Yetersiz araştırma nedeniyle sigorta prim alacağı davasında kaldırma
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1164 E. 2022/1578 K. · · İlk derece: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalusul emsali
Davacının nitelemesi: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan (Sigorta Prim Alacağı) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Zorunlu sigorta poliçesine dayalı prim alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, poliçede sigorta ettirenin imzasının bulunmaması tek başına davanın reddi için yeterli değildir; mahkeme, davalının sigorta korumasından yararlanıp yararlanmadığını ve prim ödemesinin yapılıp yapılmadığını -sigorta şirketleri, ilgili üçüncü kişiler ve tramer/hasar kayıtları üzerinden- araştırmak ve gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırmak zorundadır; bu araştırma yapılmadan verilen ret kararı yetersiz araştırmaya dayanır ve kaldırılır.
Ele alınan sorunlar
İmzasız sigorta poliçesine dayalı prim alacağı davasında yeterli araştırma yapılıp yapılmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, tanıkların dinlenmediğini, yemin teklif etme hakkının hatırlatılmadığını, HTS kayıtları ile whatsapp yazışmalarının delil veya delil başlangıcı olarak kabul edilmesi gerektiğini, davalının prim bedellerini ödemediğini, bir kısım poliçelerin dava dışı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği tespitinin hatalı olduğunu, mahkemece yeterli araştırma yapılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Zorunlu trafik sigortası poliçelerine dayalı prim alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, taraflar arasında geçerli bir sigorta sözleşmesi kurulup kurulmadığının TTK ve SSBİY hükümleri dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir; poliçede sigorta ettirenin imzası bulunmaması tek başına davanın reddi için yeterli bir gerekçe değildir, çünkü sigortacının/acentenin bilgilendirme yükümlülüğü yazılı veya sözlü olarak yerine getirilebilir. Davalının sigorta korumasından faydalanıp faydalanmadığı hususunda yeterli araştırma yapılmadan, salt imza yokluğuna dayanılarak davanın reddi hukuka aykırıdır. Bu kapsamda; sigorta şirketine yazı yazılarak poliçelerin iptal edilip edilmediği ve prim ödemelerinin yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa kimin tarafından yapıldığı araştırılmalı; davalı adına poliçesi yapılan araçlardan bir kısmının mülkiyeti muhafaza kaydıyla satıldığı ve davalının araç üzerindeki menfaatinin devam ettiği, bir kısmının ise davalı ile aynı tarihlerde başka bir sigorta şirketince trafik poliçesi düzenlendiği görülmekle, tramer kayıtları ve hasar dosyaları sigorta şirketlerinden istenerek başvuranın davalı olup olmadığı belirlenmeli; davacı ile ilişkili görülen üçüncü kişi şirkete müzekkere yazılarak cari hesap ilişkisi ve poliçelerle bağlantısı sorulmalı; araç plaka bazında tüm kayıtlar tamamlandıktan sonra konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak prim alacağının varlığı ve miktarı belirlenmek üzere sonucuna göre karar verilmelidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Poliçede sigorta ettirenin imzasının bulunmamasının tek başına sözleşme ilişkisini ve prim borcunu ortadan kaldırmayacağı, mahkemenin sigorta korumasından yararlanma ve prim ödeme olgularını somut araştırmalarla (sigorta şirketi, ilgili üçüncü kişiler, tramer/hasar kayıtları, bilirkişi incelemesi) ortaya koyması gerektiği yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ zorunlu trafik sigortası↗ sigorta sözleşmesinin kurulması↗ bilgilendirme yükümlülüğü (SSBİY)↗ prim alacağı↗ mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış↗ yetersiz araştırma nedeniyle kaldırma↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1164
KARAR NO 2022/1578
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/02/2020
NUMARASI 2017/939 Esas - 2020/184 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/11/2022
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "... Sigorta Acenteliği" ünvanı altında sigorta acenteliği yaptığını ve davalıya 13 farklı araç için KTK Mali Sorumluluk Poliçesi düzenlediğini, davalının sigorta poliçelerinin karşılığı olarak ödemesi gereken toplam 23.596,09-TL prim borcunu ödemediğini ve bu alacağın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müd.'nün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibe itiraz ettiğini beyanla vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı ilk celsede galerici olduğunu poliçede imzasının bulunmadığını belirtilen araçlar tarafına ait olsa da satışlarını gerçekleştirdiğini devirlerini yaptığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; dosyaya sunulan sigorta poliçeleri incelendiğinde hiçbirinde davalının imzasının yer almadığını, buna mukabil davalı imzasını taşımasa da davalının sigortanın sağladığı ayrıcalıktan faydalanıp faydalanmadığı veyahut öncesinde kendisinden prim tahsilatı yapılıp yapılmadığına yönelik olarak ise toplanan deliller ve bilirkişi raporu nezdinde açık bir tespit yapılmadığı, keza sözleşme kapsamında prim ödemesinin peşin olarak yapıldığı savından yola çıkılsa dahi davacının ticari defter ve kayıtlarında da buna dair bir işlem tesis edilmediğini, gelinen noktada sözleşme ilişkisi kabul edilmeyip davalının sigorta korumasından faydalandığı da ispat olunamamakla prim alacağının doğduğu kabul edilemeyeceğinden sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili;Dava dilekçesinde belirtilen maddi vakıanın aydınlanması için bildirmiş oldukları tanıkların dinlenilmeden karar verildiğini, HMK 225 ve devamı maddeler uyarınca yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, HTS kayıtları ile whatsapp yazışmalarının mahkemece delil veya delil başlangıcı olarak kabul edilmesi gerektiğini,davalının poliçe prim bedellerini ödemediğini, bilirkişi raporunda, bir kısım takibe konu poliçelerin dava dışı ... Sigorta tarafından düzenlendiği bağ kurulamadığı tespit edilmiş ise de, müvekkili şirket ile ... Hizmetleri Ltd. Şti' arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu müvekkil şirketin ... Ltd şirketine poliçe kestirdiğini aralarında ki ticari ilişkiyi devam ettirdiklerini, bu nedenle bağlantı bulunmadığı şeklinde yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu,mahkemece yeterli araştırma yapılmadığını,kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davanın konusu İİK 67 maddeye göre açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı sigorta acenteciliği yaptığını,davalının isteği üzerine 13 adet araca KTK zorunlu mali sigorta poliçesi tanzim ettiğini, sigorta priminin ödenmediğini davalı ise galerici olduğunu araçların kendisine ait iken sonradan devrettiğini, sigorta poliçelerinde imzasının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Yargıtay 11. HD.nin 2015/15458 E. 2016 3753 K. sayılı kararında, mahkemece taraflar arasında geçerli bir sigorta sözleşmesi kurulup kurulmadığının TTK 1421. vd. madde hükümleri ile SSBİY hükümleri de dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği poliçede davalının imzaası olmaması nedeni ile davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
SSBİY'de sigortacının sigortalısını bilgilendirme yükümlülüğü bulunduğu, bu yükümlülüğün acenteler içinde geçerli olduğu, bilgilendirme yükümlülüğünün sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere yazılı veya sözlü olarak yapılabileceği belirtilmiştir. Mahkemece; davalının sigorta korumasından faydalanıp faydalanmadığı hususunda tesbit yapılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de ilk derece mahkemesince yeterli araştırma yapılmamıştır. Davacı tarafça prim talep edilen poliçeler zorunlu trafik poliçeleridir. Davalının da Galericilik işi ile iştigal ettiği anlaşılmaktadır. Öncelikle sigorta şirketine yazı yazılarak poliçeler içinde iptal edilen olup olmadığı, poliçelerin prim ödemelerinin yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kim tarafından yapıldığı belirlenmelidir.
Yine davalı adına poliçesi yapılan araçların bir kısmının mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışının yapıldığı dolayısıyla araç üzerinde menfaatinin devam ettiği, bir kısmının da tramer kayıtlarından davalı ile aynı tarihlerde trafik poliçesi tanzim edildiği görülmektedir. Örneğin ... plakalı araç 2.12.2015 tarihinde davalı adına satılmış,1.2.2016 tarihinde davalı tarafından ... adına devir edilmiştir. Tramer kayıtlarına göre ...'un trafik poliçesinin 01.02.2016 - 01.02.2017 tarihleri arasında ... Sigorta AŞ tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. ... plakalı aracın hasar dosyası mevcut olduğu halde sigorta şirketinden bu aracın hasar dosyası istenilmemiştir. Sigorta şirketinden hasar dosyası istenerek başvuranın davalı olup olmadığı, ...
Ltd. Şti. ne müzekkere yazılarak aralarında cari hesap bulunup bulunmadığı, düzenlediği dava konusu edilen poliçelerin davacı ile ilgisi sorulmalıdır. Araç plaka bazında, tüm kayıtlar tamamlandıktan sonra davacının varsa prim alacağı belirlenmek üzere konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2020 Tarih 2017/939 Esas - 2020/184 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafça yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/11/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/149267 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi