6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Şube işlemlerinden doğan davada şube yeri mahkemesinin yetkisi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/569 E. 2020/458 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Gerekçe özeti

Genel kredi sözleşmesinde İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılınmasına ilişkin yetki şartında, kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı tutulduğunun belirtilmesi halinde, bu yetki şartı münhasır yetki sözleşmesi niteliğinde değildir; sözleşmenin akdedildiği ve kredinin kullandırıldığı banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesi de HMK 14. madde uyarınca yetkilidir.

Ele alınan sorunlar

Yetki itirazının kabulüne ilişkin ilk derece kararının hukuka uygunluğu → kabul

İddia: Davacı vekili, kredi sözleşmesinin Beylikdüzü Beykent şubesi ile akdedildiğini, kredi hesabının bu şubede bulunduğunu, HMK 10 kapsamında ifa yerinin bu şube olduğunu, TBK 89 gereği para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, icra takibinin ve davanın yetkili yerde açıldığını belirterek yetkisizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. HMK 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. HMK 14. maddesi uyarınca bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. HMK 17. maddesi uyarınca tacirler arasında yetki şartı kararlaştırılmışsa, aksi kararlaştırılmadıkça sadece sözleşmeyle belirlenen yer mahkemesi yetkilidir. Somut olayda dava konusu genel kredi sözleşmesi davacı bankanın Beylikdüzü Beykent Şubesi ile akdedilmiş olup, sözleşmenin 13.4.e maddesinde İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri ile Bankanın Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı, ancak kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı olduğu belirtilmiştir. Sözleşmede genel ve özel yetkiler saklı tutulduğuna göre, taraflarca aksi kararlaştırılmış olup HMK 17. maddesi uyarınca İstanbul İcra Daireleri ve Mahkemelerin münhasır yetkili oldukları söylenemez. Dava konusu genel kredi sözleşmesinin davacı bankanın Beylikdüzü Beykent Şubesi ile akdedildiği ve bu şubeden kredi kullandırıldığı dikkate alındığında, HMK 14. maddesi uyarınca Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin de yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Mahkemenin eksik incelemeye dayalı aksi yöndeki kararı yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda, yetki şartında kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı tutulduğu hallerde bu şartın münhasır yetki sözleşmesi sayılamayacağı ve HMK 14. madde uyarınca şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olacağı yönündeki değerlendirme, benzer yetki şartı içeren kredi sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan davalarda, yetki şartında kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı tutulduğu belirtilmişse, bu şart münhasır yetki sözleşmesi sayılmaz; HMK 14. madde uyarınca sözleşmenin akdedildiği ve kredinin kullandırıldığı banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki itirazı münhasır yetki sözleşmesi şube işlemlerinden doğan dava genel yetki özel yetki itirazın iptali genel kredi sözleşmesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6HMK 10HMK 14HMK 17HMK 353(1)a-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/569

KARAR NO 2020/458

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/02/2020

NUMARASI 2018/1263 2020/177

KONU İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİH 22/04/2020

Yetki itirazının kabulune ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili bankanın Beylikdüzü Beykent Şubesi müşterisi olan davalı lehine krediler kullandırıldığını,borcun ödenmemesi üzerine kredi hesaplarının kat edildiği ve borcun ödenmesi talebinin Gebze .... Noterliğinin 13/08/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı hesabın kat edildiğini ve ihtarnamenin muhataplara tebliğine rağmen borcun ödenmediğini,Bakırköy 4. ATM'nin 2018/539 D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak Büyükçekmece.... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini,takibe davalı tarafından itiraz edildiğini,HMK'nın 14. maddesi gereğince de Beylikdüzü Beykent şubesinin bulunduğu yer mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, davanın yetkili mahkemede açıldığını,davalının icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;sözleşmede yer alan yetki hükmü uyarınca ''İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri ile Bankanın Genel Müdürlüğü'nün bulunduğu yerdeki mahkeme ve icra daireleri kararlaştırılmıştır.'' hükmüne yer verildiğini,davanın Bakırköy Adliyesi'nde açıldığını, ayrıca yetki sözleşmesinde bankanın genel müdürlüğünün bulunduğu yerin yetkili kılındığını,genel müdürlüğün Beşiktaş'da olduğunu,davaya bakmakla yetkili mahkemenin İstanbul Adliyesi olduğunu, yetki itirazını sunduklarını,borcun ödenmesi ihtarı için verilen 1 günlük sürenin makul bir süre olmadığını,temerrüt şartlarının gerçekleşmediğini,faiz oranının fahiş olduğunu,itirazların kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; icra dairesinin yetkisine itirazın reddine,sözleşmenin 13,4 maddesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı,gerek genel yetki,gerekse özel yetki kuralları karşısında ilgili banka şubesi ve genel müdürlüğünün bulunduğu yer itibariyle yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan yetki itirazının kabulüne,talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili/görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevdiine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin Beylikdüzü Beykent şubesi ile yapıldığı,kredi hesabınınBeylikdüzü Beykent şubesinde bulunduğunu, HMK Md. 10 kapsamında sözleşmenin ifa yeri müvekkil bankanın Beylikdüzü Beykent şubesi olduğunu, TBK Md. 89 gereği de para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde ve davanın da yetkili mahkemede açıldığını belirterek yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı süresinde icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz etmiş,mahkemece icra dairesinin yetkisine itirazı reddetmiş ; mahkemenin yetkisine itirazı kabul ederek dosyanın yetkili bulunan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Öte yandan aynı yasanın 14.maddesi uyarınca bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

17. maddede ise tacirler arasında yetki şartının kararlaştırılmış olması halinde, aksi kararlaştırılmadıkça sadece sözleşmeyle kararlaştırılan yer mahkemesinin yetkili olacağı düzenlenmiştir. Somut olayda, dava konusu 31/03/2017 tarihli genel kredi sözleşmesinin davacı bankanın Beylikdüzü Beykent Şubesi ile akdedildiği, sözleşmenin, 13.4.e maddesinin “...bu sözleşmeden doğacak her türlü uyuşmazlıkların çözümlenmesinde ...İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri ile Bankanın Genel Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olacağını, kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı olduğunu beyan ederler” şeklinde düzenlendiği, sözleşmede genel ve özel yetkiler saklı tutulduğuna göre,taraflarca aksi kararlaştırılmış olup HMK 17.maddesi uyarınca İstanbul İcra Daireleri ve Mahkemelerin münhasır yetkili oldukları söylenemez.

Dava konusu genel kredi sözleşmesinin davacı bankanın Beylikdüzü Beykent Şubesi ile akdedildiği, bu şubeden kredi kullandırıldığı dikkate alındığında, HMK’nun 14.maddesi uyarınca Bakırköy Asliye ticaret Mahkemelerinin de yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, mahkemenin eksik incelemeye dayalı aksi yöndeki kararı yerinde görülmemiş, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1263 Esas - 2020/177 Karar sayılı 13/02/2020 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, Davacı tarafça yatırılan 54.40-TLpeşin istinaf karar harcının kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 22/04/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/169697 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.