Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talep edilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1173 E. 2020/1408 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Konusu para alacağı olan davalarda, davalının belirli bir mal varlığı değeri dava konusu edilmediği takdirde HMK 389 kapsamında ihtiyati tedbir talep edilemez; bu hallerde koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz talep edilebilir. İhtiyati haciz talebinin kabulü için ise İİK 257 ve 258 uyarınca alacaklının, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı olduğunu ve haciz sebeplerini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; bu ispat sağlanmadıkça talep reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talep edilebilirliği → ret
İddia: Davacı vekili, ret kararının ilgili kanun hükümlerine uygun olmadığını ve müvekkilinin mağduriyetinin/delillerin ortada olduğunu ileri sürerek ihtiyati tedbir talebinin kabulünü istemiştir.
Gerekçe: HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebilir. Konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmamaktadır; bu tür davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir. Somut olayda davalıların taşınır ve taşınmaz malları davanın konusunu teşkil etmediğinden ihtiyati tedbir talebinin reddi isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulunun sağlanıp sağlanmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, dava konusu 3 adet çekin müvekkili banka tarafından ödendiğini, ödemenin dekontla sabit olduğunu ve delillerin ortada olduğunu belirterek ihtiyati haciz talebinin kabulünü istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talep edebilir. İİK 258/1'in 2. cümlesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek zorundadır; yani İİK 257/1 kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin geldiğini yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. Dosyada, davacı banka tarafından davalı şirket çeklerinin hamil hesabına banka mevcudundan ödendiği, üçüncü şahsın usulüne uygun ibrazda bulunup bulunmadığının ve dekonttan sonra çek bedeli ödenmeden davalı şirketten talimat alınarak şirket hesaplarına iade sağlandığının ileri sürüldüğü görülmüştür. Çek hamiline yapılan ödemenin davalılardan talep edilip edilemeyeceğinin yapılan yargılama sonucunda belirleneceği gözetildiğinde, sunulan delillere göre yaklaşık ispatın sağlanmadığı ve ihtiyati haciz isteminin reddinde isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği, bu hallerde ihtiyati haciz yolunun izlenmesi gerektiği yönündeki tespit, benzer uyuşmazlıklarda BAM'ın istikrarlı yaklaşımını yansıtmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ para alacağı davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1173
KARAR NO 2020/1408
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 27/04/2020 (Ara Karar)
NUMARASI 2020/279 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/12/2020
İlk derece mahkemesince verilen 27/04/2020 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekili; vekili, davalı ... Tic.A.Ş.'nin keşidecisi olduğu 3 adet çekin personelin hatasından faydalanarak çek bedelleri hamil ... ödenmeksizin, şirket hesabına iade edilmesinin sağlandığını ve aynı gün hesaptan davalı ... tarafından çekildiğini, davalılara ait çek bedellerinin müvekkili banka tarafından ödenmek zorunda kaldığını, davalıların sebepsiz zenginleştiğini, başlatılan takibe haksız itiraz edildiğini, davalıların alacağın tahsilini imkansız kılma yönünde tasarruflarda bulundukları bilgisine ulaşıldığını, bu nedenlerle davalıların kayıtlı menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklarına ilişkin ihtiyati haciz kararı verilmesini, kabul edilmemesi halinde mallar üzerine tasarruf işlemini kısıtlayan tedbir konulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece dava konusu uyuşmazlıkta davalının taşınır ve taşınmaz mallarının dava konusu olmaması nedeniyle koşulları oluşmadığından ihtiyati tedbir talebinin HMK'nun 389.ve devamı maddeleri gereğince reddine; alacağın yargılamayı gerektirmesi, deliller itibariyle ihtiyati haciz verilmesi için İİK'nun 258.maddesi kapsamında yaklaşık ispat koşulunun sağlanmaması nedeniyle cevap dilekçesi için geçen süre ile delillerin toplanmasından sonra talepte bulunulması halinde yeniden değerlendirilmek üzere ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekili; dava konusu 3 adet çekin davalılar yerine müvekkili banka tarafından ödendiğini, ret kararı ile ilgili kanun hükümlerinin uyuşmadığını, müvekkili bankanın davadışı üçüncü şahıs olan ... hesabına yapmış olduğu ödemenin çek ödeme dekontu ile sabit olduğunu, müvekkili bankanın mağduriyetinin ve delillerin ortada olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir.Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Somut olayda, davalıların taşınır ve taşınmaz mallarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır.
HMK.nun 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği,somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1.
Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Dosya kapsamı sunulan delillerin incelenmesinde ,davacı banka tarafından banka nezdindeki davalı şirket hesabından ödenmek üzere ibraz edilen davalı şirket çeklerinin hamil hesabına banka mevcudundan ödendiği ileri sürülmektedir.Üçüncü şahsın usulune uygun olarak ibrazda bulunup bulunmadığı,düzenlenen dekonttan sonra çek bedeli ödenmeden davalı şirketten talimat alınarak şirket hesaplarına iade sağlandığı beyan edilmektedir. Çek hamiline yapılan ödemenin davalılardan talep edilip edilemeyeceği yapılan yargılama neticesi belirleneceği gözetildiğinde sunulan delillere göre yaklaşık ispatın sağlanmaması nedeniyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.İstinaf nedenleri yerinde görülmeyen ihtiyati haciz/tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/12/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/163256 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi