Hüküm sonucunu elde ettirecek nitelikte ihtiyati tedbir talep edilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/308 E. 2020/454 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Bayilik Sözleşmesi Kaynaklı Ariyet İadesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
bayilik (acente-kıyas)
Gerekçe özeti
Bir davada nihai hükümle elde edilebilecek sonuç, ihtiyati tedbir yoluyla önceden elde edilemez; talep edilen tedbir kararı uyuşmazlığın esasını çözümleyip hüküm sonucunu fiilen gerçekleştirecek nitelikteyse, ihtiyati tedbir şartları oluşmamış kabul edilir ve talep reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Ariyet mallarının kullanılmasının önlenmesi ve teslimine yönelik ihtiyati tedbir talebi → ret
İddia: Davacılar vekili, taraflar arasındaki sözleşmelerin sona ermesi üzerine davalıya verilen ariyetlerin iadesinin gerektiğini, ariyet sözleşmesinin niteliği itibariyle bu hususun izahtan vareste olduğunu, ilk derece mahkemesinin yaklaşık ispat kuralına riayet etmediğini, teslim tesellüm tutanağı ve bayilik sözleşmesinin sona erdiğine dair belgelerle davanın haklılığının ortada olduğunu, ariyetlerin davalı tarafından kullanılmaya devam etmesinin zararı her geçen gün artırdığını ve bu zararın telafisinin güç hatta imkansız hale geldiğini belirterek ihtiyati tedbir talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 389/2 uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hale geleceği yahut gecikme nedeniyle ciddi bir zarar doğacağı hallerde uyuşmazlık konusunda ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Ancak verilecek ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir; hakim, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini her somut olayda dikkatle incelemeli ve hangi yasal sebebe göre karar verdiğini belirtmelidir. Bir davada hükümle elde edilebilecek husus, ihtiyati tedbir yoluyla elde edilemez. Somut olayda taraflar arasında bayilik sözleşmesinin imzalandığı ve feshedildiği ihtilafsızdır; sözleşmede ariyet olarak verilen demirbaşların feshi halinde iade edileceği düzenlenmiştir. Ariyet mallarının iadesi istemiyle açılan davada talep edilen tedbir, hüküm sonucuna yönelik olup işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin tedbir talebinin reddine karar vermesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtiyati tedbir talebinin, davanın esasıyla elde edilecek sonucu önceden gerçekleştirecek nitelikte olması halinde reddedilmesi gerektiği ilkesi bakımından emsal niteliktedir; bölgesel ve ikna edici etkiye sahip bir BAM kararıdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ ariyet sözleşmesi↗ bayilik sözleşmesi↗ uyuşmazlığın esasının çözümü↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/308
KARAR NO 2020/454
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/11/2019 (Ara Karar)
NUMARASI 2019/1043Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/04/2020
İhtiyati tedbir talebinin reddine yönelik 20/11/2019 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati tedbir isteyen davacılar vekili;... Dağıtım lehine tesis olunan Akaryakıt İstasyonu üzerinde elde ettiği intifa hakkı kapsamında davalı şirket ile 23.06.2016 tarihinde alt kira sözleşmesi akdederek bir kısmını davalıya kiraladığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme dışında, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde ki protokollerin akdedildiğini, davalı şirket ile müvekkil şirketlerden “...” arasında ayrıca 23.06.2016 tarihli ... Acentelik Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkil şirketler ve davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında birden çok sözleşme akdedildiğini, sözleşmelerin birbirlerine atıflarda bulunduğunu, davalı ile Müvekkil Şirketler'in aralarında ki ticari ilişki kapsamında yaptığı bütün sözleşmelerin kendiliğinden sona erdiğini, ...
Dağıtım tarafından bu sona ermeye ilişkin olarak davalıya iki ihtarname gönderildiğini, davalı tarafın sözleşmelerin sona ermesinin doğurduğu hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediğini, müvekkili şirketlere ait olan ... marka ve logosu içeren kurumsal kimlik giydirmelerini söküp, bunlara zarar verdiğini ayrıca ...A.Ş. unvanlı akaryakıt dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi akdederek ... bayisi olduğunu, davalı Şirket, ... ile akdettiği Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğindeki protokoller gereği kendisine teslim edilen ariyetleri de iade etmediğini, aksine ariyetleri pavo bayisi olarak haksız bir şekilde kullanmaya başladığını, davalı şirketin müvekkil şirketlere ait pompa ve diğer ekipmanları teslim almaya giden ekipleri de 25.03.2019 tarihinde istasyona almadığını, malzeme ve ekipmanlara da el koyduğunu, belirterek, dava konusu ariyetlerin tedbiren kullanılmasının önlenmesi, davalı şirketten alınarak müvekkili şirketlere ya da müvekkili şirketlerin muhafaza için göstereceği 3.
kişiye teslim edilmesi konusunda teminatsız, veya makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, ihtiyati tedbir talebine konu alacağın yargılamaya muhtaç olduğu, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceğine ilişkin somut durumun dosyaya yansımadığı gerekçesiyle şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili; taraflar arasındaki sözleşmelerin sona ermesinin akabinde, davalıya verilen ariyetlerin iadesi gerektiğini, ariyet sözleşmesinin niteliği göz önünde bulundurulduğunda izahtan vareste olduğunu, yerel mahkeme tarafından yaklaşık ispat kuralına riayet edilmediğini, ariyetlerin teslim tesellüm tutanağından, bayilik sözleşmesi ile ariyet sözleşmesinden ayrıca bayilik sözleşmesinin sona erdiğine dair belgelerden davanın haklılığının açıkça ortada olduğunu, bazı durumlarda tam ispat yerine, hakikate yakın gösterme şeklinde bir ispatın söz konusu olduğunu, bu halde talepte hakkı olma ihtimalinin bulunmasının yeterli kabul edildiğini, davalı tarafından ariyetlerin kullanılmaya devam etmesinin her geçen gün müvekkili şirketin zararını arttırdığını ve bu zararın telafisi güç hatta imkansız hale getirdiğini belirterek, dava konusu ariyetlerin tedbiren kullanılmasının önlenmesini, davalı şirketten alınarak müvekkili şirketlere ya da müvekkili şirketlerin muhafaza için göstereceği 3.
kişiye teslim edilmesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık; Bayilik sözleşmesi uyarınca ariyet olarak verilen demirbaşların sözleşmenin feshi nedeniyle iadesi olmadığı takdirde bedelinin tahsili istemine ilişkin davada, davalının elinde bulunan ariyet malzeme ve ekipmanların kulanılmasının önlenmesi yönünden tedbiren davacı yada davacını göstereceği 3. kişiye teslimi yönünde ihtiyati tebdir kararı verilmesi istemine ilişkindir. HMK 389 /(2) Maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
" Somut uyuşmazlığa benzer bir konuda ;Yargıtay 19 HD 2019/2981 esas 2019/4812 karar sayılı ve 17.10.2019 tarihli ilamı ile : Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir. Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının da uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.Açıklanan hukuki değerlendirme çerçevesinde bir davada hükümle elde edilebilecek hususta ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine, uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir.
Somut olayda taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmenin feshedildiği hususu ihtilafsızdır. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede ariyet olarak verilen demirbaşlarının sözleşmenin feshedilmesi halinde iade edileceği düzenlenmesi gereğince ariyet malların iadesi istemi ile açılan davada talep edilen tedbir hüküm sonucuna yönelik olup, işin esasınını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden mahkemece tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir isteyen davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 22/04/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/169696 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi