6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Malı çekincesiz kabul eden alıcının gecikme cezası talep hakkının düşmesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1133 E. 2021/553 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Davacının nitelemesi: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Alıcı, sözleşmede öngörülen termin tarihine uyulmadığı iddiasına dayanarak gecikme cezası (cezai şart) talep edebilmek için, malı teslim alırken çekince koymalı veya ifayı kabul etmemelidir; TBK 179/2 uyarınca malı çekincesiz kabul eden ve ardından kısmi ödemeler yapan alıcının, aylar sonra düzenlediği gecikme cezası faturasına dayanarak bu hakkı ileri sürmesi mümkün değildir. Ayrıca ticari satımdan kaynaklanan alacak, tutarı yargılama sırasında netleştirilse de likit sayılır ve icra inkâr tazminatının reddi için likit olmama gerekçesi yeterli değildir.

Ele alınan sorunlar

Gecikme cezası (cezai şart) talep hakkının çekincesiz ifa kabulü nedeniyle düşmesi → ret

İddia: Davalı, davacının malları termin tarihine riayet etmeden gecikmeli teslim ettiğini, sözleşmenin 3.13 ve 3.14. maddeleri gereğince gecikme cezası (cezai şart) talep hakkı bulunduğunu, bu hak için ifayı kabul etmeme veya çekince koyma zorunluluğu olmadığını, cezai şartın istenmeyeceğinin davacı tarafından ispatlanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Fatura konusu malların 01.03.2018 tarihinde davalıya teslim edildiği ihtilafsızdır. Davalı, malları bu tarihte teslim alarak ticari defterlerine işlemiş ve ardından 06.03.2018, 10.03.2018 ve 30.05.2018 tarihlerinde kısmi ödemeler yapmıştır. Davalı, malı teslim aldıktan ve kısmi ödemeler yaptıktan 4 ay sonra gecikmeden doğan tazminat açıklamalı fatura düzenlemiştir; bu fatura davacının kayıtlarında mevcut değildir. Sözleşmenin 3.14. maddesinde termin tarihinden sonraki teslimatlarda gecikme cezası uygulanacağı öngörülmüş olsa da, davalı TBK 179/2 gereğince ürünleri teslim alarak ifayı çekincesiz olarak kabul etmiştir. Malı çekincesiz kabul ettikten ve kısmi ödeme yaptıktan 4 ay sonra gecikme cezası faturası düzenlenmesi nedeniyle davalının gecikme cezası talep hakkı bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ticari satım alacağının likit olması ve icra inkâr tazminatı → ret

İddia: Davalı, alacağın yargılama sonucunda belirlendiğini, bu nedenle likit olmadığını ve icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Ticari satımdan kaynaklanan alacak likit olduğundan, davalı vekilinin icra inkâr tazminatına ilişkin istinaf sebepleri yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Malın çekincesiz teslim alınması ve ardından kısmi ödeme yapılması halinde, sonradan düzenlenen gecikme cezası faturasına dayanılarak cezai şart talep edilemeyeceğine ilişkin TBK 179/2 yorumu bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cezai şart gecikme cezası çekincesiz ifa kabulü itirazın iptali likit alacak icra inkâr tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 179/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1133

KARAR NO 2021/553

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/06/2020

NUMARASI 2018/1063 Esas - 2020/258 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/04/2021

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,davalının ,davacıdan mont imalatı için talepte bulunduğunu, davacının montları imal ederek davalıya teslim ettiğini, imalat bedeli olarak 125.335-TL fatura gönderildiğini,davalının fatura ve cari hesaptan kalan 2.263,84 -TL ile borcun 90.000- TL lik kısmını çeşitli tarihlerde ödediğini, kalan borcunu ödememesi üzerine Gaziosmanpa ...İcra Müd. ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattıklarını, borçlunun takibe itiraz ettiğini,davalının haksız ve kötüniyetli şekilde takibe itiraz ettiğini beyan ederek, yapılan itirazın iptaline, takibin davalının yapmış olduğu 2.034,34 TL ödeme düşüldükten sonra 34.565,50 Tl üzerinden devamına, davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili,davacı firmaya 10.10.2017 tarihli "Hazır Alım Sözleşmesi"kapsamında mont imalatı yaptırdığını,her iki model montun adet ve termin tarihinin sözleşmenin parçası sayılan sipariş formunda 30.12.2017 olarak bildirildiğini,davalının yaptığı iş itibarı ile termin tarihinin son derece önemli olduğunu, ancak davacının termin tarihine riayet etmediğini, 2 ayı aşkın gecikmeli olarak 01.03.2018 tarihinde eksik teslimat yapıldığını, davalının sözleşmenin 3.13 ve 3.14 maddeleri gereğince doğan haklarını kullanarak söz konusu madde gereğince doğan tazminat ve cezai şartı davacı adına tahakkuk ettirip 06.07.2018 tarihli ... nolu 34.564,50- TL bedelli faturayı düzenleyerek gönderdiğini, ayrıca cari hesaptan olan bakiye borcunda icra takip dosyasında ödendiğini ,davacıya borç bulunmadığını beyan ederek davanın reddine ve davacının kötü niyet tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece icra dosyası, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacının faturayı düzenlemesinden sonraki tarihli davalı tarafından fatura düzenlenmiş olması, davalının TTK 23, TBK 117,125/2 ve 223 maddeleri gereğince gecikmeli ve eksik teslim iddiaları konusunda davacıya yöneltilmiş talebi bulunmaması ve ifayı kabul etmeden ve ifa kabulü sırasında cezai şart talep hakkını saklı tuttuğuna dair çekince koymadığından davanın kabulü ile davalının itirazının 34.564,50- TL üzerinden iptaline ve davalının asıl alacağın % 20 si 6.913-TL inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili,mahkemece davacı şirketin ediminde temerrüde düştüğü hususunun gözardı edildiğini,davacının malları zamanında teslim etmediğini,termin tarihine riayet etmediğini, bu hususun irsaliyeli faturadan anlaşılacağını,TBK 212 maddesinin mahkemece hatalı yorumlandığını,BK 101/f-2 gereği belirli bir vadenin belirlenmesi veya muacceliyet ihbarı durumunda ihtar koşulu aranmayacağını, satıcının borcun ifasında geciktiğini ve mütemerrit olacağını, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.13 ve 3.14 maddeleri gereğince davalının cezai şart talep hakkı bulunduğunu, bu konuda davalının ifayı kabul etmemesi ve cezai şart hakkını saklı tuttuğunu beyan etmesine gerek olmadığını, düzenlenen cezai şart faturasının icra takibinden çok önce düzenlendiğini, cezai şartın istenmeyeceğine ilişkin hususun davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini,ayrıca alacak yargılama ile belirlendiğinden likit olmadığını inkar tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; ticari satım nedeni düzenlenen 1.3.2018 tarihli faturadan kalan bakiye alacağa ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir. Taraflar arasında 10.10.2017 tarihli " Hazır Alım Sözleşmesi " düzenlenerek fatura konusu malların 01.03.2018 tarihinde davalıya teslim edildiği hususu ihtilafsızdır. Takip konusu faturanın 01.03.2018 tarihinde her iki tarafın defterine kaydedildikten sonra davalı tarafından 06.03.2018 tarihinde 60.000-TL ,10.03.2018 tarihinde 10.000- TL ve 30.05.2018 tarihinde 20.000-TL ödeme yapılmış, ancak davalı tarafından fatura teslim tarihinden 4 ay sonra davacıya gecikmeden doğan tazminat açıklamalı 34.564.50- TL lik fatura düzenlenmiştir, bu fatura davacı kayıtlarında mevcut değildir.

Sözleşmenin 3.14 maddesinde ürünler için termin tarihinden sonraki teslimatlarında gecikme cezası uygulanacağı taahhüt edilmiş,ancak davalı tarafından 1.3.2018 tarihinde ürünler teslim alınarak davacının düzenlediği faturayı ticari defterlerine işlenmiştir. Davalının TBK 179/2 maddesi gereğince ürünleri teslim alarak ifayı çekincesiz olarak kabul ettiği, malı çekincesiz kabul ettikten ve kısmi ödeme yaptıktan 4 ay sonra gecikme cezası faturası düzenlemesi nedeniyle gecikme cezası talep hakkı bulunmamaktadır.Ticari satımdan kaynaklanan alacak likit olduğundan davalı vekilinin icra inkar tazminatına ilişkin istinaf sebebleri yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle ;davalı vekilinin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalıdan alınması gereken 2.361,10-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 644,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.716,42- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 16,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/04/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/161203 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.