Çek istirdadı davasında yetki: TTK 792 özel hüküm, haksız fiil yetkisi uygulanmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1438

KARAR NO 2020/1343

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/09/2020

NUMARASI 2020/422 Esas-2020/319 Karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/12/2020

Yetki itirazının kabulüne ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin yetkili hamili olduğu birçok kıymetli evrakın, kargo şirketi aracılığıyla müvekkili şirketin genel müdürlük adresine gönderilirken kargo aracında kimliği belirsiz kişiler tarafından gerçekleştirilen hırsızlık olayı neticesinde çalındığını, olay nedeniyle İstanbul C.Başsavcılığı'nca 2020/72296 soruşturma numarası üzerinden soruşturma açıldığını, aynı zamanda çalınarak kaybolan kambiyo evraklarının iptali için İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/221 Esas sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığını, kaybolan çeklerin; ... Bankası İzmit E5 Şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş. olan, ... seri numaralı, 11.06.2020 keşide tarihli, 16.500-TL bedelli, ... Bankası Aydın Şubesine ait, keşidecisi ...Ltd.

Şti. olan, ... seri numaralı, 30.05.2020 keşide tarihli, 50.000-TL bedelli, ... Alanya Çarşı Şubesine ait, keşidecisi ... A.ş. olan, ... seri numaralı, 26.06.2020 keşide tarihli, 27.140-TL bedelli çek, ... Bankası Sanayi Sitesi Şubesine ait, keşidecisi ...ltd. Şti. olan, ... seri numaralı, 30.07.2020 keşide tarihli, 75.000-TL bedelli, ... Bankası Çukurambar Ticari-Ankara Şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş. olan, ... seri numaralı, 31.07.2020 keşide tarihli, 16.000-TL bedelli çekler olduklarını, bahse konu bu beş adet çekin tüm bu çeklerin arkalarında İstanbul 5. ATM nin 2020/221 Esas sayılı dosyasına ilişkin tedbir kararı olduğu ibaresi açıkça yazılı bulunmasına rağmen kötü niyetle icra takipleri başlatıldığını, davalının çeklerin çalıntı olduğunu bile bile iktisap etmiş olup kötü niyetli olduğunu ileri sürerek davaya konu çeklerin istirdadına, çeklerin bedellerinin bahse konu icra takipleri neticesinde ödenmiş olması ve süreç içinde ödenmek zorunda kalınması halinde tahsil edilen bedelin tahsil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davanın usulden ve esastan reddinin gerektiğini, yetkili mahkemenin genel hükümler saklı kalmak kaydı ile davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibe başlandıktan sonra menfi tespit davası açılmışsa takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, iş bu davada tüm davalıların İstanbul'da ikamet etmekte ve müvekkili şirketin adresinin ... Mahallesi ... Sok. No:... Daire : ... Güneşli Bağcılar / İstanbul olduğundan ve icra takiplerinin başlatıldığı adliyelerin de İstanbul / Bakırköy olduğundan yer yönünden yetkili mahkemelerin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyan ederek yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, gerek HMK'da gerekse TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almadığı, bu durumda davanın HMK 6.maddesi gereğince genel yetkili mahkeme olan davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği, davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması, davalı şirketinin merkezinin Bağcılar/İstanbul olması karşısında İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisiz olduğu, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle davanın yetki nedeni ile reddine, karar kesinleştiğinde dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın müvekkilinin hakimiyet alanındaki çeklerin çalınması iddiasına dayandığını, şikayetleri üzerine davalılar hakkında hırsızlık olayı nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 20202/72296 soruşturma numarası üzerinden soruşturma açıldığını, davalıların çekleri çalmalarının bir suç olduğunu veya çalıntı olduğunu bile bile çekleri almalarının da çalıntı malı bilerek alma suçunu oluşturduğunu, bu haliyle suçun bir haksız fiil olduğunun açık olduğunu, bu nedenle çeklerin davalıların haksız fiilleri ile elden çıkmış çekler olduğu ve haksız fiilin esas alınarak M.K.

16. Maddesine göre zarar gören müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; TTK nun 792.madde uyarınca açılmış ,davacının rızası dışında elinden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir. Davacı vekili ;davanın haksız fiil hükümlerine dayalı olduğunu ileri sürmekte ise de ;kaybolan çekin hamili tarafından başvurulacak yol TTK '82.maddesinde özel düzenlemelere konu edildiğinden genel hüküm niteliğindeki haksız fiil hükümlerinin ,bu bağlamda haksız fiile dayalı davalarda uygulanacak yetki kuralının somut olayda uygulanabilirliği bulunmamaktadır. 6102 sayılı TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bu durumda açılan davanın H.M.K.'nın 6. Maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanan açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

Davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması nedeniyle , davalı şirketin merkezinin Güneşli-Bağcılar/İstanbul olduğu belirlenmiş,buna göre yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri bulunduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yetki itirazının kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.yazılı sebeblerle istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,(red) İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 17/12/2020