Bonoya dayalı ihtiyati hacizde genel kredi sözleşmesindeki yetki şartı uygulanmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/914 E. 2020/778 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bonoya dayalı olarak yapılan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, talebin dayandığı hukuki ilişkiye göre belirlenir; talep bonoya dayanıyorsa taraflar arasındaki ayrı bir sözleşmedeki (genel kredi sözleşmesi gibi) yetki şartı uygulanmaz. Bu durumda İİK 50 atfıyla HMK hükümleri çerçevesinde borçlunun yerleşim yeri, bononun keşide yeri veya ödeme yeri esas alınır; dayanak senette yetkili yer kararlaştırılmamışsa ve borçlunun adresi ile senedin düzenleme yeri aynı ise, alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz talep edemez.
Ele alınan sorunlar
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: Taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi gereği ihtiyati haciz kararının alacaklı bankanın ticari merkezinin bulunduğu yerde yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verildiği, bu nedenle yetki itirazının kabulüne ilişkin ek kararın kaldırılması ve borçluların yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Gerekçe: İİK 258/1 uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir; mahkemece yetki re'sen incelenemez, ancak itiraz süresinde yetkiye itiraz edilebilir. Alacaklının ihtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmış, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesine dayanılmamıştır. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde İİK 50 maddesi HMK hükümlerine atıfta bulunmaktadır; buna göre bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun/borçluların yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Geçerli bir yetki sözleşmesi varsa, kararlaştırılan yer mahkemeleri de yetkilidir. Dayanak bonoda yetkili yer belirlenmemiştir; borçluların adresi ve bononun düzenleme yeri Düzce'dir. Bonoya dayalı alacak aranılacağından alacaklı kendi ikametgahında ihtiyati haciz isteyemez. İhtiyati haciz talebinin bonoya dayalı olduğu anlaşıldığından, genel kredi sözleşmesindeki yetki koşulu bu talep için esas alınamaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, alacaklı ile borçlu arasındaki ayrı bir sözleşmede (genel kredi sözleşmesi) yer alan yetki şartının uygulanamayacağı ve yetkinin senedin niteliğine (keşide yeri, ödeme yeri, borçlu yerleşim yeri) göre belirleneceği yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 50 atfıyla HMK hükümleri çerçevesinde bonodan kaynaklanan borcun alacaklısının, borçlunun/borçluların yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde bulunan mahkemedir; taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi varsa kararlaştırılan yer mahkemesi de yetkilidir; ancak talep bonoya dayandığında, bono dışındaki ayrı bir sözleşmedeki yetki şartı esas alınamaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ bono↗ keşide yeri↗ yetki sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/914
KARAR NO 2020/778
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİH 05/09/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/815 D.İş - 2019/823 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/09/2020
İhtiyati haczin kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına ilişkin ek kararın ihtiyati haciz talep eden vekilince istinafı üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Talep eden alacaklı vekili, borçluların imzalamış olduğu 7.000.000-TL bedelli bononun 1.738.741,28-TL'lik kısmının karşılığı borcun ödenmediğini belirterek borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakların üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; ihtiyati haciz talebinin talep konusu alacak miktarı olan 1.738.741,28-TL'nin %15'i oranında teminat karşılığında kabulüne, borçluların 1.738.741,28-TL tutarında taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İ.İ.K'nun 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.
İTİRAZ
İtiraz edenler vekili ; mahkemenin uyuşmazlık açısından yetkisiz bulunduğu, ihtiyati hacze konu olan borç için 29.03.2017 tarihli bono düzenlendiği, dayanak bononun imza ve ödeme yerinin Düzce olduğu, kambiyo senetlerinden kaynaklı alacağı bulunan alacaklının kambiyo senedini borçlunun ikametgâhında ibraz zorunluluğu olduğundan, yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İTİRAZA CEVAP
Alacaklı /ihtiyati haciz talep eden vekili: alınan ihtiyati haciz kararının İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile infaz edilerek borçlular hakkında takibe geçildiği,taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi gereği ihtiyati haciz kararının bankanın ticari merkezinin bulunduğu yerde yetkili olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verildiğinden borçlular vekilinin yetki itirazının reddini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetkiye yönelik itirazının ihtiyati hacze konu bono üzerinde yetkili mahkemenin belirlenmemesi ve borçluların adreslerinin ve senedin düzenleme yerinin Düzce olması nedeniyle İ.İ.K 50. maddesi gereğince kabulü ile mahkemenin 2019/815 D.İş sayılı 21/05/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili;taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi gereği ihtiyati haciz kararı alacaklı bankanın ticari merkezinin bulunduğu yerde yetkili olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verildiğinden itirazın kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasını ve borçluların yetki itirazının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak ,yetki itirazı itiraz süresi için de ileri sürülebilecektir. Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi bonoya dayalı olarak yapılmış ,taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine dayanılmamıştır. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde; İİK 50. maddesi ile HMK hükümlerine atıfta bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun/veya borçluların yerleşim yerinde, bononun keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir. Geçerli bir yetki sözleşmesi bulunması halinde yetkili olduğu kararlaştırılan yer mahkemeleri de yetkili olacaktır.
Dayanak bono da yetkili yer belirlenmemiştir.Borçluların adresi Düzce,düzenleme yeri yine Düzce 'dir.Bonoya dayalı alacak aranılacak olduğundan alacaklı kendi ikametgahın da ihtiyati haciz isteyemeyecektir. Buna göre muterizlerin yetkiye itirazı haklı olup ,mahkemece yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.İhtiyati haciz talebinin bonoya dayalı olduğu anlaşılmakla genel kredi sözleşmesindeki mevcut yetki koşulu esas alınamayacağından alacaklı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş,alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun H.M.K 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/09/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/166032 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi