Rekabet yasağı ceza koşulu davasında görevli mahkeme ticaret mahkemesidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/390 E. 2021/513 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
rekabet yasağı sözleşmesi
Gerekçe özeti
İşçinin hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak TBK'nın 444 ilâ 447. maddeleri kapsamında öngörülen ceza koşulu alacağının tahsili istemine ilişkin davalar, TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliğindedir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan düzenleme bu hükmü ortadan kaldırmamıştır ve bu tür davalarda görevli mahkeme ticaret mahkemesidir, iş mahkemesi değildir.
Ele alınan sorunlar
Rekabet yasağı ihlaline dayalı ceza koşulu alacağı davasında görevli mahkemenin belirlenmesi → kabul
İddia: Davacı vekili, ilk derece mahkemesinin 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun TTK 4/1-c fıkrasındaki düzenlemeyi değiştirdiği yönündeki gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, rekabet yasağını mutlak ticari dava olarak belirleyen düzenlemenin yürürlükteki Ticaret Kanunu'nda da tekrar edildiğini, kanun koyucunun bunu 7036 sayılı Kanun'la bertaraf etmek istemediğini ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi, mülga 5521 sayılı Kanun'un 1. maddesinden farklı olarak, İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıkları da iş mahkemelerinin görev alanına almıştır; ancak her iki düzenlemede de sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevi iş mahkemelerine verilmiştir ve aradaki fark yalnızca bu kapsam genişlemesinden ibarettir. 7036 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yapılan düzenleme, TTK'nın 4/1-c maddesini ortadan kaldırmamaktadır. Ticari davaları düzenleyen TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince, işçinin rekabet yasağına ilişkin TBK'nın 444 ilâ 447. maddelerinde düzenlenen uyuşmazlıklar mutlak ticari dava niteliğindedir ve bu tür dava ve uyuşmazlıklara ticaret mahkemelerince bakılması gerekir. Mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığa ticaret mahkemesince bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İşçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra rekabet yasağını ihlali nedeniyle öngörülen ceza koşulu alacağı davalarında, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun TTK 4/1-c hükmünü ortadan kaldırmadığı ve görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu yönünde daire tarafından kurulan özgün gerekçe niteliğindedir; bölgesel ve ikna edici emsal değeri taşır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İşçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak TBK 444-447. maddeleri kapsamında öngörülen ceza koşulu alacağı davalarında, TTK 4/1-c maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliği bulunduğundan görevli mahkeme ticaret mahkemesidir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi bu görevi iş mahkemelerine devretmemiştir.
- Dava şartı
- göreve ilişkin dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet yasağı↗ ceza koşulu↗ mutlak ticari dava↗ görevsizlik↗ dava şartı↗ iş mahkemesi görev alanı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/390
KARAR NO 2021/513
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/12/2019
NUMARASI 2019/425 2019/1293
DAVA
Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021
Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili;Davalının iş akdinin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiği 19.09.2018 tarihine kadar da silo sistemleri satış yöneticisi görev yaptığı, davalının müvekkil şirketin ticari sırrı niteliğindeki üretim, stok, ...alanlarına ilişkin hassas bilgilere sahip olduğunu, ticari sırlara önemli ölçüde vakıf bir pozisyonda çalışırken iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davalının işten ayrıldıktan sonra önce müvekkil şirket bayilerinden gölge yapı'da, sonra da rakip konumundaki entegre alçı'da çalışmaya başladığını,davalının; işten ayrıldığı tarihten başlamak üzere 2 yıllık süre ile, işveren şirketin çalışma konusu olan yapı alçıları ve bunların türevleri ile,.. benzer nitelikte bir işte herhangi bir ünvan ve sıfat altında çalışmama, şahsen veya ortak olarak yeni şirket veya işyeri kurmama veya kurulmuş olan şirketlere ortak olarak katılmama...yönünde taahhütte bulunduğunu, aksi halde son aldığı aylık brüt ücretin 24 katı tutarında tazminat ödemeyi taahhüt ettiğini ,davalı rekabet yasağı kaydını ihlal ettiğinden şimdilik 5.000-tl nin dava tarihinden itibaren faiz işletilerek davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; görev konusu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen dikkate alınmasını gerektiğini, 5521 sayılı İş mahkemeleri kanununun 1. Maddesi uyarınca İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yerinin iş mahkemeleri olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davalının , sözleşmenin fesih edildiği 19/09/2018 tarihine kadar davacı şirkette Satış Yöneticisi olarak çalıştığı, davalının imzaladığı taahhütnamede belirtilen rekabet etmeme yasağı ve cezai şartın düzenlendiğini,işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonraki dönem için rekabet etmeme yasağının TBK' nun 6. Bölümünde yer alan 444. Vd maddelerinde düzenlendiği, İş Mahkemeleri Kanunu gereğince TBK nun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuki uyuşmazlığın İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiği,davanın ticari dava olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın görevli bulunan İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; verilen görevsizlik kararının yerleşik yargı kararlarına aykırı olduğunu,mahkemenin 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun TTK'nun 4/1-c fıkrasındaki düzenlemeyi değiştirdiği yönündeki gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, rekabet yasağını mutlak ticari dava olarak belirleyen mülga ticaret kanunu düzenlemesinin, yürürlükteki Ticaret Kanunu'nda da aynı şekilde güncellenerek tekrar edilmesi, kanun koyucunun bu konudaki iradesini ortaya koyduğunu, bu hükmü 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'yla bertaraf etmek isteseydi, bu yöndeki iradesini en azından gerekçede belriteceğini belirterek kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibariyle, hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra işçinin rekabet yasağını ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak öngörülen ceza koşulu alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece, görevsizlik kararı 12.10.2017 tarihli, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. Maddesindeki iş mahkemelerinin görev alanına ilişkin düzenlemeye dayandırılmıştır.7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde, "(1) İş mahkemeleri;.... 6098 sayılı TBKnun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,.. ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir.Anılan düzenleme ile mülga 5521 sayılı kanun'un 1.
maddesinden farklı olarak, iş kanunu kapsamında kalmayan ve sadece TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır. Gerek 5521 ,gerekse 7036 sayılı kanunun iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyenhükümlerde sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevini iş mahkemelerine vermiştir. Aralarındaki fark, İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesine tabii olanlara ilişkin sözleşmelerden kaynaklı hukuk uyuşmazlıklarının da iş mahkemesinin görev alanına alınmasından ibarettir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan düzenlemenin, TTK'nın 4/1.c maddesini ortadan kaldırdığından söz edilemez.Ticari davaları düzenleyen TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince, işçinin rekabet yasağına ilişkin TBK'nın 444 ilâ 447.
maddelerinde düzenlenen uyuşmazlıklar mutlak ticari dava olup, bu tür dava ve uyuşmazlıklara ticaret mahkemelerince bakılması gerekir .Mutlak ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığa ticaret mahkemesince bakılması gerekirken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.Açıklanan bu gerekçelerle,görevsizlik kararı yerinde görülmediğinden kararın kaldırılması, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/425 Esas-2019/1293 Karar sayılı ve 19/12/2019 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-3 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.02/04/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/164098 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi