Çekte imza itirazı kesinleşse de menfi tespitte hukuki yarar sürer

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/867

KARAR NO 2022/1612

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/03/2020

NUMARASI 2019/426 Esas 2020/287 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/11/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı banka vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili, Müvekkilleri aleyhine davalı banka tarafından ... bank Kurtköy Şubesi’nin 29.11.2014 keşide tarihli, 30.000-TL bedelli, ... nolu çeki ile ilgili İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ancak söz konusu icra takibine konu çekteki kaşe ve imza müvekkil firmaya ait olmadığını, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2014/121499 Sor. sayılı dosyasından suç duyurusunda bulunulduğunu ve çekin iptali için de İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1316 Esas sayılı dosyasından iptal davası ikame edildiğini, söz konusu çekin arka kısmındaki imzanın müvekkili şirket ...Ltd. Şti.’nin tek yetkili temsilcisi olan ...'a ait olmadığını, davalılara karşı müvekkillerinin herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu çekin iptali ile müvekkilerine iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraflarca cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ... Tur..Ltd. Şti. nin;diğer Davacı ... Ltd. Şti. ile 5.2.2014 tarihinden itibaren süregelen ticari bir ilişki içinde olduğu, Çekin ödeme Vadesi 27.11.2014 tarihi itibari ile de yine diğer davacı ... firması, Davacı ... firmasından 76.450,02–TL alacaklı olduğunu, İstanbul 24 İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/558 -esas sayılı dosyası ile aldırılan grafolok raporunda davacı vekilinin cirolayarak verdiği çekteki ciro imzasının şirket yetkilisi ...’a ait olmadığının belirlenerek takibin durdurulmasına karar verildiği,yaptırılan bilirkişi incelemesinde imzanın şirket yetkilisine ait olmadığının saptandığı, tüm bu nedenlerle davanın davacı ... Turizm Oto San. Tic. Ltd Şti yönünden davanın kabulüne,diğer davacı ...San ve Tic Ltd.Şti' nin açtığı davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Bankası vekili, icra takibinde davacılardan ...ltd. Şti tarafından imzaya itiraz edildiğini, bu itirazın İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2015/558 E. , 2016/852 K., 25.10.2016 tarihli kararı ile kabul edildiğini, dava konusu çeke dayanılarak ... Ltd. Şti aleyhine icra takibine devam etme veya bu çek nedeni ile herhangi bir talepte bulunma imkanı ortadan kalktığını, Bu bakımdan bu çekten dolayı menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, Bu bakımdan ... Ltd. Şti açısından davanın reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın hukuki yarar olmaması nedeni ile reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Açılan dava, iicra takibine konu çek nedeniyle açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının tespiti için açılan davaya menfi tespit davası denir. Menfi tespit davası, İcra ve İflâs Kanunu’nun İİK 72. maddesinde düzenlenmiş olup borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır. Borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabul edilebilmesi için ancak maddi hukuk bakımından ödemekle yükümlü olmadığı bir alacak talebiyle karşılaşması gerekir.

Menfi tespit davasında borçlunun hukuki durumu tehlikede ise veya taraflar arasındaki hukuki ilişki belirsizlik içeriyorsa ve açılacak dava sonucunda verilecek kararla belirsizlik ortadan kalkacaksa hukuki yararın mevcut olduğu kabul edilmelidir. (Görgün L. Şanal, İcra Hukukunda Menfi Tespit Davası, Ankara 1977, s 62) Somut davada davaya konu çeke dayalı olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, davacılar tarafından imzaya itiraz edildiği, İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2015/558 esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, bu dava devam ederken eldeki menfi tespit davasının açıldığı, İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2015/558 E. , 2016/852 K.

Sayılı ilamı ile davacılardan ...Ltd. Şti tarafından yapılan imzaya itirazın kabul edildiği, diğer davacı yönünden reddedildiği, kararın kanun yollarının tüketilmesiyle 19.02.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davalı banka vekili, dava konusu çeke dayanılarak ...Ltd. Şti aleyhine icra takibine devam etme imkanı ortadan kalktığından davacının menfi tespit davası yönünden hukuki yararının olmadığını ileri sürmüş ise de İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2015/558 E. , 2016/852 karar sayılı ilamı takip hukukuna özgü ve maddi anlamda kesin hüküm niteliğini taşımadığı gözönüne alındığında davacı ... Ltd. Şti yönünden menfi tespit davası açılmasında davacının hukuki yararının mevcut olduğunun kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle istinaf yoluna başvuran Davalı ... Bankası vekilinin istinaf sebebi yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 2.049,30-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 512,32-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,98‬-TL harcın davalı ... Bankası A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 41-TL giderin davalı. ... Bankası A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/11/2022