TTK 82/7 zayi belgesi talebinde tacirin özen yükümlülüğü ve mücbir sebep şartı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1238 E. 2020/1044 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin kanunda sayılan mücbir sebeplerden (afet, hırsızlık vb.) biriyle ve tacirin iradesi dışında zıyaa uğramış olması ile tacirin bu belgelerin korunması için gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması şarttır; defterlerin işlem sürecinde ihmal sonucu kaybedilmesi ve olayın oluşumuna dair delil sunulamaması halinde zayi belgesi talebi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı → ret
İddia: Davacı, genel kurul toplantı ve müzakere defterini diğer defterlerin aksine, tescil işlemleri için güvenli saklama yerinden çıkarıp Ticaret Sicil Memurluğuna götürme sürecinde kaybettiğini, bunun insanlık hali olduğunu, zayi kararı verilmemesi halinde şirketin ticari hayatına devam edemeyeceğini ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi istenebilir. Bu düzenlemeden yararlanabilmek için davacının bir yandan defter ve belgelerin korunması için gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş olması, diğer yandan zıyaın kendi iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı ya da yok olması gerekmektedir. Somut olayda davacı yasada sayılan mücbir sebeplere dayanmamıştır; tacirin bu düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması gerekirken, davacı bu özeni göstermemiştir. Olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin bir delil de mevcut olmadığından zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 82/7 kapsamında zayi belgesi talebinin, defterlerin işlem sürecinde ihmal sonucu kaybı gibi kanunda sayılan mücbir sebep hallerine girmeyen durumlarda reddedileceğine ilişkin bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebinde bulunmak için tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesine başvurması gerekir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ TTK 82/7↗ basiretli tacir özeni↗ mücbir sebep↗ ticari defter↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1238
KARAR NO 2020/1044
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/09/2020
NUMARASI 2020/611 Esas - 2020/499 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/10/2020
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı, ... unvanlı, ... ticaret sicil numaralı ticari işletmelerine ait genel kurul toplantı ve müzakere defterlerini 21.08.2020 tarihinde kaybetmiş olduklarını, TTK madde 82 (7) numaralı fıkra uyarınca İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 02.12.2019 tarih , 2019 yılı onaylı Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, tacir olan davacının talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu, ayrıca kanunda zayi belgesi verilebilecek hallerin TTK.82/7 maddesinde sınırlı olarak sayıldığı, somut olayda zayi istenen belgelerin kaybedilmesinin bu sınırlı hallerden olmadığı dikkate alındığında sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı, şirkete ait diğer yasal defterlerin hepsini güvenli yerde muhafaza ettiklerini sadece şirket işlerinin yürütülmesi için gerekli kararların alındığı Genel kurul toplantı ve müzakere defteri değişiklik işlemleri yapılması nedeni ile alınan kararları İstanbul Ticaret Sicil Memurluğundan tescil işlemler yaptırmak için güvenli şekilde saklanılan yerden alındığını ve bu işlemin tamamlanması safhasında kaybettiklerini, insanlık hali olarak düşündüklerini, şirketin ticari hayatına devam edecek kararları almaları için, firma sahiplerinin ve ailesinin geleceğinin temin edilmesi için ticari hayatına devam etmek ve gelir elde etmek zorunda olduğunu, zayi kararı verilmemesi halinde firmanın bundan sonraki dönemler için T.T.K kanunlarına göre işlemleri yapma şansı kalmayacağını, ticari hayatına devam edemeyeceğini, Genel kurul toplantı ve müzakere defteri olmadan firmanın hiçbir işlem yapma şansı kalmadığını, bu olayın hem firma sahibinin ve ailesinin ekonomisine hemde ülke ekonomisine zarar vereceğini, bu sebeplerden dolayı defterin zayi kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı şirket yetklisi karar defterinin işlemler sırasında kaybedildiğini ileri sürmektedir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.
İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda, davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, olup tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerektiği, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlamına geldiği, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin bir delilin de mevcut olmadığı anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacının istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/10/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/164519 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi