6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taşıma sırasında hasar iddiasında rücu için gerekli belgelerin temin edilmemesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/610 E. 2022/1616 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Sigorta

Gerekçe özeti

Taşıma sırasında meydana geldiği ileri sürülen hasara ilişkin taşıma irsaliyesinde hasar şerhi bulunmaması, hasarın ne zaman ve ne şekilde tespit edildiğinin bir tutanağa bağlanmaması ve yalnızca fiili ekspertiz ortamı kaybolduktan sonra fotoğraflar üzerinden yapılan farazi hesaplara dayanan ekspertiz raporu, taşıyıcının sorumluluğunun ve rücu koşullarının ispatı için yeterli delil oluşturmaz; TTK 1447(1). madde uyarınca sigorta ettirenin rücu için gerekli bilgi ve belgeleri temin etmemesi halinde, sigortalıya yapılan ödemeye dayanılarak taşıyıcıdan rücuen tazminat talep edilemez.

Ele alınan sorunlar

Taşıma sırasında hasarın oluştuğunun ve rücu koşullarının ispatı → ret

İddia: Davalı vekili, özel ekspertiz raporunun fiili ekspertiz yapılmadan sadece davalı tarafından sunulan fotoğraflar üzerinden hazırlandığını, taşıma konusu emtianın ambalajlanmasına ilişkin delil bulunmadığını, imha tutanağında tarih olmadığını ve taşıma irsaliyesinde hasar şerhi bulunmadığını, davacının zarar ve kusur durumunu ispatlayamadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

Gerekçe: TTK 1447(1). madde uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinden sonra rizikonun ve tazminatın kapsamının belirlenmesi için gerekli her türlü bilgi ve belgeyi sağlamak ve inceleme yapılmasına izin vermekle yükümlüdür. TTK 875. madde ise taşıyıcının, eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar geçen sürede ziyan, hasar veya gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğunu düzenler. Somut olayda taşıma irsaliyesinde herhangi bir hasar şerhi bulunmamakta, eşyanın davalının taşıması sırasında hasarlandığına ilişkin hiçbir delil sunulmamıştır. Hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, alıcı tarafından ne zaman iade edildiği, mal sahibi tarafından ne suretle imha edildiği bir tutanağa bağlanmadan, ne zaman ve ne suretle çekildiği belli olmayan dağınık emtiaya ait fotoğraflar üzerinden eksper incelemesi yapılarak ödeme gerçekleştirilmiştir. Bu durumda davacının, sigortalıdan TTK 1447(1). madde uyarınca rücu için gerekli belgeleri temin etmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca TTK 882. madde uyarınca gönderinin tamamının hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu sınırlıdır; 09.08.2016 tarihli ekspertiz raporunda fiili ekspertiz ortamının kaybolmuş olması nedeniyle incelemenin evrak ve fotoğraflar üzerinden yapıldığı belirtilmiştir. Fotoğraflar üzerinden yapılan incelemede sorumluluğun davalı taşıyıcıda olup olmadığı, hasarın taşıma sırasında meydana gelip gelmediği belirsizdir; davalı sorumluluğunda meydana gelmişse gönderinin ne kadarının hasarlandığı da net olarak tespit edilebilir değildir. Farazi hesaplar içeren bu ekspertiz raporunun hükme esas alınması doğru görülmemiştir. Davacının davalıya rücu hakkının bulunduğu ispatlanamadığından davanın reddi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Taşıma sırasında oluştuğu iddia edilen hasara ilişkin, taşıma irsaliyesinde şerh bulunmaması ve hasar tespitinin fiili ekspertiz yerine sadece fotoğraflar üzerinden yapılması durumunda, sigorta ettirenin TTK 1447(1). madde kapsamındaki bilgi/belge temin yükümlülüğünü yerine getirmediği ve rücu koşullarının ispatlanamadığı yönündeki değerlendirme, benzer taşıyıcı sorumluluğu/rücu davalarında yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
İtirazın iptali Rücuen tazminat Taşıyıcı sorumluluğu Sigorta ettirenin bilgi/belge temin yükümlülüğü Taşıyıcının sınırlı sorumluluğu Ekspertiz raporunun ispat gücü

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1447(1)TTK 875TTK 882 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/610

KARAR NO 2022/1616

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/02/2020

NUMARASI 2018/493 Esas 2020/107 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/11/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili,dava dışı ... A.Ş.'ne ait temizlik ürünlerinin ... Loj.A.Ş. sorumluluğunda Gebze/ Kocaeli'nden İstanbul'a sevkiyatı işinin ... nolu Blok Yurt İçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası Poliçesi gereğince müvekkili şirket tarafından teminat altına alındığını, söz konusu emtianın Gebze/ Kocaeli adresinde bulunan ... fabrikasından davalı ... firmasının ruhsat sahibi olduğu ...- ... plakalı tıra yüklendiğini, nakliye aracı alıcının adresine vardığında tahliye öncesi yapılan kontrollerde bir kısım emtianın dorse içinde devrildiğinin görüldüğünü, yapılan ayrıştırma işlemi sonunda toplam 121 koli emtianın satış özelliğini kaybettiğinin tespit edilerek bu ürünlerin imha edildiğini, davalının meydana gelen hasarın tazmininden sorumlu olduğunu, sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tazmini talebiyle davalı aleyhine Büyükçekmece ...İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının takibe ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını,icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili şirketin taşıma işlemini kusursuz bir şekilde gerçekleştirdiğini, sigortalı eşyaların bu nedenle zarar göremeyeceğini, özel ekspertiz raporunun dayanağı, fiili ekspertiz yapılması şeklinde olmayıp, incelemenin sadece davalı tarafından ekspere sunulan fotoğraflar üzerinden yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla- taşıma konusu emtianın üretici firma tarafından imha edildiğini, taşınan ürünlerin tamamının mı, yoksa bir kısmının mı kullanılamaz hale geldiğinin ayrıca zararın yüklemeden mi yoksa taşımadan mı kaynaklandığının net bir şekilde tespit edilemediğini, talep edilebilecek gerçek zararın tespitinin gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ... firması tarafından ...'a satılan bir kısım dava konusu 32 kap 18.000 kg temizlik maddesinin davalı şirkete ait ... plakalı araçla şoför ... tarafından Gebze- Kocaeli adresinden alıcıya teslim edilmek üzere araca yüklendiği , alıcıya varış yerinde yapılan kontrollerde ürünlerin devrilerek hasar gördüğü, ayrıştırma işlemi sonucu satış ürünlerini kaybeden ürünlerin imha edildiği ve bu hasar nedeniyle ... nolu Blok Yurt İçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı durumundaki ... Loj. A.Ş 'ne 4.385,45 -euro ödeme yapıldığı , sigortalıya yapılan bu ödeme tutarı kadri maruf olarak değerlendirildiği, Sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşıyıcının sınırlı sorumluluk limitinin altında kaldığı, taşıyıcı durumundaki davalının taşıma sırasındaki kusuru nedeniyle gerçek zarar miktarını tazmin ile yükümlü olduğu tespit edilmekle davacının davasının kabulüne ve dava konusu alacağın yargılama gerektirdiği ve likit alacak niteliği taşımadığı gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatı takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, özel ekspertiz raporunun dayanağı, raporda da belirtildiği üzere fiili ekspertiz yapılması şeklinde olmayıp, incelemenin sadece davalı tarafından ekspere sunulan fotoğraflar üzerinden yapıldığını, Yerel mahkemenin ise sadece fotoğraf üzerinden yapılan bu tespiti yeterli görerek, davacının haklılığına hükmettiğini, Dosya kapsamında, taşıma konusu emtiaların taşıtan tarafından uygun ambalajlandığına, ambalaj üzerinde uyarı, işaret ve açıklama konulduğuna dair herhangi bir delil bulunmadığını, Bilirkişi tarafından yer verilen bu tespit de dikkate alınmaksızın, ambalajlamanın davacı tarafça gereği gibi yapılıp yapılmadığı hususunda herhangi bir tespit yapılmaksızın, eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verildiğini,davacı tarafın emtiaların tamamının imha edildiğini ileri sürmüş olduğu tutanakta tarih bulunmadığını ve taşıma irsaliyesinde herhangi bir hasar notu veya şerhi bulunmadığını, zarar ve kusur durumunu ispatlayamadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Açılan dava, davacının, sigortalısına ait emtianın davalı tarafça taşınması sırasında oluşan hasarın rücuen tazmini talebiyle başlattığı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı ... Sigorta tarafından ... no'lu 30.07.2015-2016 arası geçerli KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında Btok Yurtiçi Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiği, sigortalı ... Loj. A.Ş'nin ... firmasına ait malları ... plakalı araçla ... Ltd.Şti-şoför ... tarafından 32 kap 18.000 kg ... A.Ş den Gebze-Kocaeli adresine taşınması için alt taşıyıcı ... Ltd. Şti ile taşıma sözleşmesi düzenlediği, ... seri no'lu taşıma irsaliyesi ile malların teslim edildiği, irsaliyede hasar şerhi bulunmadığı, 11.08.2016 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından ...

Loj. A.Ş.'ye 4.385,45- euro ödendiği,09.08.2016 tarihli Ekspertiz Raporunda fiili ekspertiz ortamının kaybolmuş olması nedeniyle hasarla ilgili çalışmanın evrak üzerinde inceleme yapıldığının belirtildiği, hasarın .../ ... plakalı araç ile 31.05.2016 da sevk edilen toplam 1.222 koli (11.468 adet-18.540 kg) temizlik ürünleri cinsi emtianın alıcı firmaya tahliyesi öncesinde yapılan kontrollerde bir kısım emtia paletinin dorse içerisinde devrilerek oluştuğunun iddia edildiği, ... firmasının imzasını taşıyan ve tarihi bulunmayan hasarlı iade imha tutanağına göre 121 koli emtianın mevcut hasarları nedeniyle satış özelliğini kaybettiğinden imha edildiği, imha işleminin dava dışı ... tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.TTK nun 1447(1).maddesi " Sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesinden sonra ,sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine ,rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek olan her türlü bilgi ve belgeyi makul bir süre içinde sağlamak zorundadır.

Ayrıca sigorta ettiren ,aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almakla yükümlüdür." TTK 875.madde " Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.." hükmüne haiz olup taşıma sırasında paletlerin devrilmesi sonucu hasar oluştuğu iddia edilmiş ise de taşıma irsaliyesinde herhangi bir şerh yer almamaktadır ve eşyanın davalının taşıması sırasında hasarlandığına ilişkin hiçbir delil sunulmamış,hasarın taşıma sırasında meydana geldiği,alıcı tarafından ne zaman iade edildiği ,mal sahibi tarafından ne suretle imha edildiği hususları bir tutanağa bağlanmadan ne suretle hangi zamanda çekildiği belli olmayan dağınık emtiaya ait fotoğraflar incelenerek eksper incelemesi yapılarak davacı ödeme yapıldığı anlaşılmakla,davacının sigortalıdan TTK nun 1447(1).maddesi uyarınca rucü için gerekli belgeleri temin etmediği anlaşılmaktadır.

TTK 882.madde "Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır." hükmüne göre ise emtianın tamamen hasara uğraması halinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğu bulunmakta olup 09.08.2016 tarihli ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere fiili ekspertiz ortamının kaybolmuş olması nedeniyle hasarla ilgili çalışmanın evrak üzerinde yapıldığı ve fotoğraflar üzerinden inceleme yapılarak hasar tespitinde bulunulduğu, fotoğraflar üzerinden yapılan incelemede ise ,sorumluluğun davalı taşıyıcı da olduğu,hasarın taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirsiz olduğu , davalı sorumluluğunda meydana gelmiş ise gönderinin ne kadarının hasarlandığı hususunun net olarak tespitinin mümkün olmadığı, farazi hesaplar içeren ekspertiz raporunun hükme esas alınması doğru görülmemiş ,davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ,kararın kaldırılmasına ,yeniden hüküm verilmesine davacının davalıya rücu hakkının bulunduğu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2020 Tarih 2018/493 Esas 2020/107 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın reddine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 80,70-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 137,04-TL peşin harçtan mahsubuyla, fazla olan 56,34‬-TL harcın davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Kullanılmayan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine" Davalı tarafından peşin yatırılan 195-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davalı tarafından yapılan 67,50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/11/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/149165 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.