6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yabancı mahkeme kararının tenfizi şartlarının oluştuğu gerekçesiyle istinaf reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1500 E. 2021/1331 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tanıma ve tenfizistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz

★ EmsalTanıma-tenfiz usulü

Gerekçe özeti

Yabancı mahkeme kararının tenfizinde tenfiz hakimi, kararı esastan inceleyip hukuka uygunluğunu denetleyemez; MÖHUK 54. maddedeki karşılıklılık, münhasır yetki dışında olma, kamu düzenine aykırı olmama ve davalının usulüne uygun çağrılmış veya temsil edilmiş olması şartlarının somut olayda gerçekleştiği tespit edildiğinde tenfiz talebinin kabulü doğrudur.

Ele alınan sorunlar

Yabancı mahkeme kararının tenfizi şartlarının oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Davalı, tenfiz istemine konu kararın kamu düzenine aykırı olup olmadığının araştırılmadığını ve borca mahsuben verdiği taşınmazların değerinin düşük gösterildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: MÖHUK 54. maddesine göre yabancı mahkeme kararının tenfizi için; Türkiye ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan anlaşma veya fiilî uygulamanın bulunması, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı olmaması ve davalının hükmü veren mahkemede usulüne uygun çağrılmış veya temsil edilmiş olması gerekir. Buna karşılık MÖHUK'da kabul edilen sisteme göre tenfiz hakimi yabancı mahkeme kararını esastan inceleyemez ve hukuka uygunluğunu denetleyemez. Somut olayda Türkiye ile Azerbaycan arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması nedeniyle karşılıklılık esasının bulunduğu, tenfizi istenen kararın kesinleştiği, ilam konusunun Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmediği, davalının yabancı yargılamada avukatla temsil edildiği ve hükmün Türk kamu düzenine aykırılık taşımadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davanın kabulüne yönelik ilk derece mahkemesi kararı doğru bulunmuştur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Tenfiz davalarında hakimin yabancı ilamı esastan inceleyemeyeceği ve MÖHUK 54. maddedeki şartların somut olayda nasıl değerlendirileceğine ilişkin genel ilke içermesi nedeniyle emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tenfiz tanıma karşılıklılık esası münhasır yetki kamu düzenine aykırılık esastan inceleme yasağı

Atıf yapılan mevzuat: 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) — 5718 sayılı MÖHUK 54 · 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) — MÖHUK 54/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1500

KARAR NO 2021/1331

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/10/2020

NUMARASI 2018/1210 Esas- 2020/579 Karar

DAVA

Tanıma Ve Tenfiz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/09/2021

İlk derece mahkemesince verilen davanın kabulüne dair kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili bankanın, 20/07/2006 tarihli kredi sözleşmesi, bu sözleşme ile ilgili 20/07/2006 tarihli garanti sözleşmesi ve 03/08/2009 tarihli sözleşme nedeniyle davalıdan asıl borçlu ... Limited Şirketi'ne kefaleti nedeniyle kredi borcundan, faizinden ve gecikme cezasından kaynaklanan toplam 128.455,62-USD ve yatırılmış devlet resmi 1,4 AZN alacaklı olduğunu, asıl borçlu ve müştereken sorumlu davalı aleyhine Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Bingedi İlçe Mahkemesinde 2(001)–4065/2014 sayılı alacak davasını açtığını ve bu davanın kabul edildiğini, mahkemenin vermiş olduğu kararın 04/07/2014 tarihinde kesinleştiğini, borcun ilama rağmen bugüne kadar halen ödenmediğini, bu sebeple davalı aleyhine icrai takibat yapılabilmesi için işbu tenfiz talebinde bulunma zaruretinin doğduğunu beyanla davalı aleyhine verilen ve kesin hüküm haline gelen Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Bingedi İlçe Mahkemesi'nin vermiş olduğu 03/06/2014 tarihli ve 2(001)–4065/2014 sayılı kararının tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davadan usulüne uygun şekilde haberdar edildiği halde cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalarda ise Azerbaycan'daki yargılama sürecinde kendisine tebligat gönderilmediğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, tenfize konu yabancı mahkeme kararının kamu düzenine aykırı olmadığı, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında ilâmların tenfizini mümkün kılan 2004/6988 sayılı kanunla onaylanmış uluslararası bir anlaşmanın mevcut olduğu, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verildiği, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bir yönünün bulunmadığı, davalının vekil ile mahkemede temsil edildiği, MÖHUK 54/1 maddesinde yer alan tenfiz koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde; davacı tarafa borca mahsuben vermiş olduğu taşınmazların değerinin düşük gösterildiğini, mahkemece tenfiz istemine konu olan kararın kamu düzenine aykırı olup olmadığının araştırılmadığını ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizine ilişkindir. 5718 sayılı MÖHUK'un 54. maddesine göre yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilebilmesi için; Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilamın dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı halde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması, o yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması koşullarının varlığı gerekmektedir.

Buna karşılık, MÖHUK’da kabul edilen sisteme göre, tenfiz hakimince yabancı mahkeme kararı esastan incelenemez ve hukuka uygunluğu denetlenemez. Somut olayda, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyet arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması nedeniyle mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin karşılıklılık esasının bulunduğu, tenfizi istenen mahkeme kararının 04/07/2014 tarihinde kesinleştiği, ilam konusunun münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine girmediği, Azerbaycan mahkemesindeki yargılamasında davalının avukat ile temsil edildiği, hükmün Türk kamu düzenine aykırılık taşımadığı anlaşılmış olup, davanın kabulüne yönelik ilk derece mahkemesi kararı doğru olduğundan, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalının istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 59,30-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 23/09/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/159976 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

Onandı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/8858 E. 2023/2899 K. · Onandı

Karşılıklılık ve kamu düzenine uygunluk koşullarında yabancı ilamın tenfizi

Gerekçe özeti

İki devlet arasında adli işbirliği anlaşmasına dayalı karşılıklılık bulunan, kesinleşmiş, konusu münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine girmeyen, yargılamasında davalının temsil edildiği ve Türk kamu düzenine aykırılık taşımayan yabancı mahkeme kararı, 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesindeki koşulları taşıdığından tenfiz edilir.

Emsal değeri

Karşılıklılık, kesinleşme, münhasır yetki dışılık, temsil ve kamu düzenine uygunluk koşulları gerçekleştiğinde yabancı ilamın tenfiz edileceği yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tenfiz karşılıklılık esası kamu düzeni münhasır yetki adli işbirliği anlaşması

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi         2021/8858 E.  ,  2023/2899 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/1500 Esas, 2021/1331 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2018/1210 E., 2020/579 K.

Taraflar arasındaki tenfiz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı asıl tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili bankanın, 20.07.2006 tarihli kredi sözleşmesi, bu sözleşme ile ilgili 20.07.2006 tarihli garanti sözleşmesi ve 03.08.2009 tarihli sözleşme nedeniyle davalının asıl borçlu dava dışı Mert İnşaat Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye kefaleti nedeniyle kredi borcundan, faizinden ve gecikme cezasından kaynaklanan toplam 128.455,62 USD ve yatırılmış devlet resmi 1,40 AZN alacaklı olduğunu, davacı tarafından asıl borçlu ve davalı aleyhine Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Bingedi İlçe Mahkemesinde alacak davası açıldığını davanın Mahkemece kabul edildiğini, Mahkemenin vermiş olduğu kararın 04.07.2014 tarihinde kesinleştiğini, borcun ilama rağmen halen ödenmediğini, davalı aleyhine icra takibi yapılabilmesi için bu kararın tenfizi talebinde bulunma zaruretinin doğduğunu ileri sürerek Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Bingedi İlçe Mahkemesinin vermiş olduğu 03.06.2014 tarihli ve 2(001)–4065/2014 sayılı kararının tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı asıl cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tenfize konu yabancı Mahkeme kararının kamu düzenine aykırı olmadığı, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında ilâmların tenfizini mümkün kılan 14.01.2004 tarih ve 5066 sayılı Kanunla onaylanmış uluslararası bir anlaşmanın mevcut olduğu, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verildiği, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bir yönünün bulunmadığı, davalının tenfizi istenilen davada vekil ile temsil edildiği, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan tenfiz koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı asıl istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı asıl istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafa borca mahsuben vermiş olduğu taşınmazların değerinin düşük gösterildiğini, savunma hakkının kısıtlandığını, tenfizi istenen kararın hukuka aykırı olarak verildiğini, İlk Derece Mahkemece tenfiz istemine konu olan kararın kamu düzenine aykırı olup olmadığının araştırılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyet arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması nedeniyle mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin karşılıklılık esasının bulunduğu, tenfizi istenen Mahkeme kararının 04.07.2014 tarihinde kesinleştiği, ilam konusunun münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine girmediği, Azerbaycan mahkemesindeki yargılamasında davalının avukat ile temsil edildiği, hükmün Türk kamu düzenine aykırılık taşımadığı anlaşılmış olduğu gerekçesiyle davalı asılın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı asıl, istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu kararın tenfiz şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Kanun'un 50 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı asıl tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.