KMH ve kredi kartı faizinde TCMB azami oranları aşan sözleşme hükmü uygulanamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/824 E. 2023/51 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Banka / kredi / finans
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (kredi kartı) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Kredi kartı ve kurumsal kredi kartı dahil KMH kredilerinde uygulanacak azami akdi ve temerrüt faizi oranları, sözleşmede öngörülen daha yüksek oranlara bakılmaksızın TCMB tarafından belirlenen (2006/1, 2013/8, 2013/10 sayılı tebliğler kapsamındaki) azami oranlarla sınırlıdır; alacaklı, bu azami oranları aşan sözleşme hükmüne dayanamaz. Gayrinakdi (çek) riskine dayalı alacak talebi, çek teslim tutanağı ve çek statü raporu gibi ispat belgeleriyle kanıtlanmadıkça kabul edilmez. İcra dosyasına doğrudan icra veznesine yapılan ödemelerin infazda nazara alınacağına ilişkin ayrıca hüküm kurulmasına gerek yoktur; bu husus icra müdürünün kapak hesabı yaparken re'sen yapacağı bir işlemdir.
Ele alınan sorunlar
KMH ve şirket kredi kartı alacağına uygulanacak temerrüt faizi oranı → ret
İddia: Davacı banka, sözleşmenin 22. maddesi uyarınca TCMB'ye bildirilen en yüksek kredi faiz oranının %100 fazlasıyla (yaklaşık %100 oranında) temerrüt faizi talep etme hakkı bulunduğunu, bu yönden fazlaya ilişkin talebin reddinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: 2006/1 sayılı Tebliğ ile kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları TCMB tarafından belirlenmeye başlamış; 2013/8 sayılı Tebliğ ile KMH kredilerinde uygulanacak azami akdi ve gecikme faizi oranlarının kredi kartlarına uygulanan oranları geçemeyeceği düzenlenmiş; 2013/10 sayılı Tebliğ ile de 2006/1 sayılı Tebliğe eklenen 3/A maddesiyle kurumsal kredi kartı işlemlerinin de aynı tebliğ hükümlerine tabi olduğu kabul edilmiştir. Bu düzenlemeler karşısında, sözleşmenin 22. maddesinde öngörülen TCMB'ye bildirilen en yüksek faiz oranının iki katı (%100) oranındaki temerrüt faizi talebi, TCMB tarafından belirlenen azami oranları (%30,24) aştığından uygulanamaz; alacaklı banka TCMB azami oranlarını aşan tutarda faiz öngören sözleşme hükmüne dayanamaz. Bilirkişi hesaplamasında TCMB tarafından belirlenen orana göre yapılan hesaplama doğrudur; %100 oranı ile TCMB oranı arasındaki fark isteminin reddi yerindedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Gayrinakdi çek bedelinin (1.410-TL) depo edilmesi talebi → ret
İddia: Davacı, kat ihtarı ekinde gönderilen hesap özetinde üç adet çeke ilişkin toplam 3.870-TL risk tutarının gösterildiğini, icra takibinde ise bu tutarlardan bir çeke ait 1.410-TL'lik bedelin talep edildiğini, bu kaleme ilişkin talebinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Alacaklı banka, davalı şirkete çek karnesi verildiğini çek teslim tutanağı ile, ilgili çekin halen ibraz edilip edilmediğini ve gayrinakdi risk altında olunduğunu çekin durumunu izlemeye yarayan çek statü raporu ile ispatlaması gerekirken, yalnızca kat ihtarı ekinde gönderilen belgenin varlığına dayanarak talepte bulunmuştur. Gayrinakdi alacağı ispata yarar bu belgeler davacı tarafça yargılamanın hiçbir aşamasında sunulmadığından, bu kaleme ilişkin istemin reddi isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Dava tarihinden sonra icra veznesine yatırılan ödemenin hükümde infazda nazara alınması ibaresi → kabul
İddia: Davacı vekili, hükümde yer alan '23.410,03-TL'nin dosyanın kesin infazında nazara alınmasına' ibaresinin, sunulan ödeme miktarının gerçekte 14.411,81-TL olduğu ve bu tür bir ibarenin hükme konulmasının uygun olmadığı gerekçesiyle isabetsiz olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İcra dosyasına dava tarihinden sonra yatırılan bedellerin hükümde infazda nazara alınmasına karar verilmesine gerek bulunmamaktadır; çünkü bu miktarlar icra dairesinin bilgisi dışında yapılmış ödemeler olmayıp doğrudan icra veznesine yatırılmıştır. İcra müdürü kapak hesabını yaparken zaten icra veznesine giren parayı hesaplayıp mahsubunu görevi gereği yapacaktır. Dava tarihinden sonra yapılan kısmi ödemelerin hükümde gösterilmesi, ancak bu ödemelerin icra dairesinin bilgisi dışında (örneğin doğrudan alacaklıya) yapılması hâlinde gereklidir. Somut olayda sunulan makbuzlar icra vezne makbuzu olduğundan, davacı vekilinin bu husustaki istinaf nedeni yerinde görülmüş ve gereksiz ihtilafa neden olan bu ibare karardan çıkarılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
KMH ve kurumsal kredi kartı alacaklarında uygulanacak azami akdi ve temerrüt faizi oranlarının, sözleşme hükmüne bakılmaksızın TCMB tebliğleriyle sınırlı olduğu ve gayrinakdi risk alacağının ispatı için çek statü raporu/teslim tutanağı gerektiği yönündeki tespitler bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel kredi sözleşmesi↗ itirazın iptali↗ kredili mevduat hesabı (KMH)↗ temerrüt faizi↗ azami faiz oranı↗ kurumsal kredi kartı↗ gayrinakdi risk↗ çek statü raporu↗ icra inkar tazminatı↗ infazda nazara alınma↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/824
KARAR NO 2023/51
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/01/2020
NUMARASI 2017/961 Esas 2020/32 Karar
DAVA
İtirazın İptali(GKS kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/01/2023
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan 24/10/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi gereği bu şirkete ticari kredili mevduat hesabı, çek taahhüt kredi ve şirket kredi kartı kullandırıldığını, diğer davalıların bu sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, kredi hesabının 06/12/2016 tarihi itibari ile kat edilerek davalılara Kahramanmaraş ...Noterliği aracılığı ile 06/12/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, borçlu tarafın kat tarihi itibari ile 25.989,81-TL nakdi 1.410-TL gayri nakdi kredi borcunun bulunduğunu, talep edilen muaccel borçların ihtara rağmen ödenmediğini, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların borca itiraz ederek takibi durdurduğunu beyan ederek;
itirazın iptali ile takibin devamına ve davalılar aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, taraflar arasında 150.000-TL limitli GKS'nin akdedildiği, davalı şirketin asıl borçlu diğer davalıların müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığı, Kahramanmaraş ...Noterliği'nin 06/12/2016 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile hesabın kat edildiği, toplam 25.989,81-TL nakdi alacağın 24 saat içinde ödenmesinin ve 3.870-TL gayri nakdi çek taahhüt bedelinin depo edilmesinin ihtar edildiği, ihtarın davalılara 12/12/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalıların 14/12/2016 tarihinde temerrüde düştüğü, şirket kredi kartı yönünden uygulanması gereken faizin, TCMB'ce belirlenen faiz oranları olması gerektiği,2016 yılı itibari ile akdi faizin %24,24, temerrüt faiz oranın ise %30,24 oranında olduğu, kredili mevduat hesabı yönünden uygulanması gereken faiz oranlarının TCMB'nin 2013/8 sayılı tebliği doğrultusunda kredi kartları için uygulanan akdi ve temerrüt faiz oranları ile aynı olması gerektiği görülerek yapılan hesaplama sonucunda ve davalıların dava tarihinden sonra yaptığı 23.410,03- TL ödeme miktarı da göz önünde bulundurularak;
davalıların İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile, takibin 7.840,58-TL Tüzel KMH alacağı, 3.239,63-TL faizi, 5.161,23-TL kredi kartı alacağı, 1.257,28-TL şirket kredi kartının faizi, 224,85-TL BSMV, 782,89-TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 18.506,46-TL üzerinden devamına, asıl alacak tutarı olan 7.840,58-TL ve 5.161,23-TL tamamen ödeninceye kadar bu asıl alacaklara takip tarihinden itibaren yıllık %30,24 temerrüt faizi ve bu faizin % 5 i oranında BSMV uygulanmasına ve dava tarihinden sonra ödenen 23.410,03-TL nin dosyanın kesin infazında nazara alınmasına karar verilmiş ve davacının gayri nakti çek bedelini depo edilmesi talebinin ise bu durumu ispatlayacak delili dosyaya sunmadığından reddine likit alacağa haksız itiraz nedeniyle davalılar aleyhine alacak miktarının %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
1- Davacı banka vekili ;müvekkil banka ile davalı şirket arasında 24.10.2012 tarihinde akdedilen genel kredi sözleşmesi gereği davalı şirkete Ticari Kredili Mevduat Hesabı, Çek Taahhüt Kredisi, Şirket Kredi Kartı kullandırıldığını,diğer davalılarında müteselsil kefil olduğunu,kat ihtarı tarihi itibariyle müvekkili bankanın 25.989.81-TL nakdi, 3.870-TL gayrinakdi kredi borcu bulunduğunu ;hükme esas alınan 08.10.2019 tarihli bilirkişi raporunda hukuka aykırı olarak tespitler bulunduğunu,sözleşmenin 22. maddesi temerrüt faizine ilişkin olup kredi borcunun muaccel olduğu tarihte cari olan ''Bankanın TCMB'na uygulayacağını bildirdiği en yüksek kredi faiz oranına bu oranın yüzde yüzünün ilavesiyle bulunacak oran olarak kararlaştırıldığını ,fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını , ''...Dava tarihinden sonra ödenen 23.410,03-TL nin dosyanın kesin infazında nazara alınmasına...'' karar verildiğini,dosyaya ödenen miktarın 14.411,81-TL' olduğunu ,06.12.2016 tarihli kat ihtarının ekinde ..., ...
ve ... numaralı üç adet çek için toplam olarak 3.870-TL risk tutarının bulunduğunu gösteren hesap özeti bulunduğunu bir adet çek bedeli 1.410- TL'nin depo edilmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına talep etmiştir.Davalılar vekili gerekçeli karar yazılmadan evvel 4.2.2022 tarihli dilekçe ile gerekçeli karar taraflarına tebliğ edildiğinde gerekçeli istinaf dilekçesi sunacaklarını ,"gerekçeli istinaf başvurumuzu saklı tutmak kaydıyla süre tutum dilekçesinin kabulünü" talep etmiş ise de, gerekçeli kararı ,davacının istinaf başvuru dilekçesini tebliğ aldığı halde istinaf dilekçesi sunmamış ve harcı yatırılmamış olduğundan süre tutum dilekçesi, istinaf başvuru dilekçesi olarak kabul edilmemiştir.
GEREKÇE
Bilindiği üzere kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları hakkındaki tebliğ (2006/1) RG nin 2 nisan 2006 tarih ve 26127 sayılı nüshasında yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları Merkez Bankası tarafından belirlenmeye başlamış , 25.5.2013 tarih ve 28657 sayılı RG de yayınlanan 2013/8 sayılı tebliğ ile KMH kredilerinde uygulanacak azami akdi ve gecikme faizi oranları kredi kartlarına uygulanan akdi ve gecikme faizi oranlarını geçemeyeceği düzenlenmiştir. Yine 3.8.2013 tarihli 28727 sayılı RG de yayınlanan 2013/10 sayılı tebliğ ile 2006/1 sayılı tebliğin 3.maddesinden sonra 3/A maddesi eklenerek "Kurumsal kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranları hakkında tebliğin 3.madde hükümleri uygulanır." denilmiştir.Buna göre kurumsal kredi kartı dahil olmak üzere, KMH kredileri de 2006/1 sayılı tebliğ hükümlerine tabi tutulmuştur.Somut olayda ;
alacaklı banka 2 ekim 2017 tarihinde başlattığı ilamsız icra takibinde asıl alacak olarak 7.840.58-TL KMH kredisi, 5.161,23-TL şirket kredi kartı alacağını talep etmiş ve mahkemece asıl alacaklar bakımından dava aynen kabul edilmiştir. İstinafa konu red edilen kısımlar ise işlemiş faiz isteminden kaynaklanmaktadır. Davacı alacaklı banka sözleşmenin 22.maddesi uyarınca TCMB'ne bildirilen en yüksek faiz oranının iki katı uyarınca %100 oranda temerrüt faizi hesaplayarak takipte talep edilmiş ise de, 2013/8 ve 2013/10 sayılı tebliğ hükümlerine göre her iki alacak kalemi için ancak TCMB tarafından belirlenen oranlarda faiz talep edilebilecek olup, bilirkişi hesaplamasında TCMB tarafından belirlenen orana göre %30,24 oranında işlemiş temerrüt faizi hesabı yapılması nedeniyle, davacının talebi olan %100 faiz oranı farkından bir kısım temerrüt faizi istemin red edilmiştir.
Yine şirket kredi kartı alacağına ilişkin olarak temerrüt faizi hesaplamasının azami faiz oranını aşan tutarda %36.36 oranda talep edildiği anlaşılmakla , alacaklı banka vekilinin TCMB azami faiz oranlarını aşan tutarda faiz öngören sözleşme hükümlerine dayanamayacağı gözetilerek bu kısma yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Davacı alacaklı banka tarafından kat ihtarında 3 adet çek kanuni karşılık tutarının depo edilmesi istenilmiş ise de icra takibinde ise bir adet çek bedeli 1.410-TL ile talebini sınırlamıştır.Bu isteği de itiraza uğradığından alacaklı banka davalı şirkete çek karnesi verdiğini çek teslim tutanağı ile, çekin halen ibraz edilip edilmediğini ,gayrinakdi risk altında olduğunu da çekin durumunu izlemeye yarayan çek statü raporu ile ispatlayacak iken ihtarda gönderilen ihtar eki belgenin varlığını ileri sürerek davanın kabulünü talep etmiştir.Gayrinakdi alacağı ispata yarar belgeler davacı tarafça aşamalarda sunulmadığından bu kaleme ait isteğin reddine karar verilmesinde de isabetsizlik bulunmamıştır.Bir kısım davalılar vekili icra dosyasına davalı ...
tarafından yapılan ödeme makbuzlarını sunmuş, hükümde de bu miktarın dosyanın infazında nazara alınmasına karar verilmiştir. Esasen icra dosyasına dava tarihinden sonra yatırılan bu bedellerin infazda nazara alınmasına karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu miktarlar icra dairesinin bilgisi dışında yapılan ödemeler olmayıp icra veznesine yatırılmıştır. İcra Müdürü kapak hesabı yaparken zaten icra veznesine giren parayı hesaplayıp mahsubunu görevi gereği yapacaktır. Dava tarihinden sonra yapılan kısmi ödemeler icra dairesinin bilgisi dışında,örneğin alacaklıya yapılan ödemeler olduğu takdirde hükümde gösterilmelidir. Sunulan makbuzların icra vezne makbuzu olduğu dikkate alındığında davacı vekilinin bu hususa yönelik istinaf nedeni yerinde görülmüş somut olayda olduğu üzere gereksiz ihtilafa neden olduğundan bu ibare karardan çıkartılmıştır.Açıklanan nedenlerle;
davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yapılan hata/eksiklik nedeniyle yeniden hüküm verilmesine, hükümde diğer yönlerden isabetsizlik olmadığından aynen tekrar edilerek davanın kısmen kabulüne, icra dosyasına yatırılan paraların icra müdürüne hatırlatılmasına gerek olmadığından bu ibarenin hükümde çıkarılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2020 Tarih 2017/961 Esas 2020/32 Karar sayılı kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalıların İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazların kısmen iptali ile, takibin 7.840,58-TL Tüzel Kredili Mevduat Hesabı alacağı, 3.239,63-TL Tüzel Kredili Mevduat Hesabı alacağının faizi, 5.161,23-TL Şirket Kredi Kartı alacağı, 1.257,28-TL şirket kredi kartının faizi, 224,85-TL BSMV, 782,89-TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 18.506,46-TL üzerinden devamına, nakit alacak ve gayrinakit alacak yönünden fazla istemin reddine, Asıl alacak tutarı olan 7.840,58-TL ve 5.161,23-TL ye 5464 sayılı kanunun 26/3 .maddesinde öngörülen ve değişen oranlarda uygulanmak üzere takip tarihinden itibaren yıllık %30,24 temerrüt faizi ve bu faizin % 5 i oranında BSMV işletilmesine, 3.701,29-TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;
"Alınması gereken 1.264,18-TL karar ilam harcından 246,12-TL peşin ve 216,78-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 462,90-TL'nin düşümü ile eksik kalan 801,28-TL bakiye ilam harcının davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 498,90-TL peşin harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 234,40-TL tebliğ gideri, 600-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 834,40-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 592-TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına, Davacı vekili için takdir olunan 3.400-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Red edilen gayrinakit alacak yönünden davalılar ...
ve ...Ltd.Şti, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT 13/2.maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 1.410-TL vekalet ücretinin, yine red edilen nakit alacak üzerinden hesaplanan 3.400-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...Ltd.Şti.ne ödenmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 130,50-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 89-TL'sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/01/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/151573 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi