleştirmenin amacı, ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalma sağlamaktır. Özelleştirme kapsamındaki hisse satışlarından kaynaklanan ihtilaflarda, yasada belirtilen bu amacın göz önünde bulundurulması gerekir.
Bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin hisselerinin özelleştirilmesinden önce yapılan bu ödeme, davalıdan ve kamudan istenemez. Bu talep, 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmenin 18.6. maddesi ile 28.05.2013 tarihli Hisse Satış Sözleşmenin "Alıcının Taahhütleri" başlıklı 9.maddesi hükümlerine ve özelleştirmenin amacına aykırıdır. Dolayısıyla davanın reddi gerekir.
Bu nedenlerle, mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının yukarıda açıklanan şekilde bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/202229700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz