Ciro yoluyla bono hamilinin sebepsiz zenginleşme davasında yetki
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1408 E. 2020/1296 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Ciro yoluyla bonoyu devralan üçüncü kişi hamil ile keşideci arasında akdi ilişki bulunmadığından, zamanaşımına uğramış bonoya dayalı TTK 732 kapsamındaki sebepsiz zenginleşme davasında sözleşmeye özgü yetki kuralı (TBK 89/1 uyarınca alacaklının ikametgahı) uygulanamaz; itirazın iptali davasına özgü bir yetki düzenlemesi bulunmadığından davada HMK 6. madde gereğince genel yetki kuralı uygulanır ve yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
Ele alınan sorunlar
Zamanaşımına uğramış bonoya dayalı sebepsiz zenginleşme davasında yetkili mahkeme → ret
İddia: Davacı vekili, takibin kambiyo senedine dayalı haciz yolu değil genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi olduğunu, para borcuna ilişkin alacağın alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, İİK'na göre HMK'daki yetki kurallarının icra takipleri için de geçerli olduğunu ve İstanbul Anadolu İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu ileri sürerek yetkisizlik kararının kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: İtirazın iptali davalarına özgü bir yetki düzenlemesi bulunmadığından yetki hususunda genel yetki kuralları uygulanır. HMK 6. madde gereğince genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir; HMK 10. madde uyarınca sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda ayrıca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir. Davalı tarafça cevap dilekçesiyle usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmuş ve Gaziantep Mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürülmüştür. Dava, zamanaşımına uğramış bonolara dayalı olarak TTK 732. madde kapsamında sebepsiz zenginleşmeye dayanmaktadır. Davalı keşideci, davacı ise ciro yoluyla bonoyu devralan üçüncü kişi hamil olduğundan taraflar arasında akdi (sözleşme) ilişkisi bulunmamaktadır. Sözleşme ilişkisi bulunmadığından, TTK 732. maddeye dayalı bu davaya, sözleşmeye dayalı davalarda uygulanan TBK 89/1'e göre alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olması mümkün değildir. Bu durumda genel yetki kuralına göre yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri olan Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ciro yoluyla bonoyu devralan hamilin keşideciye karşı açtığı TTK 732 kapsamındaki sebepsiz zenginleşme davasında, taraflar arasında akdi ilişki bulunmadığından sözleşmeye özgü yetki kuralının (TBK 89/1) uygulanamayacağı ve genel yetki kuralının geçerli olacağı yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İtirazın iptali davasına özgü bir yetki düzenlemesi bulunmadığından genel yetki kuralları uygulanır; ciro yoluyla bonoyu devralan hamil ile keşideci arasında akdi ilişki bulunmaması nedeniyle sözleşmeye dayalı davalardaki ifa yeri yetkisi (TBK 89/1) uygulanamaz, yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki itirazı↗ genel yetki kuralı↗ sebepsiz zenginleşme↗ ciro yoluyla hamil↗ sözleşme ilişkisi↗ itirazın iptali↗ kambiyo senedi↗ bono↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1408
KARAR NO 2020/1296
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/07/2020
NUMARASI 2019/839 Esas-2020/283 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/12/2020
Yetki itirazının kabulüne ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ddosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalının borçlusu olduğu senetlere dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu, icra takibinin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak başlatıldığını ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, yetki itirazında bulunduklarını, borçlunun yerleşim yeri olan Gaziantep Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca takibe konu bonoların zamanaşımına uğradığını, zamanaşımına uğrayan bonoların aralarında temel ilişki bulunmayan hamil ile keşideci arasında yazılı delil başlangıcı da kabul edilemeyeceğini, sebepsiz zenginleşme nedenine dayanıldığı düşünülse bile buna bağlı alacak hakkının da zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ
Davanın ilk olarak açıldığı Asliye Hukuk Mahkemesince yetki itirazının kabulüne dair hükmün dairemizce istinaf incelemesi yapılarak Dairemizin 2019/264 Esas-2019/249 Karar sayılı ve 28/02/2019 tarihli kararıyla;mahkemenin görevi incelenmeden ve yetkili mahkeme gösterilmeden yetkisizlik kararı doğru görülmediği gerekçesiyle353(1)a-3 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir. Verilen görevsizlik kararı nedeniyle dosyanın intikal ettiği mahkemece ;H.M.K'nın 6. maddesi gereğince davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, aynı kanunun 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılmasının mümkün olduğu, davalının yerleşim yerinin Gaziantep olduğu ,davanın TTK'nın 732.madde kapsamında sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, davacının bonoların lehtarı olmayıp ciro yoluyla devralan 3.
kişi hamil olduğundan temel ilişkiye dayanması mümkün olmadığı, davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından TTK'nın 732. maddesindeki özel düzenleme gereği TBK 89/1 gereği alacaklının ikametgahı mahkemelerinin yetkili olmasının mümkün görülmediği gerekçesiyle yetkili mahkemenin Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan yetki itirazının kabulü ile ,karar kesinleştiğinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; borçluya karşı başlattıkları İst. Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibinin kambiyo senetleri ile haciz takibi olmayıp genel haciz yoluyla başlatmış oldukları ilamsız takip olduğu, para borcuna ilişkin bir alacak nedeniyle başlatıldığı, para borçlarının, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğini, İİK'na göre de HMK.'nın ön gördüğü yetki kurallarının icra takipleri için de geçerli olduğunu, İstanbul Anadolu İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu belirterek, yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; zamanaşımına uğramış bonolara dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. H.M.K.'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Öte yandan, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda, aynı kanunun 10.maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılması mümkündür. 6100 sayılı H.M.K.'nın 19. maddesinin 2. bendinde “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.
Somut olayda davalı tarafça usulüne uygun olarak cevap dilekçesi ile ilk itiraz olarak yetki itirazında bulunulduğu ve yetkili mahkemenin Gaziantep Mahkemeleri olduğu ileri sürülmüştür. Dava itirazın iptaline ilişkin olup ,itirazın iptali davalarına özgü yetki düzenlemesi olmadığından , yetki hususunda genel yetki kuralları uygulanır. Davalının yerleşim yerinin Gaziantep olduğu, davanın zaman aşımına uğramış bonolara dayalı olarak T.T.K.'nın 732.madde kapsamında sebepsiz zenginleşmeye dayandığı açıktır. Davalının keşideci olduğu ,davacının ise ciro yoluyla devralan üçüncü kişi hamil olduğundan davanın tarafları arasında akdi ilişki bulunmadığı anlaşılmaktadır.Bu durumda davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından T.T.K'nın 732.
maddesine dayalı elde ki davaya ,sözleşmeye dayalı davalarda uygulanan TBK nun 89/1 gereği alacaklının ikametgahı mahkemelerinin yetkili olması da mümkün değildir.Genel yetki kurallarına göre davada yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri olan Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu görüldüğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 08/12/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/163654 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi