Rücuen Tazminat

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, «sigorta teminatı kapsamında» bulunduğu, davalının «taşıyıcı» konumunda olduğu, emtianın varma yerinde boşaltma sırasında bir kısmının hasarlı olduğu tespit edilerek tutulan tutanağın araç şoförünce imzalandığı, emtianın ambalaj şeklinin uluslararası taşımacılığa uygun olduğu, ancak yükün araç içine gereği gibi sabitlenmemesi ve «istifin» desteklenmemesi nedeniyle yol şartlarında istifin bozulduğu ve dava konusu hasarın meydana geldiği, yükleme taşıyıcı tarafından yapılmamış ise de, taşıyıcının yükün araç içine istiflenmesi ve sabitlenmesine nezaret etme yükümlülüğünün bulunduğu, davalı «taşıyanın» yükün araç içine istifi sırasında nezaret ederek gerekli uyarı ve müdahaleyi yapmamış olması nedeniyle hasardan gönderen ile birlikte sorumlu olduğu, davalının 4.204,67 USD'nin hasar tarihi itibariyle TL karşılığı olan 7.687,82 TL den sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 7.687,82 TL «rücu alacağının» dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1-Davalı ...'e gerekçeli kararın ....2013 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ...'in temyiz dilekçesini ise ....2013 tarihinde mahkemeye «ibraz» ettiği anlaşılmış olmakla, süresi içerisinde yapılmış bir temyiz başvurusu bulunmadığından, HUMK'nın 432/4. maddesi uyarınca davalı ...'in temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. ...-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı tarafından «alacağın temlik» alınmış olmasına göre, davalı ...'in yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ...-Dava, yurtiçi «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında «taşıyıcıya» karşı açılan rucuen tazminat istemine ilişkin olup, «hasarın» yükleme ve sabitleme hatası sebebiyle araç seyir halindeyken şoförün ani fren yapması ve çelik fıçıların öne kayması suretiyle meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Dairemizin yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, taşınacak emtianın araca yüklenmesi ve istiflenmesi gönderene veya alıcıya ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekmektedir.

Bu durumda, yüklemeyi gönderen yapsa dahi, davalı «taşıyıcının» da «nezaret görevinin» bulunduğu gözetilerek «hasarın» yükleme ve sabitleme hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, yüklenen malın özelliği ve mahiyeti de dikkate alınarak yüklemeyi kimin yaptığı, yükleme gönderen tarafından yapılmış ise tarafların «kusur oranlarının» tespiti yönünden konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

1-Davalı ...'e gerekçeli kararın ....2013 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ...'in temyiz dilekçesini ise ....2013 tarihinde mahkemeye «ibraz» ettiği anlaşılmış olmakla, süresi içerisinde yapılmış bir temyiz başvurusu bulunmadığından, HUMK'nın 432/4. maddesi uyarınca davalı ...'in temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. ...-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı tarafından «alacağın temlik» alınmış olmasına göre, davalı ...'in yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ...-Dava, yurtiçi «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında «taşıyıcıya» karşı açılan rucuen tazminat istemine ilişkin olup, «hasarın» yükleme ve sabitleme hatası sebebiyle araç seyir halindeyken şoförün ani fren yapması ve çelik fıçıların öne kayması suretiyle meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yüklemeyi gönderen yapsa dahi, davalı «taşıyıcının» da «nezaret görevinin» bulunduğu gözetilerek «hasarın» yükleme ve sabitleme hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, yüklenen malın özelliği ve mahiyeti de dikkate alınarak yüklemeyi kimin yaptığı, yükleme gönderen tarafından yapılmış ise tarafların «kusur oranlarının» tespiti yönünden konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Bu kapsamda, mahkemece yüklemenin kim tarafından yapıldığı üzerinde yeterince durulmadığı gibi, buna ilişkin taraf «delilleri toplanarak» bu konuda uzman bilirkişiden görüş de alınmamıştır.

Dairemizin yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, taşınacak emtianın araca yüklenmesi ve istiflenmesi gönderene veya alıcıya ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için gereken her türlü tedbiri alması gerekmektedir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, «sigorta teminatı kapsamında» bulunduğu, davalının «taşıyıcı» konumunda olduğu, emtianın varma yerinde boşaltma sırasında bir kısmının hasarlı olduğu tespit edilerek tutulan tutanağın araç şoförünce imzalandığı, emtianın ambalaj şeklinin uluslararası taşımacılığa uygun olduğu, ancak yükün araç içine gereği gibi sabitlenmemesi ve «istifin» desteklenmemesi nedeniyle yol şartlarında istifin bozulduğu ve dava konusu hasarın meydana geldiği, yükleme taşıyıcı tarafından yapılmamış ise de, taşıyıcının yükün araç içine istiflenmesi ve sabitlenmesine nezaret etme yükümlülüğünün bulunduğu, davalı «taşıyanın» yükün araç içine istifi sırasında nezaret ederek gerekli uyarı ve müdahaleyi yapmamış olması nedeniyle hasardan gönderen ile birlikte sorumlu olduğu, davalının 4.204,67 USD'nin hasar tarihi itibariyle TL karşılığı olan 7.687,82 TL den sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 7.687,82 TL «rücu alacağının» dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

… kemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, satışın ex-work satış olduğu, alıcının emtiayı sigorta ettirtmede yararı bulunduğu, davacının «sigorta ettirene» ödeme yaptığı, aynı zamanda sigorta ettirenin haklarını davacıya «temlik» ettiği, dava hakkının bulunduğu, «hasarın» makinelerin araca sabitlenmesindeki yetersizlikten kaynaklandığı, davalının, yüklemeye ve istiflemeye nezaret etmesinin gerektiği, ancak emtianın 4 parça ve 6 tondan fazla ağırlıkta bulunduğu, yükleme ve istiflemesinin davalı «taşıyıcının» mesleki bilgisini ve imkanlarını aştığı, «nezaret yükümlülüğünün» ihlal edildiğinin de kanıtlanmadığı, CMR 17/4-b-c maddeleri uyarınca sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda da «taşıyıcının» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

Ancak, anılan Konvansiyonun 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

… kemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, satışın ex-work satış olduğu, alıcının emtiayı sigorta ettirtmede yararı bulunduğu, davacının «sigorta ettirene» ödeme yaptığı, aynı zamanda sigorta ettirenin haklarını davacıya «temlik» ettiği, dava hakkının bulunduğu, «hasarın» makinelerin araca sabitlenmesindeki yetersizlikten kaynaklandığı, davalının, yüklemeye ve istiflemeye nezaret etmesinin gerektiği, ancak emtianın 4 parça ve 6 tondan fazla ağırlıkta bulunduğu, yükleme ve istiflemesinin davalı «taşıyıcının» mesleki bilgisini ve imkanlarını aştığı, «nezaret yükümlülüğünün» ihlal edildiğinin de kanıtlanmadığı, CMR 17/4-b-c maddeleri uyarınca sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, anılan Konvansiyonun 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, «hasar» veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

Bu durum karşısında, davacı vekilinin rapora yönelik itirazları dikkate alınıp, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istifleme bakımından «nezaret yükümlülüğünü» ihlal ettiği ve kusurlu olduğu kabul edilip, «kusur» oranları bakımından gerektiğinde ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

Davacı nezdinde sigortalı emtianın davalı tarafından İtalya’dan Türkiye’ye taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, «sigorta teminatı kapsamında» bulunduğu, davalının «taşıyıcı» konumunda olduğu, emtianın varma yerinde boşaltma sırasında bir kısmının hasarlı olduğu tespit edilerek tutulan tutanağın araç şoförünce imzalandığı, emtianın ambalaj şeklinin uluslararası taşımacılığa uygun olduğu, ancak yükün araç içine gereği gibi sabitlenmemesi ve «istifin» desteklenmemesi nedeniyle yol şartlarında istifin bozulduğu ve dava konusu hasarın meydana geldiği, yükleme taşıyıcı tarafından yapılmamış ise de, taşıyıcının yükün araç içine istiflenmesi ve sabitlenmesine nezaret etme yükümlülüğünün bulunduğu, davalı «taşıyanın» yükün araç içine istifi sırasında nezaret ederek gerekli uyarı ve müdahaleyi yapmamış olması nedeniyle hasardan gönderen ile birlikte sorumlu olduğu, davalının 4.204,67 USD'nin hasar tarihi itibariyle TL karşılığı olan 7.687,82 TL den sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 7.687,82 TL «rücu alacağının» dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esas olmakla birlikte, anılan Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, hasar veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

… emenin gönderici tarafından gerçekleştirildiği dikkate alındığında CMR m. l7/IV-c uyarınca taşımacıların sorumluluğunun söz konusu olmayacağı, diğer yandan emtianın «ihtirazi kayıt» konulmaksızın «teslim» alınmasının da «taşıyıcının» sorumsuzluğuna ilişkin ortaya konan hususları destekler nitelikte olduğu, bu sebeplerle taşınan emtiada meydana gelen zarardan dolayı davalı taşımacıların kusurunu …

Dosyada yer alan «ekspertiz raporu» ve bilirkişi raporları gözetildiğinde sigortalı emtia üzerinde meydana gelen «hasarın» taşıma sırasındaki istiflemenin hatalı ve sabitlemenin yetersiz şekilde yapılmış olmasından kaynaklandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, esasen bu durum mahkemenin de kabulündedir.

2- Dava, taşıma «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

CMR hükümlerine tabi taşımalarda «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen «hasar» ve kayıplardan sorumlu olacağı esas olmakla birlikte, anılan Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, hasar veya «kaybın» anılan nedenlerden kaynaklanması halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı hükme bağlanmıştır.

… emenin gönderici tarafından gerçekleştirildiği dikkate alındığında CMR m. l7/IV-c uyarınca taşımacıların sorumluluğunun söz konusu olmayacağı, diğer yandan emtianın «ihtirazi kayıt» konulmaksızın «teslim» alınmasının da «taşıyıcının» sorumsuzluğuna ilişkin ortaya konan hususları destekler nitelikte olduğu, bu sebeplerle taşınan emtiada meydana gelen zarardan dolayı davalı taşımacıların kusurunu …

Dosyada yer alan «ekspertiz raporu» ve bilirkişi raporları gözetildiğinde sigortalı emtia üzerinde meydana gelen «hasarın» taşıma sırasındaki istiflemenin hatalı ve sabitlemenin yetersiz şekilde yapılmış olmasından kaynaklandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, esasen bu durum mahkemenin de kabulündedir.