Maddi ve Manevi Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/1235 E. 2016/2264 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hizmet akdi↗ kanuni rehin hakkı↗ temel ilişki↗ rehin hakkı↗ donatan↗ rehin↗ acentelik↗ hizmet sözleşmesi↗ ifa↗ usulden reddi↗ maddi ve manevi tazminat↗ görevsizlik kararı↗ maddi tazminat↗ kusur↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu taleplerin Türk Ticaret Kanunu kapsamında kaldığından davaya bakmakla .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu, dava ve karşı dava açısından dava şartı noksanlığı gerekçesiyle, davanın usulden redddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı/karşı davalı vekili temyiz etmiştir.
Asıl dava, kaptanın gemi donatanı ve acentesine karşı açtığı, maddi-manevi tazminat ve ücret alacağının tahsili ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınması istemlerine ilişkin, karşı dava ise kaptanın görevinin ifası sırasındaki kusuru nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu taleplerin Türk Ticaret Kanunu kapsamında kaldığından davaya bakmakla ..... Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Somut olayda, asıl davada yabancı bayraklı gemide çalışan davacı, hizmet sözleşmesi ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak istemde bulunmuş, yine karşı dava da aynı hükümlere dayalı olarak açılmıştır. Hizmetin ifa edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır. Bu durumda, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak ücret alacağı ile maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra kanuni rehin hakkı tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda davaya konu uyuşmazlığın açıklanan nedenlerle genel mahkemelerin görevine girdiği gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/17113 E. 2014/18524 K.
Ortak:hizmet akdi · kanuni rehin hakkı · temel ilişki · rehin hakkı · donatan · rehin · hizmet sözleşmesi · ifa · dava şartı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak ücret alacağı ile maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra «kanuni rehin hakkı» tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre b …
Asıl dava, kaptanın gemi «donatanı» ve «acentesine» karşı açtığı, «maddi-manevi tazminat» ve ücret alacağının tahsili ile gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tanınması istemlerine ilişkin, karşı dava ise kaptanın görevinin ifası sırasındaki «kusuru» nedeniyle «maddi tazminat» istemine ilişkindir.
Hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra «kanuni rehin hakkı» tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre b …
1-Dava, davacının uğradığı iş kazası sonucu meydana gelen maluliyeti nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazmini ile gemi üzerinde «kanuni rehin hakkı» tanınması istemlerine ilişkindir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ibraz» edilen «hizmet sözleşmesinde» işverenin Pasific Runner SA. olduğu, geminin «donatanının» davalı olmadığı, davalı şirketin geminin yöneticisi olduğu ve gemi kaptanı tarafından düzenlenen hizmet belgesinde ismi geçen şirketin geminin yöneticisi olup, «temsilci» ve «acente» niteliğinde olması karşısında, davalı şirkete işveren sıfatıyla «husumet» yöneltilemeyeceği sonucuna varılarak, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:acente · pasif husumet yokluğu · pasif husumet · husumet yokluğu · ibraz · temsil · husumet
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ibraz» edilen «hizmet sözleşmesinde» işverenin Pasific Runner SA. olduğu, geminin «donatanının» davalı olmadığı, davalı şirketin geminin yöneticisi olduğu ve gemi kaptanı tarafından düzenlenen hizmet belgesinde ismi geçen şirketin geminin yöneticisi olup, «temsilci» ve «acente» niteliğinde olması karşısında, davalı şirkete işveren sıfatıyla «husumet» yöneltilemeyeceği sonucuna varılarak, davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6539 E. 2016/7658 K.
Ortak:hizmet akdi · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · maddi ve manevi tazminat · görevli mahkeme · görev/görevsizlik · Maddi ve Manevi Tazminat
İncelediğiniz karardaHizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Bu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak ücret alacağı ile maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra «kanuni rehin hakkı» tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre b …
Asliye Ticaret Mahkemesi'nin «görevli» olduğu, dava ve karşı dava açısından dava şartı noksanlığı gerekçesiyle, davanın usulden redddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı ...
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu, bu nedenle Deniz İş Kanunu'nun uygulanmayacağı, TTK'nın 4/1.a. ve 5. maddesi ile 6102 sayılı Kanun'un 2/1. ve 3. maddesi gereğince ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK'nun 114/1-c ve 115. maddesi gereğince dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari dava niteliği
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9280 E. 2016/7471 K.
Ortak:hizmet akdi · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · usulden reddi · görevli mahkeme · dava şartı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaTicaret Mahkemesi'nin «görevli» olduğu gerekçesiyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Bu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak ücret alacağı ile maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra «kanuni rehin hakkı» tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre b …
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, taraflar arasındaki «temel ilişkinin» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya bakmakla Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» olduğundan mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
… rak çalışan davacının alacak talebinin tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yer aldığı, işbu davaya bakmakla «deniz ihtisas» mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK 114/2 ve 115/c maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın «usulden reddine», talep halinde dava dosyasının Deniz İhtisas davalarına bakan ...
Dava, yabancı bayraklı gemide kaptan olarak çalışan davacının, «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı alacağının tahsili istemiyle başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup, mahkemece kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yeraldığı gerekçesiyle Deniz İhtisas Mahkemelerinin «görevli» olduğuna karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:deniz ihtisas mahkemesi · ihtisas mahkemesi · icra takibine itiraz
Benzer bu kararda… rak çalışan davacının alacak talebinin tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yer aldığı, işbu davaya bakmakla «deniz ihtisas» mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK 114/2 ve 115/c maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın «usulden reddine», talep halinde dava dosyasının Deniz İhtisas davalarına bakan ...
Dava, yabancı bayraklı gemide kaptan olarak çalışan davacının, «hizmet sözleşmesi» ve iş hukuku hükümlerine dayalı alacağının tahsili istemiyle başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkin olup, mahkemece kaptanla ilgili düzenlemelerin TTK'nun 4. kitabında yeraldığı gerekçesiyle Deniz İhtisas Mahkemelerinin «görevli» olduğuna karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/1235 E. , 2016/2264 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ .... .. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 15/09/2015
NUMARASI 2014/599-2015/714
Taraflar arasında görülen davada .... .. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.09.2015 tarih ve 2014/599-2015/714 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı-karşı davalı ... ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla açmış olduğu asıl dava ile; müvekkili ile davalı ... ... arasında imzalanan iş sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalı .... .... Ltd.'nin donatanı bulunduğu .... "...." isimli gemide kaptan olarak göreve başladığını, müvekkilinin iki kez geçirdiği rahatsızlık nedeniyle her defasında gemiden ayrılmak istediğini bildirmesine rağmen ticari kaygılar gerekçe gösterilerek ve baskı yapılarak müvekkilinin gemide kalmasının sağlandığını, ayrıca yükleten tarafından beyan edilenin, yasa dışı olması nedeniyle müvekkilinin 1 yılı aşkın süre Yemen'de tutuklu kaldığını, maddi ve manevi zarara uğradığını, müvekkilinin 45.000 ABD Doları ücret alacağının da ödenmediğini ileri sürerek, 409.251,50 ABD Doları maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline, 45.000 ABD Doları ücret alacağı bakımından davalı .....
Shipping Ltd'ye ait gemi üzerine kanuni rehin hakkı tesis edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, karşı davanın reddini istemiştir.
Davalı vekili, asıl dava yönünden, müvekkili şirketin donatan adına geminin ücret mukabilinde yönetim işlerini yürüttüğünü, pasif dava ehliyeti bulunmadığını savunmuş, davanın esasına ilişkin olarak da davanın reddini istemiş, karşı davasında ise, davacının kasti davranışlarla gemiyi rotasından çıkararak sevk ve idaresinde bulunan gemiye ve yüke el konulmasına, personelin tutuklanmasına, Yemen'de bağlı bulunduğu yerde geminin yükü ile birlikte yağmalanmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek, 42.500 ABD Dolarının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu taleplerin Türk Ticaret Kanunu kapsamında kaldığından davaya bakmakla .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu, dava ve karşı dava açısından dava şartı noksanlığı gerekçesiyle, davanın usulden redddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı/karşı davalı vekili temyiz etmiştir.
Asıl dava, kaptanın gemi donatanı ve acentesine karşı açtığı, maddi-manevi tazminat ve ücret alacağının tahsili ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınması istemlerine ilişkin, karşı dava ise kaptanın görevinin ifası sırasındaki kusuru nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu taleplerin Türk Ticaret Kanunu kapsamında kaldığından davaya bakmakla ..... Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Somut olayda, asıl davada yabancı bayraklı gemide çalışan davacı, hizmet sözleşmesi ve iş hukuku hükümlerine dayalı olarak istemde bulunmuş, yine karşı dava da aynı hükümlere dayalı olarak açılmıştır. Hizmetin ifa edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır. Bu durumda, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan da doğmadığı, davacı iş akdine dayalı olarak ücret alacağı ile maddi ve manevi tazminat isteminin yanı sıra kanuni rehin hakkı tanınması isteminde bulunmuş ise de kanuni rehin hakkının, asıl alacağa bağlı fer'i nitelikte bir hak olduğu nazara alındığında görev hususunun asıl alacağa göre belirlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda davaya konu uyuşmazlığın açıklanan nedenlerle genel mahkemelerin görevine girdiği gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı/karşı davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı/karşı davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 02.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/177146400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz