Takipten önce açılan menfi tespit davasında İİK 72/son yetki kuralı uygulanmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/433

KARAR NO 2020/520

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/11/2019

NUMARASI 2018/1251 Esas 2019/1242 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/05/2020

Yetkisizliğe ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;taraflar arasında 2014-2016 yılları arasında kereste ve muhtelif kaplama malzemeleri ticareti yapıldığını,davalı şirketin belirlediği fiyatlar ile uzun vadeli bağlantıları karşılayacak tutardaki çeklerin davalıya teslim edildiğini ve malların davalı tarafından İran'a gönderildiğini, ancak, ilk bir iki parti dışında, müvekkilinin önceden seçtiği mallar yerine davalı tarafından düşük kalitede malların İran'a gönderildiğini,yapılan müteaddit ikazlara rağmen, davalının, kararlaştırılan mallar yerine, düşük kaliteli malları göndermeyi sürdürmesi üzerine, müvekkilinin mal alımını durdurduğunu, davalının elindeki çeklerin de bedelsiz hale geldiğini, işbu davaya konu olan bedelsiz çeklerin davalı tarafından ibraz edilerek "karşılıksız" işlemi yaptırıldıktan sonra, İnegöl İcra Ceza Mahkemesi'nin 2017/631 esas sayılı dosyası ile "Çekte karşılıksızdır işlemi yaptırılmasına sebebiyet verme'' iddiasıyla, davacı şirket yetkilisi aleyhinde şikayet davası açıldığını, dava konusu çeklere karşılık davalı tarafından davacıya herhangi bir mal satılıp teslim edilmediğini belirterek davacının, davalının elinde bedelsiz kalan çeklerle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin ikamet adresinin İnegöl/ Bursa" olduğunu,işbu davada İnegöl Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkili şirketin, davacı şirket ve İran'daki organik bağının bulunduğu şirketlerle 2014 yılından bu yana orman ürünleri ticareti yaptığını, davacının sipariş ettiği malların incelendiği ve irsaliyeli faturalar ile davacıya teslim edildiğini,fatura borcuna karşılık müvekkiline verilen USD cinsinden çeklerin karşılıksız çıktığını, davacı şirketin, müvekkili şirkete USD cinsinden çeklerin yenilenmesi talebinde bulunduğunu ve ödemeler hakkında müvekili ile davacı şirket arasında anlaşma yapıldığını, yapılan anlaşmada 30.7.2016 -30.08.2016 -30.9.2016 30.10.2016 tarihli çeklerin davacı tarafından ödendiğini, ancak geride daha ödenmeyen 11 adet çekin bulunduğunu savunarak davanın yetkisizlik ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; İİK 72/son fıkrası gereğince menfi tespit ve istirdat davalarının takibi yapan icra dairelerinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, davanın İİK 72. maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davası olduğu, davalının yerleşim yerinin "... Karşısı No:... İnegöl/ Bursa" adresi olduğu, dava konusu çeklerin icra takibine de konu edilmemiş olması nedeniyle yetkili mahkemenin İnegöl Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan yerinde olan yetki itirazı nedeniyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili İnegöl Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ticaret sicil gazetesinin tetkikinden anlaşılacağı üzere dava dilekçesinde gösterilen "..., ... Mah. ... Cad. ... Sok. No:... Sancaktepe/İstanbul" adresinde göründüğünü, dava dilekçesinin de bu adreste tebliğ edildiğini, davalı ile görüşmelerin, mal seçimlerinin yapılıp, siparişlerinin verdiği yerin de davalı şirketin bu adreste bulunan ofisi ve deposu olduğunu, davalı şirketin fabrikasının ise İnegöl'de bulunduğunu, ayrıca dava konusu çeklerde muhatap banka, yani akdin ifa yeri Acıbadem/İstanbul olduğundan İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına ve yetki itirazının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davaları için İcra İflas Kanunu 72/son madde de öngörülen yetki kuralında takipten sonra açılan menfi tesbit davasının davalının ikametgahında veya icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde açılabileceği düzenlenmiştir. İİK.nun 72/son maddesinde öngörülen yetki kuralları icra takibinden sonra açılan menfi tespit davaları hakkında uygulanır. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında ise, genel yetki kuralları uygulanır. Somut olayda elde ki dava, İİK 72/2 maddesi kapsamında icra takibinden önce açılmıştır. İİK'nun 72/son maddesindeki yetki kuralı takipten önce açılan menfi tespit davaları yönünden diğer yetki kurallarını ortadan kaldırmaz.

Dava konusu çeklerde muhatap bankanın Acıbadem şubesi olup muhatap banka İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yargı alanında bulunmaktadır. Muhatap bankanın bulunduğu yer (ifa yeri )itibariyle yetkili olduğu halde somut olaya uygun düşmeyen İİK 72/son maddesinde bulunan yetki kuralı gerekçe gösterilerek yetki itirazının kabuluyle yetkisizlik kararı verilmesi isabetsizdir. Bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/(1)a-3 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yargılamaya devam edilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/11/2019 Tarih 2018/1251 esas 2019/1242 karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/05/2020