Gümrük müşavirinin teslim belgesi sunamaması nedeniyle kayıp emtiadan sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/406

KARAR NO 2020/1036

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/06/2017

NUMARASI 2014/962 Esas 2017/530 Karar

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/10/2020

Taraflar arasında görülen dava neticesinde; Dairemizce verilen hükmün Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından bozularak iadesi üzerine yapılan duruşma sonunda dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; sigortalı ...l Elektronik.. A.Ş.'nin müvekkili şirkete 19269065 nolu nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, sigortalının Hong Kong'da yerleşik "S... Limided" isimli firmadan 04/07/2013 tarih ve 13-0134-04 nolu fatura muhteviyatı... olarak satın alınan 2 kap 8000 adet (14,28 kg net-15,98 kg brüt ) IC MSB 1231-LF entegre emtiasının Taıpeı havalanından İstanbul AHL'ye ve oradan da Manisa'ya, Manisa...esislerine kadar olan hava ve kara nakliyesinin... sorumluluğunda Hawb Twtpe 137630 nolu Air-Waybill kapsamında 06/07/2013 günü TK 051 nolu uçuş ile gerçekleştiğini, gümrük işlemlerin tamamlanması için... Gümrük Müşavirliğinin sorumluluğundayken kaybolduğunu, sigortalı tesislerinde 8000 adet emtianın olmadığını tespit edildiğini davalı ...Gümrük Müşavirliği tarafından keşide edilen Bakırköy ...

Noterliği'nin 13/01/2014 tarih ve 0... yevmiye nolu ihtarname ile davalının rücu talebini reddettiğini, davalılardan gerçekleştirilen nakliye ve gümrük işlemleri sırasında meydana gelen 61.600-usd'lik hasar bedelinin 20/12/2013 ödeme tarihinden itibaren işleyecek banka reeskont faizi işletilerek davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... Gümrük Müşavirliği ....ltd.şti vekili; sadece gümrükleme işlemlerinde hizmet verdiklerini, davacının iddia ettiği gibi fiziksel olarak taşınan emtinan teslim alınmasının söz konusu olmadığını, gümrük antreposundan çıkan ürünlerin doğrudan nakliyeciye teslim edildiğini, davacının beyanında geçen belgelerini de müvekkilinin değil THY veya gümrük idaresinden temin edilebileceğini, ayrıca zararın kendilerinden kaynaklandığı yönünde yazılı herhangi bir delilleri olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı ... vekili; müvekkiline izafeten dava açılamayacağını, husumet yönündeki itirazını sunduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin iddia edilen zarardan dolayı kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, talep edilen tazminat bedelinin yasaya aykırı ve fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ

Mahkemece, taşınan yükün bir kısmının zayi olması nedeni ile teslim edilmediği, bu durumda taşıyıcı ve yardımcılarının zarardan sorumlu olduğu, hava yolu ile uluslararası hava yolu taşımalarında uygulanması gereken Varşova Konvansiyonu hükümlerine göre tazmini gereken miktarın karar tarihine en yakın olacak şekilde belirlenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından daha önce değeri belirlenen 2 kap 16 kg emtianın karar tarihinden önceki SDR cinsinden değerinin belirlenerek hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle , davacı vekilinin davasının kısmen kabulü ile; 420.15-USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı 4 maddesi gereği faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili; ... Gümrük Müşavirliği'nin çalışanının emtialar için kapı teslim belgesi imzaladığını, diğer davalı ... Lojistik'e teslimini yaparak nakliye işlemini başlattığını, her iki davalı tarafından da bu belgenin dosyaya sunulmadığını, nakliyesi yapılan emtianın Atatürk Havalimanı dışına çıkmadığını, bilirkişi raporlarındaki yanılgının bu noktada olduğunu, sundurma diye tabir edilen alanda kaybolduğunu ya da çalındığını, emtiaların karayolları aracına yüklenip yolda kaybolmuş olsa idi bilirkişilerin haklı olabileceğini belirterek eksik inceleme ve araştırma sonucu tesis edilen hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Katılma yoluyla istinaf talebinde bulunan ... Gümrük Müşavirliği ve Loj. Hizm. Ltd. ...vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının dava ve iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğu, davacı tarafından kapı teslim belgesinin gümrük müdürlüğünden ya da THY A.O'ndan edinilmesinin mümkün olduğunu, davacıya mahkemece tam sekiz celse eksiklikleri gidermesi için süre verildiğini ancak davacı tarafça davasının ispata yönelik olarak Horoz Taşımacılık Şirketi ya da dava dışı ... Şirketi'nden ... Taşımacılık ile yapılan taşıma belgelerinin ne de diğer istenen belgelerin sunulmadığını, karara dayanak bilirkişi raporunda; "fiili ithalden sonra meydana gelen hasar ya da kayıplardan gümrük müşavir ve ithalat edimi sırasında görevli çalışanlarının bu gibi durumlarından sorumlu tutulmasının mümkün görülmediği, davalı Gümrük Müşavirliği firmasının taşınan yükün İstanbul Atatük Havalimanı'ndan sonra alıcıya teslimi için gerekli olan teslim almayı ve taşımayı yapmış olduğuna ilişkin belgenin de dosya ekinde bulunmadığı, anılan tüm gerekçelerle davalılardan ...'nin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı" nın da belirtildiğini belirterek, müvekkili aleyhine verilen kısmen kabule ilişkin hükmün kaldırılarak, davanın müvekkili bakımından tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde; 2017/784 Esas-2019/232 Karar sayılı ve 21/02/2019 tarihli hüküm ile; hava taşıyıcısının emtiayı gümrüğe teslim etmekle ve emtianın evraklarının da gümrük müşaviri tarafından teslim alınmakla sorumluluğunun sona erdiği, davalı Gümrük Müşaviri firma bu aşamada eşyaları kara taşıyıcısına teslim ettiğine dair hiçbir belge sunamamakta, bir açıklama da yapamamakta olduğundan eşyanın ... Gümrük Müşaviri ..Ltd.Şti uhdesindeyken kaybolduğu, kara taşıyıcısına teslim ettiğini belgeleyemediği, esasen ithalat işlemlerini yapması nedeniyle bu belgeleri mahkemeye sunabilecek durumda olduğu ancak sunulmadığının anlaşıldığı, davalı... Gümrük Müşaviri ..Ltd.Şti hava taşıyıcısı veya onun ifa yardımcısı olmadığından sınırlı sorumluluk hükümlerinden de yararlanamayacağı, Eşyanın kaybı davalı ...

Gümrük Müşavirliği ..Ltd.Şti ne tesliminden sonra vaki olduğundan kayıp emtia bedelinden davalı ... Gümrük Müşaviri..ltd.şti nin sorumlu olduğu, İlk derece mahkemesince sigortalının gümrük müşavirinin hava taşıyıcısı diğer davalıyla birlikte sınırlı sorumluluk hükümlerine tabii tutulmasının yerinde görülmediği, davacı sigortalısına 61.600-USD ödediğini belirterek, davalılardan tazminini istemiş ise de; sigortalı emtia dosyaya sunulan 04/07/2013 tarihli faturaya göre 56.000- usd değerinde olduğu, sigortalı ile sigortacının arasındaki sigorta akdi hükümleri gereği, %10 ilave bedel 5.600.usd ve fatura bedeli ile birlikte 61.600- usd ödeme yapmış ise de, gerçek zarar kapsamında olmadığından davalılardan talep edilemeyeceği, uçuş tarihi ile aynı tarihte düzenlenen faturanın gerçek zarar tutarını teşkil ettiği,kara taşımasını yükümlendiği belirlenemeyen davalı ...'nun herhangi bir sorumluluğu kalmadığı , ithalat işlemleri için eşyayı Gümrük kapı kağıdı ile teslim alan ancak AHL den Manisaya taşınmak üzere kara taşıyıcısına sağlam bir vaziyette teslim ettiğini ispat edemeyen davalı gümrük müşavirliği şirketinin fatura bedeli kadar sorumluluğuna gidilerek tazmin ile yükümlü tutulması gerektiği, sınırlı sorumluluk hükümleri uyarınca sorumlu tutulmasının dosya kapsamına uygun olmadığı, davacı vekili hükmü davalı S...

yönünden de istinaf etmiş ise de kara taşımasını davalı taşıyıcının yaptığının ispatlanamadığı, davalı hava taşıyıcısının sınırlı sorumluluk dahilinde verilen hükmü istinaf etmediği ,davalı hava taşıyıcısı aleyhinde verilen hükmün kesinleştiği anlaşılmakla davalı hava taşıyıcısı yönünden hükmü istinaf eden davacı vekilinin istinaf sebebleri adı geçen davalı yönünden yerinde görülmediği ,emtianın kaybından sorumlu olmadığı yönünde bir delil getiremeyen davalı ... Gümrük Müşaviri Ltd.Şti.'nin dava konusu bedelin 56.000-USD fatura bedeli kadar tutarın tazmininden sorumlu olduğu sonucuna varıldığı kanaatiyle istinafa konu hükmün davalı ... Gümrük Müşavirliği Ltd.Şti yönünden kaldırılarak yeniden hüküm verilmiş,ancak hüküm kısmen kaldırıldığından yargı gideri ve vekalet ücretleri bakımından bütünlük sağlanabilmesi için hükmün kesinleşen yönleri tekrarlanmak suretiyle ferileri yeniden yazılmıştır.

Dairemizin anılan kararının davacı ve davalı ...Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 11. HD'nin 2019/2409 Esas-2020/592 Karar sayılı ve 21/01/2020 tarihli ilamı ile; bölge adliye mahkemesince, davalı ...Gümrük Müşavirliği ve Loj. Hizm. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazının kısmen kabulü neticesinde ilk derece mahkemesi kararı tamamen kaldırılıp, esas hakkında yeniden hüküm kurulması gerekirken, ilk derece mahkemesi kararının sadece davalı ... Gümrük Müşavirliği ve Loj. Hizm. Ltd.Şti. yönünden davanın kısmen kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verilerek yalnızca bu kısım yönünden yeniden hüküm kurulmasının doğru olmadığı, bölge adliye mahkemesi kararının re’sen bozularak kaldırılmasına, bozma neden ve şekline göre, davalı ...

Gümrük Müşavirliği ve Loj. Hizm. Ltd.Şti. vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmediğine karar verilmiştir. Dairemizce usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyulmuştur.Davalı hava taşıyıcısının emtiayı AHL gümrüğüne teslim etmekle ve emtianın evraklarının da gümrük müşaviri tarafından teslim alınmakla sorumluluğu sona ermiştir.Davalı Gümrük Müşaviri firma bu aşamada eşyaları kara taşıyıcısına teslim ettiğine dair hiçbir belge sunamamakta, bir açıklama da yapamamakta olduğundan eşyanın ... Gümrük Müşaviri ..Ltd.Şti uhdesindeyken kaybolduğu,kayıp emtiayı kara taşıyıcısına teslim ettiğini belgeleyemediği, esasen ithalat işlemlerini yapması nedeniyle bu belgeleri mahkemeye sunabilecek durumda olduğu ancak sunulmadığının anlaşıldığı, davalı ...

Gümrük Müşaviri ..Ltd.Şti hava taşıyıcısı veya onun ifa yardımcısı olmadığından sınırlı sorumluluk hükümlerinden de yararlanamayacağı, eşyanın kaybı davalı ... Gümrük Müşavirliği ..Ltd.Şti ne tesliminden sonra vaki olduğundan kayıp emtia bedelinden davalı ... Gümrük Müşaviri..ltd.şti nin sorumlu olduğu, İlk derece mahkemesince sigortalının gümrük müşavirinin hava taşıyıcısı diğer davalıyla birlikte sınırlı sorumluluk hükümlerine tabii tutulmasının yerinde görülmediği, davacı sigortalıya 61.600-usd ödediğini belirterek, davalılardan tazminini istemiş ise de; sigortalı emtia dosyaya sunulan 04/07/2013 tarihli faturaya göre 56.000- usd değerinde olduğu, sigortalı ile sigortacının arasındaki sigorta akdi hükümleri gereği, %10 ilave bedel 5.600.usd ile birlikte 61.600- usd ödeme yapmış ise de, bu hüküm davacı ile sigortalı arasında geçerli olup, gerçek zarar kapsamında olmadığından davalılardan talep edilebilecek bir tutar olmadığı, uçuş tarihi ile aynı tarihte düzenlenen faturanın gerçek zarar tutarını teşkil ettiği, ithalatın gerçekleştiği anlaşılmakla kara taşımasını yükümlendiği belirlenemeyen davalı ...'nun herhangi bir sorumluluğu kalmadığı sonucuna varıldığı, ithalat işlemleri için eşyayı Gümrük kapı kağıdı ile teslim alan ancak AHL den Manisaya taşınmak üzere kara taşıyıcısına sağlam bir vaziyette teslim ettiğini ispat edemeyen davalı gümrük müşavirliği şirketinin fatura bedeli kadar sorumluluğuna gidilerek tazmin ile yükümlü tutulması gerektiği sonucuna varılmış ,hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamı gereği hükmün bütünüyle kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2017 Tarih, 2014/962 Esas-2017/530 Karar sayılı hükmünün H.M.K.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın KISMEN KABULÜNE;

56. 000-USD'nin (davalı ...'nin 420.15-USD ile sorumlu olması kaydıyla) dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4.a maddesi gereği USD döviz faizi işletilerek ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan tahsiliyle davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, "

2-Davalı ... Gümrük Müşavirliği ve Lojistik Hizmetleri Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak, "Alınması gerekli 8.370,27-TL karar harcından davacı tarafından yatırılan 2.301,85- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.068,42- TL'nin davalılardan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından ödenen 2.327,05- TL peşin harçların davalılardan (...

87. 99-TL den sorumludur.) alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından ödenen 4.450-TL bilirkişi ücreti ve 422,75-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.872,75- TL yargı giderinin kabul ve red oranı nazara alınarak takdiren 4.430-TL'sinin davalılardan ( ... 32,51-TL den sorumludur. ) alınarak davacıya verilmesine,

Davacı vekili için takdir olunan 12.552,69-TL nispi vekalet ücretinin davalı...Gümrük Müşavirliği ve Loj. Hizm. Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

Reddedilen miktar yönünden Davalı ... Gümrük ...Ltd.Şti. vekili için takdir olunan 2.725- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,

Hakkındaki dava kısmen kabulüne karar verilen davalı ... Ltd. İzafeten ... Taşımacılık ve Tic. A.Ş. vekili için takdir olunan 13.459,41-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine,"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

İstinaf yoluna başvuran davalı ...Gümrük Müşavirliği ve Loj. Hizm. Ltd.Şti.'den alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 31,40- TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 13- TL'nin adı geçen davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 98-TL posta masrafının davanın kabul ve ret oranı dikkate alınarak 90-TL'sinin davalı ... Gümrük Müşavirliği ..ltd.Şti den alınarak davacıya verilmesine, Hükümden sonra davalı ... Gümrük ...Ltd.Şti.'nin gider avansından karşılanan davanın reddi oranı dikkate alınarak 3,60-TL'sinin davacıdan alınarak adı geçene davalıya ödenmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 21/10/2020