Haksız Rekabetin Tespiti ve Önlenmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2005/680 E. 2006/3049 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
derdestlik↗ ispat yükü↗ ilan↗ eksik inceleme↗ fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, sunulan ve toplanan kanıtlar ile bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 13.11.1998 tarihinde TTKB'ye izin için başvurmuş olmasına nazaran en geç bu tarihte kitabın 5846 sayılı FSEK anlamında eser haline geldiği ve davalının 12.02.1999 tarihli başvurusu karşısında daha önce aleniyet kazandığı karinesi oluştuğu, bu karinenin aksini ispat yükünün davalıya düştüğü, davalının dayandığı 25.02.1997 tarihli adi telif sözleşmesi, yazarların müsveddeleri, bilgisayar çıktıları ve tanık anlatımlarının özdeş nitelikteki ders kitabının davalı tarafından daha önce hazırlandığını ispat gücü taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının söz konusu kitabı çoğaltıp satışa sunma eyleminin önlenmesine, 5846 sayılı FSEK'nın 68/3. maddesi uyarınca, davalı elindeki kitapların ve bunların çoğaltılmasına yarayan film, kalıp ve benzer araçların genel hizmet amaçlı olanlar ile 3. kişilere ait olanlar hariç toplatılarak imhasına ve hükmün ilanına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının mali hak sahibi bulunduğu ders kitabının davalı tarafından izinsiz olarak kopya edilerek piyasaya sunulduğu iddiasına dayalı tecavüzün önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının kitabın okullarda okutulması izni istemiyle MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'na daha önce başvurarak izin alması ile esere aleniyet kazandırdığı karinesinin aksinin davalı tarafça ispat edilemediği sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, uzman bilirkişilerce büyük benzerlik taşıdığı saptanan taraflarca basılarak satışa sunulan "İlköğretim Matematik 7" adlı ders kitabının gerçek eser sahibinin kim olduğu noktasında toplanmaktadır. Oysa, mahkemece bu yön araştırılmamış, sözü edilen ders kitabını 5846 sayılı FSEK'nın 2/1-6. maddesinde tanımlanan anlamda ilk olarak meydana getirenin kim olduğu belirlenmemiştir.
Eser sahipliği sıfatı ve buna bağlı hakların saptanması amacı ile Muhsin ve Buhar vekilince eldeki dava davacısı mali hak sahibi ve yazar aleyhine açılan dava İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin derdest 2003/664 Esas sayılı dosyasında görüldüğüne göre, anılan Yasa'nın 15/3. maddesince açılan bu dava sonucunun bekletici sorun olarak kabulü gereği gözetilmeden eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/3587 E. 2019/2414 K.
Ortak:ilan
İncelediğiniz kararda… 6 sayılı FSEK anlamında eser haline geldiği ve davalının 12.02.1999 tarihli başvurusu karşısında daha önce aleniyet kazandığı karinesi oluştuğu, bu karinenin aksini «ispat yükünün» davalıya düştüğü, davalının dayandığı 25.02.1997 tarihli adi telif sözleşmesi, yazarların müsveddeleri, bilgisayar çıktıları ve tanık anlatımlarının özdeş nitelikteki ders kitabının davalı tarafından daha önce hazırlandığını ispat gücü taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının söz konusu kitabı çoğaltıp satışa sunma eyleminin önlenmesine, 5846 sayılı FSEK'nın 68/3. maddesi uyarınca, davalı elindeki kitapların ve bunların çoğaltılmasına yarayan film, kalıp ve benzer araçların genel hizmet amaçlı olanlar ile 3. kişilere ait olanlar hariç toplatılarak imhasına ve hükmün «ilanına» karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… a düzenlenen sözleşmenin 4.1.b maddesi gereğince her bir davacıya 25.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL sözleşme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalı Açılım Eğitim Öğretim AŞ'den tahsili ile davacılara ödenmesine, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 6.c maddesi gereğince 37.500,00 TL «cezai şartın» dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Açılım Eğitim Öğretim AŞ'den tahsili ile davacılara ödenmesine, manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davaya konu eserler yönünden davalı ... adının 2016-2017 Öğretim Yılında ilköğretim ve ortaöğretim okul-kurumlarında okutulacak ders kitapları listesinde «ilan» edildiğinin anlaşılması nedeni ile Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi’nden «dava konusu» kitapların ... adlı kişiye ait olduğu hususunun çıkartılmasına ve kitapların ... isimli kişinin adı altında çoğaltılıp yayınlanmasının engellenmesine, dava konusu …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ortaklık sözleşmesi · adi ortaklık · davanın konusu · emredici hüküm · cezai şart · olumsuz oy · fesih · taraf ehliyeti
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, FSEK’nun 10. maddesi hükmü ve yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde birlikte eser sahipliği durumunda, eser sahipleri arasında «adi ortaklık sözleşmesi» hükümlerinin uygulanacağı, eser sahiplerinden her birinin tek başına esere vaki tecavüzün önlenmesini talep etme hakkı olmakla birlikte, tek başına tazminat talep etme ya da dava dışı kişilerin de eser sahipliğinin tespitini talep hakkı bulunmadığı hususları nazara alınıp somut uyuşmalıkta davada ileri sürülen talep türleri itibariyle davacıların aktif dava «ehliyeti» konusunda olumlu «olumsuz» bir değerlendirme yapılmadan işin esasına girilerek ve birlikte eser sahibi olduğu kabul edilen dava dışı yazar Ahmet Sait Candan’ın taraf olmadığı işbu davada yazılı şekilde “«dava konusu» kitapların eser sahiplerinin davacılar ... ve ... ile dava dışı yazar Ahmet Sait Candan olduğunun tespitine, davacılar ... ve ... lehine sözleşme kapsamında payları oranında ücret ve «cezai şartın» tahsiline” karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. (2) Bozma sebep ve şekline göre davalılar vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmes …
… a düzenlenen sözleşmenin 4.1.b maddesi gereğince her bir davacıya 25.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL sözleşme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalı Açılım Eğitim Öğretim AŞ'den tahsili ile davacılara ödenmesine, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 6.c maddesi gereğince 37.500,00 TL «cezai şartın» dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Açılım Eğitim Öğretim AŞ'den tahsili ile davacılara ödenmesine, manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davaya konu eserler yönünden davalı ... adının 2016-2017 Öğretim Yılında ilköğretim ve ortaöğretim okul-kurumlarında okutulacak ders kitapları listesinde «ilan» edildiğinin anlaşılması nedeni ile Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi’nden «dava konusu» kitapların ... adlı kişiye ait olduğu hususunun çıkartılmasına ve kitapların ... isimli kişinin adı altında çoğaltılıp yayınlanmasının engellenmesine, dava konusu …
A.Ş. tarafından «dava konusu» kitaplara ilişkin "eserin umuma alenileşmemesi" kararının verilmediği, ayrıca davacılar tarafından hazırlanılan kitaplar hakkında MEB Talim Terbiye Kurulu onayının alınabilmesi için davalı yayınevince birden fazla anılan Kurul'a başvuruda bulunulduğu, bu nedenlerle sözleşme kendiliğinden feshedilmediğinden davacılar tarafından, ayakta duran sözleşmeye dayalı olarak telif ücreti ve «cezai şartın» istenilebileceği gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
… rak vücuda getirdiği eserler üzerindeki mali ve manevi hakların ihlal edildiği kabul edilerek, yazar Ahmet Sait Candan’ın taraf olarak yer almadığı işbu davada “....«dava konusu» kitapların eser sahiplerinin davacılar ... ve ... ile dava dışı yazar Ahmet Sait Candan olduğunun tespitine ve davacılar ... ve ... lehine sözleşme kapsamında payları oranında ücret ve «cezai şart» ödenmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/6217 E. 2011/3929 K.
Ortak:ispat yükü
İncelediğiniz kararda… 6 sayılı FSEK anlamında eser haline geldiği ve davalının 12.02.1999 tarihli başvurusu karşısında daha önce aleniyet kazandığı karinesi oluştuğu, bu karinenin aksini «ispat yükünün» davalıya düştüğü, davalının dayandığı 25.02.1997 tarihli adi telif sözleşmesi, yazarların müsveddeleri, bilgisayar çıktıları ve tanık anlatımlarının özdeş nitelikteki ders kitabının davalı tarafından daha önce hazırlandığını ispat gücü taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının söz konusu kitabı çoğaltıp satışa sunma eyleminin önlenmesine, 5846 sayılı FSEK'nın 68/3. maddesi uyarınca, davalı elindeki kitapların ve bunların çoğaltılmasına yarayan film, kalıp ve benzer araçların genel hizmet amaçlı olanlar ile 3. kişilere ait olanlar hariç toplatılarak imhasına ve hükmün «ilanına» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu hususun «ispat yükü» de, davalı borçludadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyet tazminatı · cezai şart · kötü niyet tazminatı · ifa · istirdat · kötü niyet · kötüniyet · yetkisizlik kararı
Benzer bu kararda… unma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yapılan sözleşme ile kitapların tüm mali haklarının ve bir kısım manevi hakların kullanılması «yetkisinin» davacı-karşı davalıya verildiği, Lise 1,2 ve 3 müzik kitaplarının mali haklarının MEB tarafından ders kitabı olarak okutulmasına onay tarihinden itibaren davacı-karşı davalıya geçeceği, onay tarihinin 25.12.2006 tarihi olduğu, 07.06.2005 tarihinde de liselerin 4 yıla çıkarıldığı ancak liselerin hazırlık sınıfı yönünden serbest bırakıldığı ancak 15-20 okulun hazırlık sınıfı uygulamasına devam ettiği, sözleşmeye göre hazırlık sınıfı kitabı yönünden sözleşmenin 14. maddesi hükmü uyarınca 30.8.2004 tarihinden geçerli olduğu, 1.6.2005 tarihli daha önceki yayımcı Ocak Yayımları A.Ş’ne çekilen ihtarla zaten biten sözleşmeden bahsedildiği, bu durumun sözleşmenin 30.08.2004 tarihinde geçerli olduğunu gösterdiği, sözleşmenin 10. maddesinde zaman içinde meydana gelecek değişikliklerin düzenlendiği, tarafların liselerin 4 yıla çıkacağından haberdar olduğu, hazırlık kitabı için değişikliğe gidileceğinin düzenlenmediği, davacı-karşı davalı yönünden öngörülmeyen bir halin bulunmadığı, davalı-karşı davacının da 5 yıl süre ile başkasına bu haklarını devir edemeyeceği, ödemenin iadesi gibi ağır sonuca maruz kalacağı, tarafların edimlerini «ifa» ettikten sonra ödemenin iadesinin istenmesinin hukuken korunamayacağı, davacı-karşı davalının diğer ders kitaplarının onayı alındıktan 2 gün sonra ve sözleşmeden de 1,5 yıl sonra takibe başlamasının «kötü niyetinin» göstergesi olduğu, davacı- karşı davalının Lise 1, 2 ve 3. sınıf müzik kitaplarına ilişkin sözleşmede belirlenen telif ücretini şartlar gerçekleştiği halde ödemediği, bu nedenle yine sözleşmede belirlenen «cezai şartı» da ödemesi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın reddine ve 25.000 YTL üzerinden %40 «kötüniyet tazminatına» mahkumiyetine, karşı davanın ise kabulüne karar verilmiştir.
… iği ancak, daha sonra liselerin 4 yıla çıkarılması ve hazırlık sınıflarının kaldırılması nedeniyle kitabın satış imkanının kalmadığı ve davalı tarafından da kitabın «teslim» edilmediği iddiasına dayalı ödenen ücretin «istirdadı» için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, karşı dava ise, taraflar arasında yapılan sözleşme nedeniyle Lise 1, 2 ve 3. sınıf ders kitapları yönünden hak kazanılan telif ücretinin ve «cezai şartın» tahsili istemine ilişkindir.
Davalı- karşı davacı, davaya cevap dilekçesinde davacı-karşı davalının asıl davada %40 «kötü niyet tazminatına» mahkum edilmesini talep etmiş, mahkemece kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.
Oysa, İİK’nun 67/2. maddesindeki düzenlemeye göre, takibin haksız ve kötü niyetli görülmesi halinde, istem varsa alacaklı aleyhine «kötü niyet tazminatına» hükmedilmesi gerekmektedir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2005/680 E., 2006/3049 K.
11. Hukuk Dairesi 2005/680 E., 2006/3049 K.
BEKLETİCİ SORUN
ESER SAHİBİ
TECAVÜZÜN ÖNLENMESİ
5846 S. FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU [ Madde 15 ]
5846 S. FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU [ Madde 21 ]
5846 S. FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU [ Madde 2 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada (Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi)'nce verilen 05.10.2004 tarih ve 2004/181-2004/224 sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilince bastırılan ve MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanhğı'nın (TTKB) 23.07.1999 tarih ve 2002 sayılı kararı ile 1999-2000 öğretim yılından itibaren beş yıl süreyle ders kitabı olarak kabul edilen "İlköğretim Matematik 7" adlı ders kitabının piyasaya sunulmasından sonra davalı tarafından aynı kitabın kopyasını kendi adına bastırarak anılan kuruldan 22.05.2000 tarihli ders kitabı olarak kabul kararı aldırarak satışa çıkartıldığını ileri sürerek, davalının haksız rekabetinin önlenmesini, davalıya ait kitabın tüm nüshaları ile basım için gerekli materyallerin toplattırılarak imhasını, tazminat haklarının saklı tutulmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilince basılan kitabın davacıya ait kitabın TTKB'ce ders kitabı olarak kabulünden (5) ay (11) gün önce aynı kurula incelenmek üzere sunulduğunu, ancak (15) ay (10) gün sonra onay verildiğini, davacının müvekkiline ait kitabı taklit ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, sunulan ve toplanan kanıtlar ile bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 13.11.1998 tarihinde TTKB'ye izin için başvurmuş olmasına nazaran en geç bu tarihte kitabın 5846 sayılı FSEK anlamında eser haline geldiği ve davalının 12.02.1999 tarihli başvurusu karşısında daha önce aleniyet kazandığı karinesi oluştuğu, bu karinenin aksini ispat yükünün davalıya düştüğü, davalının dayandığı 25.02.1997 tarihli adi telif sözleşmesi, yazarların müsveddeleri, bilgisayar çıktıları ve tanık anlatımlarının özdeş nitelikteki ders kitabının davalı tarafından daha önce hazırlandığını ispat gücü taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının söz konusu kitabı çoğaltıp satışa sunma eyleminin önlenmesine, 5846 sayılı FSEK'nın 68/3.
maddesi uyarınca, davalı elindeki kitapların ve bunların çoğaltılmasına yarayan film, kalıp ve benzer araçların genel hizmet amaçlı olanlar ile 3. kişilere ait olanlar hariç toplatılarak imhasına ve hükmün ilanına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının mali hak sahibi bulunduğu ders kitabının davalı tarafından izinsiz olarak kopya edilerek piyasaya sunulduğu iddiasına dayalı tecavüzün önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının kitabın okullarda okutulması izni istemiyle MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'na daha önce başvurarak izin alması ile esere aleniyet kazandırdığı karinesinin aksinin davalı tarafça ispat edilemediği sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, uzman bilirkişilerce büyük benzerlik taşıdığı saptanan taraflarca basılarak satışa sunulan "İlköğretim Matematik 7" adlı ders kitabının gerçek eser sahibinin kim olduğu noktasında toplanmaktadır. Oysa, mahkemece bu yön araştırılmamış, sözü edilen ders kitabını 5846 sayılı FSEK'nın 2/1-6. maddesinde tanımlanan anlamda ilk olarak meydana getirenin kim olduğu belirlenmemiştir.
Eser sahipliği sıfatı ve buna bağlı hakların saptanması amacı ile Muhsin ve Buhar vekilince eldeki dava davacısı mali hak sahibi ve yazar aleyhine açılan dava İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin derdest 2003/664 Esas sayılı dosyasında görüldüğüne göre, anılan Yasa'nın 15/3. maddesince açılan bu dava sonucunun bekletici sorun olarak kabulü gereği gözetilmeden eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.03.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/16534900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz